నారాయణీయం ఏకోనవింశదశకమ్ – ప్రచేతృణాం చరితమ్
నారాయణీయం ఏకోనవింశదశకమ్లో ప్రచేతసుల పవిత్ర చరిత్ర అత్యంత భక్తిపూర్వకంగా వర్ణించబడింది. ప్రాచీనబర్హి మహారాజు కుమారులైన ప్రచేతసులు తండ్రి ఆజ్ఞతో సృష్టి కార్యానికి సిద్ధమవుతూ ముందుగా పరమాత్మ అనుగ్రహాన్ని పొందేందుకు ఘోర తపస్సును ఆచరించారు. వారి అచంచల భక్తి, నియమ నిష్ఠలకు ప్రసన్నుడైన శ్రీమహావిష్ణువు ప్రత్యక్షమై దివ్యదర్శనం ఇచ్చి, ధర్మబద్ధమైన జీవితం, సృష్టి బాధ్యతలు మరియు భక్తిమార్గాన్ని ఉపదేశించాడు. అనంతరం మారిషాతో వారి వివాహం జరిగి, దక్ష ప్రజాపతి జన్మకు కారణమయ్యారు. ఈ దశకం తపస్సు, భక్తి, గురుభక్తి, దైవానుగ్రహం మరియు ధర్మాచరణ ద్వారా జీవితం పరిపూర్ణమవుతుందని గొప్ప సందేశాన్ని అందిస్తుంది.
పృథోస్తు నప్తా పృథుధర్మకర్మఠః
ప్రాచీనబర్హిర్యువతౌ శతద్రుతౌ |
ప్రచేతసో నామ సుచేతసః సుతా-
–నజీజనత్ త్వత్కరుణాంకురానివ || 1 ||
పృథు మహారాజు మనవడైన ప్రాచీనబర్హి ధర్మకార్యాలను ఎంతో శ్రద్ధగా ఆచరించే రాజు. అతను శతద్రుతి అనే రాణిని వివాహం చేసుకున్నాడు. వారికి నీ కరుణకు ప్రతిరూపాలైనట్టుగా, మంచి బుద్ధి కలిగిన ప్రచేతసులు అనే పదిమంది కుమారులు జన్మించారు.
పితుః సిసృక్షానిరతస్య శాసనా-
–ద్భవత్తపస్యాభిరతా దశాఽపి తే |
పయోనిధిం పశ్చిమమేత్య తత్తటే
సరోవరం సందదృశుర్మనోహరమ్ || 2 ||
ప్రజలను సృష్టించమని తండ్రి ఆజ్ఞాపించగా, ఆ పదిమంది ప్రచేతసులు ముందు భగవంతుని అనుగ్రహం పొందాలని నిర్ణయించుకున్నారు. అందుకోసం పశ్చిమ సముద్ర తీరానికి వెళ్లారు. అక్కడ ఎంతో అందమైన ఒక దివ్య సరస్సును దర్శించారు.
తదా భవత్తీర్థమిదం సమాగతో
భవో భవత్సేవకదర్శనాదృతః |
ప్రకాశమాసాద్య పురః ప్రచేతసా-
–ముపాదిశద్భక్తతమస్తవస్తవమ్ || 3 ||
అదే సమయంలో నీ పవిత్ర తీర్థమైన ఆ ప్రదేశానికి, నీ భక్తులను దర్శించాలనే కోరికతో పరమశివుడు వచ్చాడు. ప్రచేతసుల ఎదుట ప్రత్యక్షమై, నీపై అత్యున్నత భక్తిని కలిగించే ఒక మహిమాన్వితమైన స్తోత్రాన్ని వారికి ఉపదేశించాడు.
స్తవం జపంతస్తమమీ జలాంతరే
భవంతమాసేవిషతాయుతం సమాః |
భవత్సుఖాస్వాదరసాదమీష్వియాన్
బభూవ కాలో ధ్రువవన్న శీఘ్రతా || 4 ||
ప్రచేతసులు ఆ స్తోత్రాన్ని జపిస్తూ, ఆ సరస్సులోని నీటిలోనే నిలబడి పదివేల సంవత్సరాలు నిన్ను ధ్యానించారు. కానీ నీ భక్తి వల్ల కలిగిన పరమానందాన్ని ఆస్వాదిస్తూ ఉండటంతో, వారికి ఆ పదివేల సంవత్సరాలు ధ్రువుడికి అనిపించినట్లే చాలా తక్కువ కాలంలా అనిపించాయి.
తపోభిరేషామతిమాత్రవర్ధిభిః
స యజ్ఞహింసానిరతోఽపి పావితః |
పితాఽపి తేషాం గృహయాతనారద
ప్రదర్శితాత్మా భవదాత్మతాం యయౌ || 5 ||
ప్రచేతసుల ఘోర తపస్సు వల్ల వారి తండ్రి ప్రాచీనబర్హి కూడా పవిత్రుడయ్యాడు. అంతకు ముందు యజ్ఞాలలో పశువులను బలి ఇవ్వడంలో ఆసక్తి చూపిన అతను, నారద మహర్షి ఉపదేశంతో ఆత్మతత్త్వాన్ని గ్రహించి, చివరికి తన మనస్సును నీలోనే లగ్నం చేసి ముక్తిని పొందాడు.
కృపాబలేనైవ పురః ప్రచేతసాం
ప్రకాశమాగాః పతగేంద్రవాహనః |
విరాజి చక్రాదివరాయుధాంశుభి-
–ర్భుజాభిరష్టాభిరుదంచితద్యుతిః || 6 ||
నీ అపార కరుణ వల్ల, గరుడునిపై ఆసీనుడై, శంఖం, చక్రం మొదలైన దివ్యాయుధాలను ధరించి, ఎనిమిది దివ్య భుజాలతో అపూర్వ తేజస్సుతో నీవు ప్రచేతసుల ఎదుట ప్రత్యక్షమయ్యావు.
ప్రచేతసాం తావదయాచతామపి
త్వమేవ కారుణ్యభరాద్వరానదాః |
భవద్విచింతాఽపి శివాయ దేహినాం
భవత్వసౌ రుద్రనుతిశ్చ కామదా || 7 ||
ప్రచేతసులు ఏ వరమూ అడగకముందే, అపార కరుణతో నీవే వారికి వరాలు ప్రసాదించావు. “నన్ను నిరంతరం ధ్యానించడం ప్రతి జీవికి మంగళకరమైనది. అలాగే శివుడు ఉపదేశించిన ఈ రుద్రస్తుతి కూడా కోరుకున్న శుభఫలాలను ప్రసాదిస్తుంది” అని వారికి అనుగ్రహించావు.
అవాప్య కాంతాం తనయాం మహీరుహాం
తయా రమధ్వం దశలక్షవత్సరీమ్ |
సుతోఽస్తు దక్షో నను తత్క్షణాచ్చ మాం
ప్రయాస్యథేతి న్యగదో ముదైవ తాన్ || 8 ||
తరువాత నీవు వారితో, “వృక్షాల కుమార్తె అయిన మారిషను వివాహం చేసుకోండి. ఆమెతో కలిసి పది లక్షల సంవత్సరాలు సుఖంగా జీవించండి. మీకు దక్ష ప్రజాపతి అనే కుమారుడు జన్మిస్తాడు. ఆ తరువాత మీరందరూ నా సన్నిధికి చేరుకుంటారు” అని ఆనందంగా అనుగ్రహించావు.
తతశ్చ తే భూతలరోధినస్తరూన్
క్రుధా దహంతో ద్రుహిణేన వారితాః |
ద్రుమైశ్చ దత్తాం తనయామవాప్య తాం
త్వదుక్తకాలం సుఖినోఽభిరేమిరే || 9 ||
ఆ తర్వాత ప్రచేతసులు భూమిని పూర్తిగా కప్పివేసిన చెట్లను కోపంతో దహనం చేయసాగారు. అప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు వచ్చి వారిని శాంతింపజేశాడు. తరువాత వృక్షదేవతలు తమ కుమార్తె అయిన మారిషను వారికి వివాహం చేసి ఇచ్చారు. నీవు చెప్పిన కాలమంతా వారు ఆమెతో సుఖంగా జీవించారు.
అవాప్య దక్షం చ సుతం కృతాధ్వరాః
ప్రచేతసో నారదలబ్ధయా ధియా |
అవాపురానందపదం తథావిధ-
–స్త్వమీశ వాతాలయనాథ పాహిమామ్ || 10 ||
మారిష ద్వారా వారికి దక్ష ప్రజాపతి కుమారుడిగా జన్మించాడు. ఆ తరువాత ప్రచేతసులు యజ్ఞయాగాదులను పూర్తిచేసి, నారద మహర్షి ఉపదేశించిన ఆత్మజ్ఞానాన్ని పొంది, చివరికి పరమానందమయమైన మోక్షపదాన్ని పొందారు. అలాంటి ఓ గురువాయూరప్పా! నన్ను కూడా కాపాడి, నా సమస్త రోగాలను తొలగించి నీ దివ్య అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదించుము.
ఇతి ఏకోనవింశదశకం సమాప్తమ్ ||
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్సైట్లోని ఇతర పోస్ట్లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్ను సందర్శించండి. 🙏
