హనుమాన్ చాలీసా
హిందూ భక్తి సాహిత్యంలో అత్యంత శక్తివంతమైన స్తోత్రం “శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా”. స్వామివారి అపారమైన బలాన్ని, కరుణను వర్ణించే ఈ స్తోత్రాన్ని పఠిస్తే సకల భయాలు తొలగిపోతాయి. బాలగంగాధర తిలక్ అన్నట్లుగా ఇది “ప్రతి హిందువు ఇంట ఉండవలసిన మహా మంత్రం”.
16వ శతాబ్దంలో గొప్ప రామభక్తుడైన గోస్వామి తులసీదాసు (Goswami Tulsidas) దీనిని సామాన్యులకు సైతం సులభంగా అర్థమయ్యే ‘అవధి’ (ప్రాచీన హిందీ) మాండలికంలో రచించారు. ‘చాలీసా’ అనగా హిందీలో నలభై (40). ఇందులో ఆంజనేయుని కీర్తిస్తూ 40 చౌపాయిలు (పద్యాలు) ఉంటాయి. ఆరంభంలో రెండు, చివర ఒక దోహా ఉంటాయి.
మొఘల్ చక్రవర్తి అక్బర్ తులసీదాసును జైలులో బంధించినప్పుడు ఆయన ఈ స్తోత్రాన్ని రచించారని ప్రతీతి. 40 రోజులు దీనిని పఠించగా, హనుమంతుని కృపతో వానర సైన్యం వచ్చి ఆయనకు జైలు నుండి విముక్తి ప్రసాదించిందని చరిత్ర చెబుతోంది.
దోహా
శ్రీ గురు చరణ సరోజ రజ నిజమన ముకుర సుధారి ।
వరణౌ రఘువర విమలయశ జో దాయక ఫలచారి ॥
బుద్ధిహీన తనుజానికై సుమిరౌ పవన కుమార ।
బల బుద్ధి విద్యా దేహు మోహి హరహు కలేశ వికార ॥
ధ్యానం
అతులిత బలధామం స్వర్ణ శైలాభ దేహమ్ ।
దనుజ వన కృశానుం జ్ఞానినా మగ్రగణ్యమ్ ॥
సకల గుణ నిధానం వానరాణా మధీశమ్ ।
రఘుపతి ప్రియ భక్తం వాతజాతం నమామి ॥
గోష్పదీకృత వారాశిం మశకీకృత రాక్షసమ్ ।
రామాయణ మహామాలా రత్నం వందే-(అ)నిలాత్మజమ్ ॥
యత్ర యత్ర రఘునాథ కీర్తనం తత్ర తత్ర కృతమస్తకాంజలిమ్ ।
భాష్పవారి పరిపూర్ణ లోచనం మారుతిం నమత రాక్షసాంతకమ్ ॥
మనోజవం మారుత తుల్యవేగమ్ ।
జితేంద్రియం బుద్ధి మతాం వరిష్టమ్ ॥
వాతాత్మజం వానరయూథ ముఖ్యమ్ ।
శ్రీ రామ దూతం శిరసా నమామి ॥
చౌపాఈ
జయ హనుమాన జ్ఞాన గుణ సాగర ।
జయ కపీశ తిహు లోక ఉజాగర ॥ 1 ॥
రామదూత అతులిత బలధామా ।
అంజని పుత్ర పవనసుత నామా ॥ 2 ॥
మహావీర విక్రమ బజరంగీ ।
కుమతి నివార సుమతి కే సంగీ ॥3 ॥
కంచన వరణ విరాజ సువేశా ।
కానన కుండల కుంచిత కేశా ॥ 4 ॥
హాథవజ్ర ఔ ధ్వజా విరాజై । [ఔరు]
కాంథే మూంజ జనేవూ సాజై ॥ 5॥
శంకర సువన కేసరీ నందన । [శంకర స్వయం]
తేజ ప్రతాప మహాజగ వందన ॥ 6 ॥
విద్యావాన గుణీ అతి చాతుర ।
రామ కాజ కరివే కో ఆతుర ॥ 7 ॥
ప్రభు చరిత్ర సునివే కో రసియా ।
రామలఖన సీతా మన బసియా ॥ 8॥
సూక్ష్మ రూపధరి సియహి దిఖావా ।
వికట రూపధరి లంక జలావా ॥ 9 ॥
భీమ రూపధరి అసుర సంహారే ।
రామచంద్ర కే కాజ సంవారే ॥ 10 ॥
లాయ సంజీవన లఖన జియాయే ।
శ్రీ రఘువీర హరషి ఉరలాయే ॥ 11 ॥
రఘుపతి కీన్హీ బహుత బడాయీ (ఈ) ।
తుమ మమ ప్రియ భరత సమ భాయీ ॥ 12 ॥
సహస్ర వదన తుమ్హరో యశగావై ।
అస కహి శ్రీపతి కంఠ లగావై ॥ 13 ॥
సనకాదిక బ్రహ్మాది మునీశా ।
నారద శారద సహిత అహీశా ॥ 14 ॥
యమ కుబేర దిగపాల జహాం తే ।
కవి కోవిద కహి సకే కహాం తే ॥ 15 ॥
తుమ ఉపకార సుగ్రీవహి కీన్హా ।
రామ మిలాయ రాజపద దీన్హా ॥ 16 ॥
తుమ్హరో మంత్ర విభీషణ మానా ।
లంకేశ్వర భయే సబ జగ జానా ॥ 17 ॥
యుగ సహస్ర యోజన పర భానూ ।
లీల్యో తాహి మధుర ఫల జానూ ॥ 18 ॥
ప్రభు ముద్రికా మేలి ముఖ మాహీ ।
జలధి లాంఘి గయే అచరజ నాహీ ॥ 19 ॥
దుర్గమ కాజ జగత కే జేతే ।
సుగమ అనుగ్రహ తుమ్హరే తేతే ॥ 20 ॥
రామ దుఆరే తుమ రఖవారే ।
హోత న ఆజ్ఞా బిను పైసారే ॥ 21 ॥
సబ సుఖ లహై తుమ్హారీ శరణా ।
తుమ రక్షక కాహూ కో డర నా ॥ 22 ॥
ఆపన తేజ సమ్హారో ఆపై ।
తీనోం లోక హాంక తే కాంపై ॥ 23 ॥
భూత పిశాచ నికట నహి ఆవై ।
మహవీర జబ నామ సునావై ॥ 24 ॥
నాసై రోగ హరై సబ పీరా ।
జపత నిరంతర హనుమత వీరా ॥ 25 ॥
సంకట సే హనుమాన ఛుడావై ।
మన క్రమ వచన ధ్యాన జో లావై ॥ 26 ॥
సబ పర రామ తపస్వీ రాజా ।
తినకే కాజ సకల తుమ సాజా ॥ 27 ॥
ఔర మనోరథ జో కోయి లావై ।
తాసు అమిత జీవన ఫల పావై ॥ 28 ॥
చారో యుగ ప్రతాప తుమ్హారా ।
హై ప్రసిద్ధ జగత ఉజియారా ॥ 29 ॥
సాధు సంత కే తుమ రఖవారే ।
అసుర నికందన రామ దులారే ॥ 30 ॥
అష్ఠసిద్ధి నవ నిధి కే దాతా ।
అస వర దీన్హ జానకీ మాతా ॥ 31 ॥
రామ రసాయన తుమ్హారే పాసా ।
సదా రహో రఘుపతి కే దాసా ॥ 32 ॥
తుమ్హరే భజన రామకో పావై ।
జన్మ జన్మ కే దుఖ బిసరావై ॥ 33 ॥
అంత కాల రఘుపతి పురజాయీ । [రఘువర]
జహాం జన్మ హరిభక్త కహాయీ ॥ 34 ॥
ఔర దేవతా చిత్త న ధరయీ ।
హనుమత సేయి సర్వ సుఖ కరయీ ॥ 35 ॥
సంకట క(హ)టై మిటై సబ పీరా ।
జో సుమిరై హనుమత బల వీరా ॥ 36 ॥
జై జై జై హనుమాన గోసాయీ ।
కృపా కరహు గురుదేవ కీ నాయీ ॥ 37 ॥
యహ శత వార పాఠ కర కోయీ । [జో]
ఛూటహి బంది మహా సుఖ హోయీ ॥ 38 ॥
జో యహ పడై హనుమాన చాలీసా ।
హోయ సిద్ధి సాఖీ గౌరీశా ॥ 39 ॥
తులసీదాస సదా హరి చేరా ।
కీజై నాథ హృదయ మహ డేరా ॥ 40 ॥
దోహా
పవన తనయ సంకట హరణ – మంగళ మూరతి రూప్ ।
రామ లఖన సీతా సహిత – హృదయ బసహు సురభూప్ ॥
సియావర రామచంద్రకీ జయ । పవనసుత హనుమానకీ జయ । బోలో భాయీ సబ సంతనకీ జయ ।
హనుమాన్ చాలీసా పఠించడం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు
నిత్యం ఉదయం లేదా సాయంత్రం వేళల్లో భక్తి శ్రద్ధలతో హనుమాన్ చాలీసా పఠించడం వల్ల ఎన్నో అద్భుతమైన ఫలితాలు సిద్ధిస్తాయి:
- భయ నివారణ: “భూత పిశాచ నికట నహి ఆవై, మహావీర జబ నామ సునావై” అన్నట్లుగా, ఈ స్తోత్ర పఠనం వల్ల దుష్ట శక్తులు, భయాలు, మానసిక ఆందోళనలు దరిచేరవు.
- కార్య సిద్ధి మరియు విజయం: జీవితంలో లేదా వృత్తి వ్యాపారాలలో ఎదురయ్యే ఆటంకాలు తొలగిపోయి, చేపట్టిన ప్రతి పనిలో విజయం వరిస్తుంది.
- అనారోగ్యాల నుండి ముక్తి: దీర్ఘకాలిక వ్యాధులతో బాధపడేవారు నిత్యం పఠించడం వల్ల శారీరక, మానసిక ఆరోగ్యం కుదుటపడుతుంది. సంజీవని పర్వతాన్ని తెచ్చిన స్వామి సంపూర్ణ ఆరోగ్యాన్ని ప్రసాదిస్తాడు.
- గ్రహ దోష నివారణ: జాతకంలో నవగ్రహ దోషాలు ఉన్నవారు, ముఖ్యంగా ఏలినాటి శని (Sade Sati) లేదా శని దోష ప్రభావం ఉన్నవారు హనుమాన్ చాలీసా చదవడం వల్ల ఆ దోష తీవ్రత గణనీయంగా తగ్గుతుంది.
- జ్ఞానం మరియు ఆత్మవిశ్వాసం: విద్యార్థులకు ఏకాగ్రత, జ్ఞాపకశక్తి పెరగడంతో పాటు, ప్రతికూల పరిస్థితులను ఎదుర్కొనే అనంతమైన ఆత్మవిశ్వాసం కలుగుతుంది.






