మానవుడి మేధాశక్తికి దైవశక్తి తోడై తలరాతలను మార్చే బ్రహ్మ ముహూర్తం

బ్రహ్మ ముహూర్తం — ఈ మాట చాలా సార్లు విని ఉంటాం. బ్రహ్మ ముహూర్తంలో నిద్రలేస్తే మంచిదని, ఆ సమయంలో ప్రారంభించే పనులు ఎటువంటి ఆటంకం లేకుండా పూర్తవుతాయని, ఆ సమయంలో పుట్టిన వారు అదృష్టవంతులని అంటారు. హిందూ ధర్మంలోని అనేక పురాణాలు, శాస్త్రాల్లో బ్రహ్మ ముహూర్తం గురించి ప్రస్తావన ఉంది. దీనిని అత్యంత పవిత్రమైన సమయంగా పేర్కొన్నారు.

అసలు బ్రహ్మ ముహూర్తం అంటే ఏ సమయం? ఈ సమయంలో చేయాల్సిన పనులు ఏమిటి? ఆ సమయంలో చేసే పనులు సఫలం కావడానికి కారణాలేమిటి? ఆధ్యాత్మికంగా, శాస్త్రీయంగా (సైన్స్ పరంగా) దీనికి సంబంధించిన విశేషాలు ఏమిటి? అనే విషయాలను ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.

బ్రహ్మ ముహూర్తం దేవతలు, దేవగణాలు సంచరించే సమయమని శాస్త్రోక్తంగా చెబుతారు. ఈ సమయంలో ప్రకృతితో మానవునికి ఒక ప్రత్యేకమైన అనుబంధం ఏర్పడుతుంది. తెల్లవారుజామున పక్షులు, జంతువులు మేల్కొంటాయి. పక్షుల కిలకిలరావాలు మనసుకు ఆనందాన్ని కలిగిస్తాయి. తామర పువ్వులు వికసిస్తాయి. ప్రకృతి మొత్తం చైతన్యవంతమవుతుంది. ఈ సమయాన నిద్రలేచిన మనిషి బుద్ధి వికసించి, ఉత్తమ ఆలోచనలు పుడతాయి.

బ్రహ్మ ముహూర్తానికి సంబంధించిన ఒక పురాణకథ ఉంది. కశ్యప మహర్షి భార్య వినతకు జన్మించిన పుత్రుడు అరుణుడు. గర్భధారణ పూర్తికాకముందే పుత్రుణ్ని చూడాలనే ఆతురతతో వినత అండాన్ని పగులగొట్టగా, అరుణుడు సగం శరీరంతో జన్మించాడు. బ్రహ్మదేవుడు అతనిని సూర్యునికి సారథిగా నియమించి, “నీవు భూలోకంలో ప్రత్యక్షమయ్యే కాలమే బ్రహ్మ ముహూర్తం. ఈ సమయంలో గ్రహనక్షత్రాలు చెడు ప్రభావం చూపవు” అని వరమిచ్చాడని పురాణకథనం. అందువల్ల బ్రహ్మ ముహూర్తం శుభకార్యాలకు అత్యంత మంగళకరమని భావిస్తారు.

“వర్ణం కీర్తిం మతిం లక్ష్మీం స్వాస్త్యమాయుష్యమేవ చ
బ్రహ్మముహూర్తే సంజాగ్రత్ లభతే పంకజం యథా”

అంటే బ్రహ్మ ముహూర్తంలో నిద్రలేవడం వల్ల అందం, కీర్తి, మేధస్సు, ఆయుష్షు, ఆరోగ్యం, లక్ష్మీ కటాక్షం లభిస్తాయి. తామర పువ్వు వికసించినట్లు శరీరం, మనస్సు వికసిస్తాయి. ధర్మశాస్త్రంలో “బ్రహ్మీ ముహూర్తే ఉత్తిష్ఠేత్” అని స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు.

బ్రహ్మ ముహూర్త సమయం

పూర్వం కాలాన్ని ఘడియలలో లెక్కించేవారు. ఒక ఘడియ అంటే 24 నిమిషాలు. రెండు ఘడియలు కలిపి ఒక ముహూర్తం — అంటే 48 నిమిషాలు.

సూర్యోదయానికి ముందు 96 నిమిషాల నుండి 48 నిమిషాల వరకు ఉన్న సమయాన్ని బ్రహ్మ ముహూర్తం అంటారు.

ఉదాహరణకు సూర్యోదయం ఉదయం 6 గంటలకు జరిగితే:

• 4:24 నుండి 5:12 వరకు — బ్రహ్మ ముహూర్తం
• 5:12 నుండి 6:00 వరకు — ఆసురి ముహూర్తం

ఒక అహోరాత్రంలో (పగలు + రాత్రి) మొత్తం 30 ముహూర్తాలు ఉంటాయి. అందులో సూర్యోదయానికి ముందు వచ్చే ముహూర్తం బ్రహ్మ ముహూర్తం. దీనికి అధిదేవత బ్రహ్మదేవుడు.

బ్రహ్మ ముహూర్తం ప్రయోజనాలు

• ఈ సమయంలో ప్రారంభించిన పనులు నిర్విఘ్నంగా పూర్తవుతాయని నమ్మకం.
  • జపం, ధ్యానం, మంత్రసాధన, పూజలకు ఇది అత్యుత్తమ సమయం.
  • మానసిక ప్రశాంతత పెరుగుతుంది.
  • ఏకాగ్రత అధికమవుతుంది.
  • విద్యార్థులు ఈ సమయంలో చదివితే జ్ఞాపకశక్తి మెరుగుపడుతుంది.

శాస్త్రీయంగా చూస్తే:

•   ఉదయం సమయంలో వాతావరణంలో ఆక్సిజన్ శాతం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
  • కార్టిసోల్ హార్మోన్ సహజంగా స్రవిస్తుంది — ఇది శరీరాన్ని చురుకుగా ఉంచుతుంది.
  • జీవ గడియారం (బయోలాజికల్ క్లాక్) సమతుల్యంగా పనిచేస్తుంది.
  • మెదడులో డోపమైన్, ఆక్సిటోసిన్, సెరోటోనిన్, ఎండోర్ఫిన్ వంటి హార్మోన్లు సమతుల్యంగా విడుదలై సంతోషభావాన్ని కలిగిస్తాయి.
  • విటమిన్ D గ్రహణం సులభమవుతుంది (సూర్యోదయానంతరం).

ప్రతిరోజూ సూర్యోదయానికి ముందే నిద్రలేచే వారికి శారీరక, మానసిక ఆరోగ్యం మెరుగుపడుతుంది. ముఖ్యంగా మహిళలకు మానసిక ప్రశాంతత, ఏకాగ్రత పెరుగుతుంది. రాత్రి మంచి నిద్ర పట్టేందుకు కూడా ఇది సహాయపడుతుంది.

బ్రహ్మ ముహూర్తం — కేవలం సమయం మాత్రమే కాదు, అది మన జీవనశైలిని మార్చగల ఆధ్యాత్మిక శక్తి. దాన్ని అలవాటు చేసుకుంటే శరీరం, మనసు, మేధస్సు సమతుల్యంగా వికసిస్తాయి.

ఇది దోషరహితంగా, సరైన పదప్రయోగం మరియు వ్యాకరణంతో సవరించిన రూపం:

ఈ సాత్వికమైన వాతావరణంలో మనసు స్వచ్ఛంగా, తెల్ల కాగితంలా, దైనందిన జీవితంలోని గజిబిజి ఆలోచనలు లేకుండా ప్రశాంతంగా ఉంటుంది. ఎలాంటి రాగద్వేషాలు, ఇష్టాయిష్టాలు లేని సమయం అది. ఆధ్యాత్మిక ఆనందాన్ని చాలా సులభంగా పొందవచ్చు. అందుకే ఆ సమయంలో యోగులు, పరమహంసలు, సన్యాసులు, ఋషులు హిమాలయాలలో ధ్యానంలో లీనమై తమ తమ తపఃశక్తి తరంగాలను ప్రపంచమంతా ప్రసరింపజేస్తారని చెబుతారు. అందువల్ల ఆ సమయంలో చేసే ధ్యానం మనకు ఆధ్యాత్మికంగా సిద్ధిస్తుంది.

ఈ సమయంలో మనం కూడా నిద్రలేచి స్నానం చేసి, మనకు కావలసిన పనులు ప్రారంభిస్తే అవి తప్పకుండా విజయవంతమవుతాయని విశ్వసిస్తారు. స్నానం చేయలేని వారు కనీసం నోరు, చేతులు, కాళ్లు శుభ్రం చేసుకోవచ్చని చెబుతారు. అయితే చాలామంది ఆ సమయంలో నిద్రలోనే సమయాన్ని వృథా చేస్తూ ఆధ్యాత్మిక తరంగాలను కోల్పోతుంటారు. ఎలాంటి పూజలు, ధ్యానాలు, సాధనలు చేయకపోయినా కనీసం బ్రహ్మ ముహూర్తంలో మేల్కొని ఉండాలని మన పెద్దలు సూచిస్తారు.

బ్రహ్మ ముహూర్తంలో చేసిన ఓంకార ధ్వనితో సుషుమ్న నాడి తెరుచుకుంటుందని అంటారు. అందుకే ఋషులు, యోగులు ఈ సమయంలో బిగ్గరగా ఓంకారం జపిస్తారు. ఎప్పుడైతే మన నాసికా రంధ్రాల ద్వారా శ్వాస సమతుల్యంగా ప్రవహిస్తుందో, అప్పుడే సుషుమ్న నాడి సక్రియమవుతుందని చెబుతారు. ఆ సమయంలో ధ్యానం సులభంగా కుదురుతుంది. మనం ఈ ప్రయోజనాలను పొందాలంటే బ్రహ్మ ముహూర్తం ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి సూర్యోదయం అయ్యేలోపు ఏ సమయంలోనైనా మేల్కొనడం ఉత్తమం.

ఇలా ఇంద్రియాలకు తాజాదనాన్ని అందించే సాత్విక గుణాలు ప్రకృతి ద్వారా మనకు లభించడం వల్ల మనశ్శాంతి కలుగుతుంది. ఒకవేళ ఈ ముహూర్తంలో లేవలేని పక్షంలో సూర్యోదయంతో పాటే నిద్రలేవాలి. సూర్యోదయం తర్వాత లేవడం మంచిది కాదు అని చెబుతారు. కాబట్టి గడియారంలో అలారం పెట్టి కాకుండా, సహజంగానే సూర్యోదయ సమయానికి నిద్రలేచే అలవాటు చేసుకోవాలి. ఎందుకంటే సూర్యోదయం అన్ని ఋతువుల్లో ఒకే సమయంలో ఉండదు. దీనిని దృష్టిలో ఉంచుకుని ఆయా ఋతువులను బట్టి మన రోజును ప్రారంభించి, ప్రకృతితో మనస్సును, శరీరాన్ని అనుసంధానం చేసుకోవాలి.

తెల్లవారుజామున అంతర్ముఖులమై మేథోమథనం చేస్తే మనలోనే మనకు తెలియని ఎన్నో విషయాలు తెలుస్తాయి. తెల్లవారుజామున లేచే వారికి సూర్యుడు, చంద్రుడు, నక్షత్రాల నుంచి లభించే కాంతి అత్యంత శక్తివంతమైందని, ఆ సమయంలో మేల్కొనే వారి జీవితం కాంతివంతమవుతుందని ఉపనిషత్తులు చెబుతున్నాయి.

భగవంతుడు ఇచ్చిన శక్తి అందరిలోనూ ఉంది. కానీ దాన్ని జాగృతం చేయాల్సిన బాధ్యత మనదే. శరీరాన్ని, మనసును ప్రకృతిలో లీనంచేసి మన కర్తవ్యాన్ని నిర్వర్తిస్తుంటే శరీరానికి ఆరోగ్యం, మనసుకు ఆహ్లాదం, జీవితంలో విజయం మన వెంటనే ఉంటాయి. ప్రతిరోజూ బ్రహ్మ ముహూర్తంలో లేచే వ్యక్తులకు విజయం సాధించే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఈ సమయంలో వాతావరణంలో సానుకూల శక్తి నిండి ఉంటుంది. ఉదయం నిద్రలేచినప్పుడు ఆ శక్తి మనలో కలిసినప్పుడు మంచి ఆలోచనలు పుడతాయి. ఉత్సాహం పెరుగుతుంది. ఈ సానుకూల శక్తితో చేసే పనుల్లో విజయావకాశాలు మరింత పెరుగుతాయి.

స్వశక్తితో జీవితంలో ఉన్నత స్థానాలు అధిరోహించిన మేధావులు, రాజకీయవేత్తలు, కళాకారులు, క్రీడాకారులు, వ్యాపారవేత్తలు అధికశాతం తెల్లవారుజామున లేచి సాధన చేసిన వారేనని అంటారు. తెల్లవారుజామున లేవడం తమ జీవిత ప్రాథమిక సూత్రంగా మలచుకున్నవారే వారు.

బ్రహ్మ ముహూర్తంలో స్నానానంతరం ఆవునెయ్యి లేదా దీపారాధనకు వాడే ఏ నూనెతోనైనా దీపం వెలిగించి, ఆ దీపం ముందు కాసేపు కూర్చొని ఆ రోజు పనులు ప్రారంభించడం శుభకరంగా భావిస్తారు. ఇలా చేయడం ద్వారా దీపం నుంచి వెలువడే అనుకూల శక్తి ఆ ప్రదేశం చుట్టూ వ్యాపించి మానసిక సామర్థ్యాన్ని, బుద్ధిబలాన్ని మెరుగుపరుస్తుందని నమ్మకం.

సాధారణంగా తెల్లవారుజామున రెండు నాసికా రంధ్రాల ద్వారా సమతుల్యంగా శ్వాస తీసుకోవడం జరుగుతుందని యోగశాస్త్రం చెబుతుంది. మిగతా సమయాల్లో ఒక నాసికా రంధ్రం ఎక్కువగా, మరొకటి తక్కువగా సక్రియంగా ఉంటాయని అంటారు. అందుకే ఇంట్లో పెద్దలు ప్రతిరోజూ పొద్దున్నే నిద్రలేవాలని చెబుతారు. వారు అందరికన్నా ముందుగానే లేచి తమ కార్యకలాపాలు ప్రారంభించేవారు. కొన్ని నియమాలను పాటించినందువల్లే వారు ఈ తరానికి చెందిన వారికంటే దృఢంగా, ఆరోగ్యంగా ఉండగలిగారని చెప్పబడుతుంది.

కాబట్టి మనం కూడా ఈ ప్రయోజనాలను పొందాలంటే బ్రహ్మ ముహూర్తంలో నిద్రలేచి మన రోజును ప్రారంభించాలి.

ఈ సమాచారాన్ని వీడియొ రూపంలో చూడాలనుకుంటే ఈ లింక్ ఓపెన్ చేసి వీడియొ చూడండి 👇👇👇. మరెంతో ఆధ్యాత్మిక, ధార్మిక సమాచారం కోసం భారతీయ సంస్కృతి ఛానల్ ను subscribe చేసుకోండి.