నవమ దశకం – బ్రహ్మదేవుని తపస్సు మరియు లోకసృష్టి
నారాయణీయంలోని తొమ్మిదవ దశకంలో బ్రహ్మదేవుడు తన పుట్టుకకు మూలం ఏమిటో తెలుసుకోవడానికి చేసిన ప్రయత్నం, భగవంతుని దర్శనం కోసం చేసిన దీర్ఘ తపస్సు, చివరకు శ్రీమహావిష్ణువు అనుగ్రహంతో సృష్టి సామర్థ్యాన్ని పొందిన విధానం వివరించబడింది. బయట వెతికినా దొరకని పరమాత్మను ఏకాగ్రత, తపస్సు, అంతర్ముఖ ధ్యానం ద్వారా దర్శించవచ్చని ఈ దశకం తెలియజేస్తుంది.
స్థితః స కమలోద్భవస్తవ హి నాభిపంకేరుహే
కుతః స్విదిదమంబుధావుదితమిత్యనాలోకయన్ |
తదీక్షణకుతూహలాత్ ప్రతిదిశం వివృత్తానన-
–శ్చతుర్వదనతామగాద్వికసదష్టదృష్ట్యంబుజామ్ || 1 ||
ఓ కృష్ణా! నీ నాభి నుంచి పుట్టిన దివ్య పద్మంపై బ్రహ్మదేవుడు కూర్చున్నాడు. ప్రళయ జలాల మధ్య ఈ పద్మం ఎక్కడి నుంచి వచ్చిందో తెలుసుకోవాలనే ఆసక్తి ఆయనకు కలిగింది. పద్మానికి మూలం ఏ దిశలో ఉందో చూడటానికి ఆయన చుట్టూ తిరిగి చూడగా, నాలుగు దిక్కుల వైపు నాలుగు ముఖాలు ఏర్పడ్డాయి. ఆ నాలుగు ముఖాలలో వికసించిన పద్మాల వంటి ఎనిమిది నేత్రాలతో చతుర్ముఖ బ్రహ్మగా ప్రకాశించాడు..
మహార్ణవవిఘూర్ణితం కమలమేవ తత్ కేవలం
విలోక్య తదుపాశ్రయం తవ తనుం తు నాలోకయన్ |
క ఏష కమలోదరే మహతి నిస్సహాయో హ్యహం
కుతః స్విదిదమంబుజం సమజనీతి చింతామగాత్ || 2 ||
మహాసముద్రపు అలలకు ఊగుతున్న పద్మం మాత్రమే బ్రహ్మదేవునికి కనిపించింది. కానీ ఆ పద్మానికి ఆధారంగా ఉన్న నీ దివ్యశరీరం ఆయనకు కనిపించలేదు. అప్పుడు “ఈ విశాలమైన పద్మంలో ఒంటరిగా ఉన్న నేను ఎవరు? ఈ పద్మం ఎక్కడి నుంచి పుట్టింది? నా పుట్టుకకు కారణం ఏమిటి?” అని తీవ్రమైన ఆలోచనలో పడ్డాడు.
అముష్య హి సరోరుహః కిమపి కారణం సంభవే-
–దితి స్మ కృతనిశ్చయః స ఖలు నాళరంధ్రాధ్వనా |
స్వయోగబలవిద్యయా సమవరూఢవాన్ ప్రౌఢధీః
త్వదీయమతిమోహనం న తు కళేవరం దృష్టవాన్ || 3 ||
“ఈ పద్మానికి తప్పకుండా ఏదో ఒక మూలం ఉండి ఉంటుందని బ్రహ్మదేవుడు నిర్ణయించుకున్నాడు. తన యోగబలం, జ్ఞానశక్తితో పద్మనాళంలోని మార్గం ద్వారా కిందికి దిగుతూ దాని మూలాన్ని వెతికాడు. ఎంతో ప్రయత్నించినా, మనస్సును ఆకర్షించే నీ దివ్య మంగళరూపాన్ని మాత్రం చూడలేకపోయాడు..
తతః సకలనాళికావివరమార్గగో మార్గయన్
ప్రయస్య శతవత్సరం కిమపి నైవ సందృష్టవాన్ |
నివృత్య కమలోదరే సుఖనిషణ్ణ ఏకాగ్రధీః
సమాధిబలమాదధే భవదనుగ్రహైకాగ్రహీ || 4 ||
బ్రహ్మదేవుడు పద్మనాళంలోని అనేక మార్గాల ద్వారా నూరు సంవత్సరాల పాటు వెతికాడు. అయినా పద్మానికి మూలం ఏమిటో తెలుసుకోలేకపోయాడు. చివరకు బయట వెతకడం వల్ల ప్రయోజనం లేదని గ్రహించి, తిరిగి పద్మంపైకి వచ్చాడు. అక్కడ ప్రశాంతంగా కూర్చొని, నీ అనుగ్రహమే లక్ష్యంగా మనస్సును ఏకాగ్రం చేసి సమాధిలోకి ప్రవేశించాడు.
శతేన పరివత్సరైర్దృఢసమాధిబంధోల్లసత్
ప్రబోధ విశదీకృతః స ఖలు పద్మినీసంభవః |
అదృష్టచరమద్భుతం తవ హి రూపమంతర్దృశా
వ్యచష్ట పరితుష్టధీర్భుజగభోగభాగాశ్రయమ్ || 5 ||
నూరు సంవత్సరాల పాటు దృఢమైన సమాధిలో ఉండటం వల్ల బ్రహ్మదేవుని బుద్ధి పరిశుద్ధమై, జ్ఞానం ప్రకాశించింది. అప్పుడు ఆయన బయట కళ్లతో కాకుండా అంతర్దృష్టితో నిన్ను దర్శించాడు. ఆదిశేషునిపై శయనించి ఉన్న, అంతకుముందెన్నడూ చూడని నీ అద్భుతమైన దివ్యరూపాన్ని చూసి ఆయన పరమానందాన్ని పొందాడు.
కిరీటమకుటోల్లసత్కటకహారకేయూరయు-
–ఙ్మణిస్ఫురితమేఖలం సుపరివీతపీతాంబరమ్ |
కలాయకుసుమప్రభం గళతలోల్లసత్ కౌస్తుభం
వపుస్తదయి భావయే కమలజన్మనే దర్శితమ్ || 6 ||
ఓ దేవా! బ్రహ్మదేవునికి దర్శనమిచ్చిన నీ దివ్యరూపాన్ని నేను కూడా హృదయంలో ధ్యానిస్తున్నాను. ప్రకాశించే కిరీటం, కడియాలు, హారాలు, భుజకీర్తులు, రత్నాలతో అలంకరించిన మొలతాడు ధరించి నీవు వెలుగుతున్నావు. అందమైన పీతాంబరం ధరించి, నల్ల కలువపువ్వు వంటి శ్యామకాంతితో ప్రకాశిస్తున్నావు. నీ కంఠం వద్ద కౌస్తుభమణి దివ్యంగా వెలుగుతోంది.
శ్రుతిప్రకరదర్శితప్రచురవైభవ శ్రీపతే
హరే జయ జయ ప్రభో పదముపైషి దిష్ట్యా దృశోః |
కురుష్వ ధియమాశు మే భువననిర్మితౌ కర్మఠా-
–మితి ద్రుహిణవర్ణితస్వగుణబంహిమా పాహి మామ్ || 7 ||
వేదాలు కీర్తించే అపారమైన వైభవం కలిగినవాడా! మహాలక్ష్మీదేవి పతివైన హరీ! నీకు జయము. నా అదృష్టం వల్ల నీవు నా కళ్లకు ప్రత్యక్షమయ్యావు. ఈ లోకాలను సక్రమంగా సృష్టించడానికి అవసరమైన జ్ఞానం, సమర్థత నాకు త్వరగా ప్రసాదించు అని బ్రహ్మదేవుడు నిన్ను ప్రార్థించాడు. అటువంటి అపారమైన గుణాలు కలిగిన ఓ ప్రభూ! నన్ను కూడా రక్షించు.
లభస్వ భువనత్రయీరచనదక్షతామక్షతాం
గృహాణ మదనుగ్రహం కురు తపశ్చ భూయో విధే |
భవత్వఖిలసాధనీ మయి చ భక్తిరత్యుత్కటే-
–త్యుదీర్య గిరమాదధా ముదితచేతసం వేధసమ్ || 8 ||
అప్పుడు నీవు బ్రహ్మదేవునితో, “మూడు లోకాలను ఎటువంటి లోపం లేకుండా సృష్టించే సామర్థ్యాన్ని పొందు. నా అనుగ్రహాన్ని స్వీకరించి మరికొంతకాలం తపస్సు చేయు. అన్ని సాధనలకు మూలమైన దృఢమైన భక్తి నాపై నీకు కలుగుగాక” అని పలికావు. ఆ దివ్యవాక్యాలతో బ్రహ్మదేవుని హృదయం ఆనందంతో నిండిపోయింది.
శతం కృతతపాస్తతః స ఖలు దివ్యసంవత్సరా-
–నవాప్య చ తపోబలం మతిబలం చ పూర్వాధికమ్ |
ఉదీక్ష్య కిల కంపితం పయసి పంకజం వాయునా
భవద్బలవిజృంభితః పవనపాథసీ పీతవాన్ || 9 ||
నీ ఆజ్ఞ ప్రకారం బ్రహ్మదేవుడు మరో నూరు దివ్య సంవత్సరాల పాటు తపస్సు చేశాడు. దాంతో ముందుకంటే ఎక్కువ తపోబలం, బుద్ధిబలం పొందాడు. ప్రళయ జలాలలో గాలికి ఊగిపోతున్న పద్మాన్ని చూసి, నీ శక్తితో మరింత బలవంతుడయ్యాడు. సృష్టికి అడ్డుగా ఉన్న ప్రళయకాలపు గాలిని, జలాన్ని తనలోకి తీసుకొని వాటి ప్రభావాన్ని తొలగించాడు.
తవైవ కృపయా పునః సరసిజేన తేనైవ సః
ప్రకల్ప్య భువనత్రయీం ప్రవవృతే ప్రజానిర్మితౌ |
తథావిధకృపాభరో గురుమరుత్పురాధీశ్వర
త్వమాశు పరిపాహి మాం గురుదయోక్షితైరీక్షితైః || 10 ||
ఓ గురువాయూరప్పా! నీ కృప వల్ల బ్రహ్మదేవుడు ఆ దివ్య పద్మాన్నే ఆధారంగా చేసుకొని మూడు లోకాలను నిర్మించాడు. తరువాత దేవతలు, మనుషులు, ఇతర జీవరాశుల సృష్టిని ప్రారంభించాడు. బ్రహ్మదేవునికి సృష్టిశక్తిని ప్రసాదించినంత అపారమైన కరుణ కలిగినవాడా! నీ దయతో నిండిన చూపులతో నన్ను కూడా వెంటనే రక్షించు.
9 వ దశకం సమాప్తమ్ ||
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్సైట్లోని ఇతర పోస్ట్లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్ను సందర్శించండి. 🙏
