నారాయణీయం 82వ దశకమ్ – బాణాసురయుద్ధం తథా నృగశాపమోక్షమ్
బాణాసురుడి కుమార్తె ఉష, శ్రీకృష్ణుని మనవడైన అనిరుద్ధుడిని ప్రేమిస్తుంది. అయితే అనిరుద్ధుడు బాణాసురుడి చేత బంధింపబడతాడు. తన మనవడిని విడిపించడానికి శ్రీకృష్ణుడు బాణాసురుడితో భీకర యుద్ధం చేస్తాడు. ఈ యుద్ధంలో శ్రీకృష్ణుని పరాక్రమం, శివునితో జరిగిన యుద్ధ ఘట్టం ఎంతో ఆసక్తికరంగా వర్ణించబడ్డాయి.అలాగే దానధర్మాలలో జరిగిన పొరపాటు కారణంగా ఊసరవెల్లిగా మారిన నృగ మహారాజుకు శ్రీకృష్ణుడు శాపవిమోచనం కలిగించిన అద్భుత సంఘటనను కూడా ఈ దశకంలో తెలుసుకుందాం.భగవంతుని అపారమైన కరుణ, ధర్మమహిమను తెలియజేసే ఈ దశకాన్ని భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేద్దాం.మరి ఆలస్యం చేయకుండా నారాయణీయం 82వ దశక పారాయణాన్ని ప్రారంభిద్దాం.శ్రీకృష్ణార్పణమస్తు! 🙏
ప్రద్యుమ్నో రౌక్మిణేయః స ఖలు తవ కలా శంబరేణాహృతస్తం
హత్వా రత్యా సహాప్తో నిజపురమహరద్రుక్మికన్యాం చ ధన్యామ్ |
తత్పుత్రోఽథానిరుద్ధో గుణనిధిరవహద్రోచనాం రుక్మిపౌత్రీం
తత్రోద్వాహే గతస్త్వం న్యవధి ముసలినా రుక్మ్యపి ద్యూతవైరాత్ || 1 ||
శ్రీకృష్ణుని కుమారుడైన ప్రద్యుమ్నుడిని శంబరాసురుడు అపహరించగా, అతడిని సంహరించి రతీదేవితో కలిసి ద్వారకకు తిరిగి వచ్చాడు.అక్కడ రుక్మి కుమార్తెను ప్రద్యుమ్నుడు వివాహం చేసుకున్నాడు.వారి కుమారుడైన అనిరుద్ధుడు రుక్మి మనుమరాలు రోచనను వివాహం చేసుకున్నాడు.ఆ వివాహానికి వెళ్లిన సమయంలో జూదంలో కలిగిన వైరం కారణంగా బలరాముడు రుక్మిని సంహరించాడు.
బాణస్య సా బలిసుతస్య సహస్రబాహో-
-ర్మాహేశ్వరస్య మహితా దుహితా కిలోషా |
త్వత్పౌత్రమేనమనిరుద్ధమదృష్టపూర్వం
స్వప్నేఽనుభూయ భగవన్ విరహాతురాఽభూత్ || 2 ||
బలిచక్రవర్తి కుమారుడైన బాణాసురుడు వేయి చేతులు కలిగిన గొప్ప శివభక్తుడు.అతని కుమార్తె ఉష ఒకరోజు తన కలలో ఒక అందమైన యువకుడిని చూసింది.ఆ యువకుడు శ్రీకృష్ణుని మనుమడైన అనిరుద్ధుడు.అతడిని ప్రత్యక్షంగా చూడకపోయినా ఉష అతనిపై ప్రేమ పెంచుకొని విరహంతో బాధపడింది.
యోగిన్యతీవ కుశలా ఖలు చిత్రలేఖా
తస్యాః సఖీ విలిఖతీ తరుణానశేషాన్ |
తత్రానిరుద్ధముషయా విదితం నిశాయా-
-మానేష్ట యోగబలతో భవతో నికేతాత్ ||3||
ఉషకు చిత్రలేఖ అనే తెలివైన యోగశక్తులు కలిగిన స్నేహితురాలు ఉండేది.ఆమె అనేక మంది యువరాజుల చిత్రాలను గీసి ఉషకు చూపించింది.వారిలో అనిరుద్ధుడిని ఉష గుర్తించింది.
చిత్రలేఖ తన యోగశక్తితో ద్వారకకు వెళ్లి నిద్రిస్తున్న అనిరుద్ధుడిని ఉష అంతఃపురానికి తీసుకువచ్చింది.
కన్యాపురే దయితయా సుఖమారమంతం
చైనం కథంచన బబంధుషి శర్వబంధౌ |
శ్రీనారదోక్తతదుదంతదురంతరోషై-
-స్త్వం తస్య శోణితపురం యదుభిర్న్యరుంధాః ||4||
ఉషతో కలిసి అనిరుద్ధుడు బాణాసురుని అంతఃపురంలో ఆనందంగా కాలం గడుపుతున్నాడు.ఈ విషయం తెలుసుకున్న బాణాసురుని సేవకులు అనిరుద్ధుడిని బంధించారు.నారద మహర్షి ద్వారా ఈ వార్త తెలుసుకున్న శ్రీకృష్ణుడు ఆగ్రహించాడు.యాదవ సైన్యంతో కలిసి బాణాసురుని రాజధాని శోణితపురాన్ని ముట్టడించాడు.
పురీపాలః శైలప్రియదుహితృనాథోఽస్య భగవాన్
సమం భూతవ్రాతైర్యదుబలమశంకం నిరురుధే |
మహాప్రాణో బాణో ఝటితి యుయుధానేన యుయుధే
గుహః ప్రద్యుమ్నేన త్వమపి పురహంత్రా జఘటిషే || 5||
బాణాసురుని నగరానికి అధిపతిగా ఉన్న పరమశివుడు తన గణాలతో కలిసి యాదవ సైన్యాన్ని ఎదుర్కొన్నాడు.బాణాసురుడు కూడా తన అపారమైన సైన్యంతో యుద్ధానికి దిగాడు.కార్తికేయుడు ప్రద్యుమ్నుడితో యుద్ధం చేశాడు.శ్రీకృష్ణుడు పరమశివుడితో భీకరమైన యుద్ధం సాగించాడు.
నిరుద్ధాశేషాస్త్రే ముముహుషి తవాస్త్రేణ గిరిశే
ద్రుతా భూతా భీతాః ప్రమథకులవీరాః ప్రమథితాః |
పరాస్కందత్ స్కందః కుసుమశరబాణైశ్చ సచివః
స కుంభాండో భాండం నవమివ బలేనాశు బిభిదే ||6||
శ్రీకృష్ణుని దివ్యాస్త్రాల ప్రభావంతో పరమశివుని ఆయుధాలన్నీ నిర్వీర్యమయ్యాయి.శివగణాలైన ప్రమథులు భయంతో యుద్ధభూమి నుంచి పారిపోయారు.కార్తికేయుడు కూడా ప్రద్యుమ్నుని బాణాలకు తట్టుకోలేక వెనుదిరిగాడు.బాణాసురుని సేనాధిపతి కుంభాండుడు యుద్ధంలో పరాజయం పాలయ్యాడు.
చాపానాం పంచశత్యా ప్రసభముపగతే ఛిన్నచాపేఽథ బాణే
వ్యర్థే యాతే సమేతో జ్వరపతిరశనైరజ్వరి త్వజ్జ్వరేణ |
జ్ఞానీ స్తుత్వాథ దత్త్వా తవ చరితజుషాం విజ్వరం స జ్వరోఽగాత్
ప్రాయోఽంతర్జ్ఞానవంతోఽపి చ బహుతమసా రౌద్రచేష్టా హి రౌద్రాః || 7 ||
బాణాసురుడు ఐదు వందల విల్లులతో శ్రీకృష్ణుడిపై దాడి చేయగా, కృష్ణుడు వాటన్నింటినీ ఛేదించాడు.అప్పుడు జ్వరాసురుడు వచ్చి శ్రీకృష్ణునిపై తన వేడి జ్వరశక్తితో దాడి చేశాడు.శ్రీకృష్ణుడు తన విష్ణుజ్వరంతో అతడిని ఓడించాడు.చివరకు జ్వరాసురుడు శ్రీకృష్ణుడిని స్తుతించి ఆయన అనుగ్రహంతో జ్వరబాధ నుంచి విముక్తి పొందాడు.
బాణం నానాయుధోగ్రం పునరభిపతితం దర్పదోషాద్వితన్వన్
నిర్లూనాశేషదోషం సపది బుబుధుషా శంకరేణోపగీతః |
తద్వాచా శిష్టబాహుద్వితయముభయతో నిర్భయం తత్ప్రియం తం
ముక్త్వా తద్దత్తమానో నిజపురమగమః సానిరుద్ధః సహోషః || 8||
బాణాసురుడు అనేక భయంకరమైన ఆయుధాలతో మళ్లీ శ్రీకృష్ణుడిపై దాడి చేశాడు.శ్రీకృష్ణుడు తన సుదర్శన చక్రంతో అతని చేతులన్నింటినీ నరికివేసి, రెండు చేతులను మాత్రమే మిగిల్చాడు.అప్పుడు పరమశివుడు శ్రీకృష్ణుడిని ప్రార్థించి బాణాసురుని ప్రాణాలు కాపాడమని కోరాడు.శివుని మాటను గౌరవించి బాణాసురుని విడిచిపెట్టి, అనిరుద్ధుడు మరియు ఉషతో కలిసి ద్వారకకు తిరిగి వచ్చాడు.
ముహుస్తావచ్ఛక్రం వరుణమజయో నందహరణే
యమం బాలానీతౌ దవదహనపానేఽనిలసఖమ్ |
విధిం వత్సస్తేయే గిరిశమిహ బాణస్య సమరే
విభో విశ్వోత్కర్షీ తదయమవతారో జయతి తే || 9||
శ్రీకృష్ణుడు తన భక్తుల రక్షణ కోసం అనేక సందర్భాల్లో దేవతలతో కూడా యుద్ధం చేశాడు.నందుడిని రక్షించడానికి ఇంద్రుడిని, బాలురను తీసుకురావడానికి యముడిని, దావాగ్నిని ఆర్పడానికి అగ్నిదేవుని జయించాడు.దూడలను, బాలురను అపహరించిన బ్రహ్మదేవునికి తన మహిమను చూపించాడు.అలాగే బాణాసురుని యుద్ధంలో పరమశివుడిని ఎదుర్కొన్నాడు. నీ అవతార మహిమకు జయము.
ద్విజరుషా కృకలాసవపుర్ధరం
నృగనృపం త్రిదివాలయమాపయన్ |
నిజజనే ద్విజభక్తిమనుత్తమా-
-ముపదిశన్ పవనేశ్వర పాహి మామ్ || 10 ||
నృగుడు అనే మహారాజు ఒక బ్రాహ్మణుని ఆవును మరొక బ్రాహ్మణునికి తెలియకుండానే దానం చేశాడు.ఈ కారణంగా బ్రాహ్మణుల శాపానికి గురై ఊసరవెల్లి రూపంలో జీవించాల్సి వచ్చింది.శ్రీకృష్ణుడు ఆ ఊసరవెల్లికి విముక్తి కలిగించి, నృగ మహారాజును తిరిగి దివ్యలోకాలకు పంపించాడు.ఈ సంఘటన ద్వారా బ్రాహ్మణుల పట్ల భక్తి, గౌరవం కలిగి ఉండాలని తన భక్తులకు ఉపదేశించాడు.ఓ గురువాయూరప్పా! మమ్మల్ని ఎల్లప్పుడూ రక్షించు.
ఇతి ద్వ్యశీతితమదశకం సమాప్తమ్ |
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్సైట్లోని ఇతర పోస్ట్లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్ను సందర్శించండి. 🙏








