దశావతార స్తోత్రం (వేదాంతాచార్య కృతం)
దశావతార స్తోత్రం (వేదాంతాచార్య కృతం) శ్రీమహావిష్ణువు ధరించిన పది అవతారాలను స్తుతించే ప్రసిద్ధ సంస్కృత స్తోత్రం. ఈ స్తోత్రాన్ని శ్రీ వేదాంత దేశికులు (వేదాంతాచార్యులు) రచించినట్లు సంప్రదాయం చెబుతుంది. మత్స్య, కూర్మ, వరాహ, నరసింహ, వామన, పరశురామ, శ్రీరామ, బలరామ, శ్రీకృష్ణ మరియు కల్కి అవతారాల మహిమను ఇందులో భక్తిపూర్వకంగా కీర్తిస్తారు. దశావతార స్తోత్రం, విష్ణు దశావతార స్తోత్రం, దశావతారం స్తోత్రం తెలుగులో వంటి పేర్లతో ప్రసిద్ధి చెందిన ఈ స్తోత్రం వైష్ణవ భక్తి సంప్రదాయంలో ప్రత్యేక స్థానం కలిగి ఉంది.
దశావతార స్తోత్రాన్ని భక్తిశ్రద్ధలతో పఠించడం లేదా వినడం ద్వారా మనస్సుకు ప్రశాంతత, ఆధ్యాత్మిక చైతన్యం, భక్తి మరియు సానుకూల భావనలు కలుగుతాయని విశ్వాసం. శ్రీమహావిష్ణువు అవతార తత్త్వాన్ని, ధర్మ పరిరక్షణ భావాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి ఇది ఎంతో ఉపయోగకరమైన స్తోత్రం.
దేవో నశ్శుభమాతనోతు దశధా నిర్వర్తయన్భూమికాం
రంగే ధామని లబ్ధనిర్భరరసైరధ్యక్షితో భావుకైః ।
యద్భావేషు పృథగ్విధేష్వనుగుణాన్భావాన్స్వయం బిభ్రతీ
యద్ధర్మైరిహ ధర్మిణీ విహరతే నానాకృతిర్నాయికా ॥ 1 ॥
నిర్మగ్నశ్రుతిజాలమార్గణదశాదత్తక్షణైర్వీక్షణై-
రంతస్తన్వదివారవిందగహనాన్యౌదన్వతీనామపామ్ ।
నిష్ప్రత్యూహతరంగరింఖణమిథః ప్రత్యూఢపాథశ్ఛటా-
డోలారోహసదోహళం భగవతో మాత్స్యం వపుః పాతు నః ॥ 2 ॥
అవ్యాసుర్భువనత్రయీమనిభృతం కండూయనైరద్రిణా
నిద్రాణస్య పరస్య కూర్మవపుషో నిశ్వాసవాతోర్మయః ।
యద్విక్షేపణసంస్కృతోదధిపయః ప్రేంఖోళపర్యంకికా-
నిత్యారోహణనిర్వృతో విహరతే దేవస్సహైవ శ్రియా ॥ 3 ॥
గోపాయేదనిశం జగంతి కుహనాపోత్రీ పవిత్రీకృత-
బ్రహ్మాండప్రళయోర్మిఘోషగురుభిర్ఘోణారవైర్ఘుర్ఘురైః ।
యద్దంష్ట్రాంకురకోటిగాఢఘటనానిష్కంపనిత్యస్థితి-
ర్బ్రహ్మస్తంబమసౌదసౌ భగవతీముస్తేవవిశ్వంభరా ॥ 4 ॥
ప్రత్యాదిష్టపురాతనప్రహరణగ్రామఃక్షణం పాణిజై-
రవ్యాత్త్రీణి జగంత్యకుంఠమహిమా వైకుంఠకంఠీరవః ।
యత్ప్రాదుర్భవనాదవంధ్యజఠరాయాదృచ్ఛికాద్వేధసాం-
యా కాచిత్సహసా మహాసురగృహస్థూణాపితామహ్యభృత్ ॥ 5 ॥
వ్రీడావిద్ధవదాన్యదానవయశోనాసీరధాటీభట-
స్త్రైయక్షం మకుటం పునన్నవతు నస్త్రైవిక్రమో విక్రమః ।
యత్ప్రస్తావసముచ్ఛ్రితధ్వజపటీవృత్తాంతసిద్ధాంతిభి-
స్స్రోతోభిస్సురసింధురష్టసుదిశాసౌధేషు దోధూయతే ॥ 6 ॥
క్రోధాగ్నిం జమదగ్నిపీడనభవం సంతర్పయిష్యన్ క్రమా-
దక్షత్రామిహ సంతతక్ష య ఇమాం త్రిస్సప్తకృత్వః క్షితిమ్ ।
దత్వా కర్మణి దక్షిణాం క్వచన తామాస్కంద్య సింధుం వస-
న్నబ్రహ్మణ్యమపాకరోతు భగవానాబ్రహ్మకీటం మునిః ॥ 7 ॥
పారావారపయోవిశోషణకలాపారీణకాలానల-
జ్వాలాజాలవిహారహారివిశిఖవ్యాపారఘోరక్రమః ।
సర్వావస్థసకృత్ప్రపన్నజనతాసంరక్షణైకవ్రతీ
ధర్మో విగ్రహవానధర్మవిరతిం ధన్వీ సతన్వీతు నః ॥ 8 ॥
ఫక్కత్కౌరవపట్టణప్రభృతయః ప్రాస్తప్రలంబాదయ-
స్తాలాంకాస్యతథావిధా విహృతయస్తన్వంతు భద్రాణి నః ।
క్షీరం శర్కరయేవ యాభిరపృథగ్భూతాః ప్రభూతైర్గుణై-
రాకౌమారకమస్వదంతజగతే కృష్ణస్య తాః కేళయః ॥ 9 ॥
నాథాయైవ నమః పదం భవతు నశ్చిత్రైశ్చరిత్రక్రమై-
ర్భూయోభిర్భువనాన్యమూనికుహనాగోపాయ గోపాయతే ।
కాళిందీరసికాయకాళియఫణిస్ఫారస్ఫటావాటికా-
రంగోత్సంగవిశంకచంక్రమధురాపర్యాయ చర్యాయతే ॥ 10 ॥
భావిన్యా దశయాభవన్నిహ భవధ్వంసాయ నః కల్పతాం
కల్కీ విష్ణుయశస్సుతః కలికథాకాలుష్యకూలంకషః ।
నిశ్శేషక్షతకంటకే క్షితితలే ధారాజలౌఘైర్ధ్రువం
ధర్మం కార్తయుగం ప్రరోహయతి యన్నిస్త్రింశధారాధరః ॥ 11 ॥
ఇచ్ఛామీన విహారకచ్ఛప మహాపోత్రిన్ యదృచ్ఛాహరే
రక్షావామన రోషరామ కరుణాకాకుత్స్థ హేలాహలిన్ ।
క్రీడావల్లవ కల్కివాహన దశాకల్కిన్నితి ప్రత్యహం
జల్పంతః పురుషాః పునంతు భువనం పుణ్యౌఘపణ్యాపణాః ॥
విద్యోదన్వతి వేంకటేశ్వరకవౌ జాతం జగన్మంగళం
దేవేశస్యదశావతారవిషయం స్తోత్రం వివక్షేత యః ।
వక్త్రే తస్య సరస్వతీ బహుముఖీ భక్తిః పరా మానసే
శుద్ధిః కాపి తనౌ దిశాసు దశసు ఖ్యాతిశ్శుభా జృంభతే ॥
ఇతి కవితార్కికసింహస్య సర్వతంత్రస్వతంత్రస్య శ్రీమద్వేంకటనాథస్య వేదాంతాచార్యస్య కృతిషు దశావతారస్తోత్రమ్ ।
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్సైట్లోని ఇతర పోస్ట్లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్ను సందర్శించండి. 🙏
