నిర్వాణ షట్కం

నిర్వాణ షట్కం (అథవా ఆత్మ షట్కం) అనేది ఆది శంకరాచార్యులు రచించిన అత్యంత ప్రసిద్ధి గాంచిన అద్వైత వేదాంత స్తోత్రాలలో ఒకటి. ఈ మహత్తర కృతి ద్వారా మన అసలు స్వరూపమైన ఆత్మ తత్త్వాన్ని స్పష్టంగా తెలియజేస్తారు.

ఈ పవిత్రమైన ఆరు శ్లోకాల స్తోత్రాన్ని రచించిన మహానుభావుడు ఆది శంకరాచార్యులు. పరంపర ప్రకారం, ఆయన గురువు గోవింద భగవత్పాదులు “నీవెవరు?” అని అడిగినప్పుడు, శంకరులు ఆ ప్రశ్నకు సమాధానంగా ఈ నిర్వాణ షట్కాన్ని ఆవిష్కరించారు.

ఓం ఓం ఓం …
శివోఽహం శివోఽహం, శివోఽహం శివోఽహం, శివోఽహం శివోఽహం

మనో బుధ్యహంకార చిత్తాని నాహం
న చ శ్రోత్ర జిహ్వే న చ ఘ్రాణనేత్రే ।
న చ వ్యోమ భూమిర్న తేజో న వాయుః
చిదానంద రూపః శివోఽహం శివోఽహమ్ ॥ 1 ॥
శివోఽహం శివోఽహం, శివోఽహం శివోఽహం, శివోఽహం శివోఽహం

న చ ప్రాణ సంజ్ఞో న వైపంచవాయుః
న వా సప్తధాతుర్న వా పంచకోశాః ।
నవాక్పాణి పాదౌ న చోపస్థ పాయూ
చిదానంద రూపః శివోఽహం శివోఽహమ్ ॥ 2 ॥
శివోఽహం శివోఽహం, శివోఽహం శివోఽహం, శివోఽహం శివోఽహం

న మే ద్వేషరాగౌ న మే లోభమోహో
మదో నైవ మే నైవ మాత్సర్యభావః ।
న ధర్మో న చార్ధో న కామో న మోక్షః
చిదానంద రూపః శివోఽహం శివోఽహమ్ ॥ 3 ॥
శివోఽహం శివోఽహం, శివోఽహం శివోఽహం, శివోఽహం శివోఽహం

న పుణ్యం న పాపం న సౌఖ్యం న దుఃఖం
న మంత్రో న తీర్థం న వేదా న యజ్ఞః ।
అహం భోజనం నైవ భోజ్యం న భోక్తా
చిదానంద రూపః శివోఽహం శివోఽహమ్ ॥ 4 ॥
శివోఽహం శివోఽహం, శివోఽహం శివోఽహం, శివోఽహం శివోఽహం

న మృత్యుర్న శంకా న మే జాతి భేదః
పితా నైవ మే నైవ మాతా న జన్మః ।
న బంధుర్న మిత్రం గురుర్నైవ శిష్యః
చిదానందరూపః శివోఽహం శివోఽహమ్ ॥ 5 ॥
శివోఽహం శివోఽహం, శివోఽహం శివోఽహం, శివోఽహం శివోఽహం

అహం నిర్వికల్పో నిరాకార రూపో
విభూత్వాచ్చ సర్వత్ర సర్వేంద్రియాణామ్ ।
న చాసంగతం నైవ ముక్తిర్న మేయః [న వా బంధనం నైవ ముక్తిర్న బంధః]
చిదానందరూపః శివోఽహం శివోఽహమ్ ॥ 6 ॥
శివోఽహం శివోఽహం, శివోఽహం శివోఽహం, శివోఽహం శివోఽహం