నారాయణీయం 53 వ దశకమ్ – ధేనుకాసురవధ
నారాయణీయంలోని 53వ దశకంలో ధేనుకాసురవధ అనే అద్భుతమైన శ్రీకృష్ణ బలరాముల లీల వర్ణించబడింది. ఒకరోజు గోపబాలకులతో కలిసి అడవిలో విహరిస్తున్న శ్రీకృష్ణుడు, బలరాముడు తాళవనానికి చేరుకుంటారు. అక్కడ పండిన తాటిపండ్ల సువాసనకు ఆకర్షితులైన గోపబాలకులు వాటిని తినాలనే కోరికను వ్యక్తం చేస్తారు. అయితే ఆ వనంలో గాడిద రూపంలో ఉన్న ధేనుకాసురుడు తన అనుచరులతో కలిసి ఎవరినీ లోపలికి రానివ్వకుండా భయపెడుతూ ఉంటాడు. గోపబాలకుల కోరికను తీర్చడానికి బలరాముడు తాటిచెట్లను కదిలించగా, ఆగ్రహించిన ధేనుకాసురుడు ఆయనపై దాడి చేస్తాడు. అప్పుడు బలరాముడు అతడిని సంహరించగా, శ్రీకృష్ణుడు కూడా అతని అనుచరులను అంతమొందిస్తాడు. ఈ విధంగా తాళవనాన్ని రాక్షసుల బారి నుంచి విముక్తం చేసి గోపబాలకులకు ఆనందాన్ని కలిగిస్తారు. సోదరులైన బలరామకృష్ణుల పరాక్రమాన్ని, భక్తులను రక్షించే భగవంతుని కరుణను తెలియజేసే ఈ పవిత్ర దశకాన్ని భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేద్దాం. 🙏
అతీత్య బాల్యం జగతాం పతే త్వ-
-ముపేత్య పౌగండవయో మనోజ్ఞమ్ |
ఉపేక్ష్య వత్సావనముత్సవేన
ప్రావర్తథా గోగణపాలనాయామ్ || 1||
ఓ జగన్నాథా! మీరు బాల్యదశను దాటి అందమైన పౌగండ వయస్సులోకి ప్రవేశించారు. దూడలను మేపే బాధ్యతను విడిచిపెట్టి, ఎంతో ఉత్సాహంతో ఆవుల మందలను మేపడం ప్రారంభించారు.
ఉపక్రమస్యానుగుణైవ సేయం
మరుత్పురాధీశ తవ ప్రవృత్తిః |
గోత్రాపరిత్రాణకృతేఽవతీర్ణ-
-స్తదేవ దేవాఽఽరభథాస్తదా యత్ || 2||
ఓ మరుత్పురాధీశా! గోవులను, గోపకులను రక్షించడానికే మీరు అవతరించారు. అందువల్ల మీ అవతార లక్ష్యానికి అనుగుణంగా గోవుల సంరక్షణ బాధ్యతను స్వీకరించారు.
కదాపి రామేణ సమం వనాంతే
వనశ్రియం వీక్ష్య చరన్ సుఖేన |
శ్రీదామనామ్నః స్వసఖస్య వాచా
మోదాదగా ధేనుకకాననం త్వమ్ || 3||
ఒకరోజు బలరాముడితో కలిసి అడవిలో విహరిస్తూ ప్రకృతి అందాలను ఆస్వాదిస్తున్నారు. అప్పుడు మీ స్నేహితుడైన శ్రీదాముడు ధేనుకాసురుడు నివసించే తాళవనానికి వెళ్లాలని మిమ్మల్ని కోరాడు.
ఉత్తాలతాలీనివహే త్వదుక్త్యా
బలేన ధూతేఽథ బలేన దోర్భ్యామ్ |
మృదుః ఖరశ్చాభ్యపతత్పురస్తాత్
ఫలోత్కరో ధేనుకదానవోఽపి || 4||
మీ సూచనతో బలరాముడు తన బలమైన చేతులతో ఎత్తైన తాటిచెట్లను కదిలించాడు. దాంతో తాటిపండ్లు పెద్ద ఎత్తున కిందపడసాగాయి. ఆ శబ్దానికి ధేనుకాసురుడు గాడిద రూపంలో కోపంతో మీ ముందుకు దూసుకొచ్చాడు.
సముద్యతో ధైనుకపాలనేఽహం
కథం వధం ధైనుకమద్య కుర్వే |
ఇతీవ మత్వా ధ్రువమగ్రజేన
సురౌఘయోద్ధారమజీఘనస్త్వమ్ || 5 ||
ధేనుకాసురుడు తాటివనానికి కాపలాదారుడిగా ఉన్నందున, అతడిని తానే సంహరించడం సరికాదని బలరాముడు భావించాడు. అందువల్ల మీరు అతడిని సంహరించడానికి ముందుకు వచ్చి, దేవతలకు ఆనందాన్ని కలిగించారు.
తదీయభృత్యానపి జంబుకత్వే-
-నోపాగతానగ్రజసంయుతస్త్వమ్ |
జంబూఫలానీవ తదా నిరాస్థ-
-స్తాలేషు ఖేలన్ భగవన్ నిరాస్థః || 6 ||
ధేనుకాసురుడి అనుచరులు కూడా గాడిదల రూపంలో మీపై దాడికి వచ్చారు. మీరు బలరాముడితో కలిసి వారందరినీ సంహరించారు. ఆటలాడుతున్నట్లుగా గాడిదలను తాటిచెట్లపైకి విసిరివేసి, తాటిపండ్ల వలె పడవేశారు.
వినిఘ్నతి త్వయ్యథ జంబుకౌఘం
సనామకత్వాద్వరుణస్తదానీమ్ |
భయాకులో జంబుకనామధేయం
శ్రుతిప్రసిద్ధం వ్యధితేతి మన్యే || 7 ||
మీరు గాడిదల రూపంలో ఉన్న రాక్షసులను సంహరిస్తుండగా, వరుణదేవుడు కూడా భయపడిపోయాడని కవి చమత్కరిస్తున్నారు. ఎందుకంటే జంబుకం అనే పదానికి నక్క అనే అర్థంతో పాటు నీటిని కూడా సూచించే అర్థం ఉండటంతో, తన పేరుతో పోలిక ఉన్న జంబుకాసురుల సంహారాన్ని చూసి వరుణుడు కలవరపడ్డాడని భావం.
తవావతారస్య ఫలం మురారే
సంజాతమద్యేతి సురైర్నుతస్త్వమ్ |
సత్యం ఫలం జాతమిహేతి హాసీ
బాలైః సమం తాలఫలాన్యభుంక్థాః || 8 ||
ఓ మురారీ! మీ అవతార లక్ష్యం నేడు నెరవేరిందని దేవతలు మిమ్మల్ని స్తుతించారు. అందుకు మీరు చిరునవ్వుతో, అవును, నా అవతార ఫలం లభించింది అని అంటూ గోపబాలురతో కలిసి తియ్యని తాటిపండ్లను ఆనందంగా భుజించారు.
మధుద్రవస్రుంతి బృహంతి తాని
ఫలాని మేదోభరభృంతి భుక్త్వా |
తృప్తైశ్చ దృప్తైర్భవనం ఫలౌఘం
వహద్భిరాగాః ఖలు బాలకైస్త్వమ్ || 9 ||
తేనెలా మధురమైన రసంతో నిండిన, ఎంతో పెద్దగా ఉన్న తాటిపండ్లను గోపబాలురతో కలిసి మీరు తిన్నారు. అందరూ కడుపునిండా తృప్తిగా భుజించి, మిగిలిన పండ్లను కూడా మోసుకుంటూ ఆనందంగా ఇంటికి తిరిగి బయలుదేరారు.
హతో హతో ధేనుక ఇత్యుపేత్య
ఫలాన్యదద్భిర్మధురాణి లోకైః |
జయేతి జీవేతి నుతో విభో త్వం
మరుత్పురాధీశ్వర పాహి రోగాత్ || 10||
ధేనుకాసురుడు సంహరించబడ్డాడని తెలుసుకున్న ప్రజలు తాటిపండ్లను స్వీకరిస్తూ ఎంతో సంతోషించారు. విజయోస్తు, చిరంజీవ అని మిమ్మల్ని కొనియాడారు. ఓ మరుత్పురాధీశా! ఓ శ్రీకృష్ణా! నన్ను సమస్త రోగాల నుండి కాపాడండి.
ఇతి త్రిపంచాశత్తమదశకం సమాప్తమ్ |
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్‌సైట్‌లోని ఇతర పోస్ట్‌లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్‌ను సందర్శించండి. 🙏
