నారాయణీయం 97వ దశకమ్ –ఉత్తమభక్తిప్రార్థనా తథా మార్కండేయ కథా
ఈ దశకంలో భగవంతునిపై ఉత్తమమైన, నిష్కల్మషమైన భక్తిని ప్రసాదించమని చేసే ప్రార్థనతో పాటు మార్కండేయ మహర్షి యొక్క అద్భుతమైన కథ వివరించబడుతుంది.మార్కండేయ మహర్షి తన తపస్సు ద్వారా శ్రీమహావిష్ణువు అనుగ్రహాన్ని పొందుతారు. భగవంతుని యోగమాయా మహిమను అనుభవించి, ప్రళయకాలంలో సమస్త జగత్తు జలమయమైనప్పుడు కూడా శ్రీహరి దివ్య స్వరూపాన్ని దర్శించే అద్భుతమైన అనుభూతిని పొందుతారు.భగవంతుని మాయాశక్తి అపారమైనదని, ఆయన అనుగ్రహమే జీవులకు నిజమైన ఆశ్రయమని ఈ ఘట్టం తెలియజేస్తుంది.శ్రీహరిపై అచంచలమైన భక్తిని ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తూ, నారాయణీయం 97వ దశకాన్ని భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేద్దాం.ఓం నమో నారాయణాయ!
త్రైగుణ్యాద్భిన్నరూపం భవతి హి భువనే హీనమధ్యోత్తమం యత్
జ్ఞానం శ్రద్ధా చ కర్తా వసతిరపి సుఖం కర్మ చాహారభేదాః |
త్వత్ క్షేత్రత్వన్నిషేవాది తు యదిహ పునస్త్వత్పరం తత్తు సర్వం
ప్రాహుర్నైర్గుణ్యనిష్ఠం తదనుభజనతో మంక్షు సిద్ధో భవేయమ్ || 1 ||
ఈ ప్రపంచంలోని జ్ఞానం, శ్రద్ధ, కర్త, నివాసం, సుఖం, కర్మలు, ఆహారం మొదలైనవన్నీ సత్త్వ, రజస్, తమో గుణాలను బట్టి ఉత్తమ, మధ్యమ, అధమ భేదాలను పొందుతాయి. కానీ నీకు సంబంధించిన క్షేత్రాలు, నీ సేవ, నీ భక్తి వంటి విషయాలు ఈ మూడు గుణాలకు అతీతమైనవి. అటువంటి గుణాతీతమైన భక్తిమార్గాన్ని అనుసరించి నేను కూడా త్వరగా ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతిని పొందేలా అనుగ్రహించు.
త్వయ్యేవ న్యస్తచిత్తః సుఖమయి విచరన్ సర్వచేష్టాస్త్వదర్థం
త్వద్భక్తైః సేవ్యమానానపి చరితచరానాశ్రయన్ పుణ్యదేశాన్ |
దస్యౌ విప్రే మృగాదిష్వపి చ సమమతిర్ముచ్యమానావమాన-
స్పర్ధాసూయాదిదోషః సతతమఖిలభూతేషు సంపూజయే త్వామ్ || 2 ||
ఓ ప్రభూ! నా మనస్సును పూర్తిగా నీపై నిలిపి, నా ప్రతి పనిని నీకే అంకితం చేస్తూ ఆనందంగా జీవిస్తాను. నీ భక్తులు సేవించిన పవిత్ర క్షేత్రాలను దర్శిస్తూ, దొంగలు, బ్రాహ్మణులు, జంతువులు వంటి సమస్త జీవులపట్ల సమానభావాన్ని కలిగి ఉంటాను. గౌరవం, అవమానం, అసూయ, ద్వేషం వంటి దోషాలను విడిచిపెట్టి ప్రతి జీవిలో నిన్నే దర్శిస్తూ పూజిస్తాను.
త్వద్భావో యావదేషు స్ఫురతి న విశదం తావదేవం హ్యుపాస్తిం
కుర్వన్నైకాత్మ్యబోధే ఝటితి వికసతి త్వన్మయోఽహం చరేయమ్ |
త్వద్ధర్మస్యాస్య తావత్ కిమపి న భగవన్ ప్రస్తుతస్య ప్రణాశ-
-స్తస్మాత్ సర్వాత్మనైవ ప్రదిశ మమ విభో భక్తిమార్గం మనోజ్ఞమ్ || 3 ||
సమస్త జీవులలోనూ నీ దివ్యస్వరూపాన్ని స్పష్టంగా దర్శించే స్థితి కలిగేవరకు, ప్రతి జీవిని నీ రూపంగానే భావించి ఆరాధిస్తాను. ఈ విధమైన నిరంతర ఉపాసన వల్ల అద్వైత జ్ఞానం క్రమంగా వికసించి, నేను నీ స్వరూపంలోనే లీనమవుతాను. ఓ భగవంతుడా! ఆత్మజ్ఞానం కలిగే వరకు ఈ భక్తిమార్గం నశించకుండా ఉండేలా నాకు సంపూర్ణమైన భక్తిని ప్రసాదించు.
తం చైనం భక్తియోగం ద్రఢయితుమయి మే సాధ్యమారోగ్యమాయు-
-ర్దిష్ట్యా తత్రాపి సేవ్యం తవ చరణమహో భేషజాయేవ దుగ్ధమ్ |
మార్కండేయో హి పూర్వం గణకనిగదితద్వాదశాబ్దాయురుచ్చైః
సేవిత్వా వత్సరం త్వాం తవ భటనివహైర్ద్రావయామాస మృత్యుమ్ || 4 ||
ఓ ప్రభూ! ఈ భక్తియోగాన్ని దృఢంగా ఆచరించడానికి నాకు మంచి ఆరోగ్యం, దీర్ఘాయుష్షు ప్రసాదించు. అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్నవారికి ఔషధంతో కూడిన పాలు ఉపకరించినట్లే, నీ పాదసేవ నా జీవితానికి పరమౌషధం. పూర్వం కేవలం పన్నెండు సంవత్సరాల ఆయుష్షు మాత్రమే ఉందని జ్యోతిష్యులు చెప్పిన మార్కండేయుడు ఒక సంవత్సరం పాటు నిన్ను భక్తితో సేవించి, నీ పరివార దేవతల ద్వారా మృత్యువును జయించాడు.
మార్కండేయశ్చిరాయుః స ఖలు పునరపి త్వత్పరః పుష్పభద్రా-
-తీరే నిన్యే తపస్యన్నతులసుఖరతిః షట్ తు మన్వంతరాణి |
దేవేంద్రః సప్తమస్తం సురయువతిమరున్మన్మథైర్మోహయిష్యన్
యోగోష్మప్లుష్యమాణైర్న తు పునరశకత్త్వజ్జనం నిర్జయేత్ కః || 5 ||
మార్కండేయుడు దీర్ఘాయుష్షును పొంది, నీపై అచంచలమైన భక్తితో పుష్పభద్రా నదీతీరంలో ఆరు మన్వంతరాల పాటు కఠోర తపస్సు చేశాడు. అతని తపస్సును భంగం చేయడానికి ఏడవ ఇంద్రుడు అప్సరసలు, వాయుదేవుడు, మన్మథుడిని పంపించాడు. కానీ అతని యోగతపస్సు ప్రభావానికి వారంతా విఫలమయ్యారు. నీ భక్తితో నిండిన మహాత్ముడిని ఎవరూ జయించలేరని ఈ సంఘటన నిరూపించింది.
ప్రీత్యా నారాయణాఖ్యస్త్వమథ నరసఖః ప్రాప్తవానస్య పార్శ్వం
తుష్ట్యా తోష్టూయమానః స తు వివిధవరైర్లోభితో నానుమేనే |
ద్రష్టుం మాయాం త్వదీయాం కిల పునరవృణోద్భక్తితృప్తాంతరాత్మా
మాయాదుఃఖానభిజ్ఞస్తదపి మృగయతే నూనమాశ్చర్యహేతోః ||6||
మార్కండేయుని తపస్సుకు సంతోషించిన నీవు నరుడనే సహచరుడితో కలిసి నారాయణ స్వరూపంలో అతని వద్దకు వచ్చావు. అనేక వరాలను ప్రసాదించడానికి సిద్ధమైనప్పటికీ, నీ భక్తితో తృప్తి చెందిన మార్కండేయుడు వాటిని కోరుకోలేదు. అయితే నీ దివ్యమాయను దర్శించాలని కోరుకున్నాడు. నీ మాయ వల్ల కలిగే దుఃఖం గురించి తెలిసినా, దాని అద్భుత స్వరూపాన్ని చూడాలనే ఆసక్తితో ఆ కోరికను వ్యక్తం చేశాడు.
యాతే త్వయ్యాశు వాతాకులజలదగలత్తోయపూర్ణాతిఘూర్ణత్
సప్తార్ణోరాశిమగ్నే జగతి స తు జలే సంభ్రమన్ వర్షకోటీః |
దీనః ప్రైక్షిష్ట దూరే వటదళశయనం కంచిదాశ్చర్యబాలం
త్వామేవ శ్యామలాంగం వదనసరసిజన్యస్తపాదాంగుళీకమ్ || 7||
మార్కండేయుని కోరిక మేరకు నీవు అంతర్ధానమైన వెంటనే భయంకరమైన ప్రళయకాలం సంభవించింది. ఉరుములు, మెరుపులతో కూడిన మేఘాలు కురిపించిన జలప్రవాహాలతో భూమి మొత్తం మునిగిపోయి, ఏడు సముద్రాలు ఉప్పొంగాయి. ఆ ప్రళయజలాల్లో దిక్కుతోచక తిరుగుతున్న మార్కండేయుడు, దూరంగా ఒక మర్రి ఆకుపై పడుకొని ఉన్న నల్లని దివ్యకాంతితో ప్రకాశించే అద్భుత బాలకృష్ణుడిని చూశాడు.
దృష్ట్వా త్వాం హృష్టరోమా త్వరితముపగతః స్ప్రష్టుకామో మునీంద్రః
శ్వాసేనాంతర్నివిష్టః పునరిహ సకలం దృష్టవాన్ విష్టపౌఘమ్ |
భూయోఽపి శ్వాసవాతైర్బహిరనుపతితో వీక్షితస్త్వత్కటాక్షై-
-ర్మోదాదాశ్లేష్టుకామస్త్వయి పిహితతనౌ స్వాశ్రమే ప్రాగ్వదాసీత్ || 8 ||
ఆ బాలుడిని చూసిన మార్కండేయ మహర్షి ఆనందంతో పులకరించి, అతనిని తాకాలనే కోరికతో దగ్గరకు వెళ్లాడు. ఆ బాలుడు లోపలికి తీసుకున్న శ్వాసతో మార్కండేయుడు తనతోపాటు సమస్త విశ్వాన్ని దర్శించాడు. తిరిగి బయటకు వచ్చినప్పుడు ప్రళయజలాల్లోనే ఉన్నట్లు చూశాడు. బాలుని కటాక్షంతో ఆనందభరితుడై ఆలింగనం చేసుకోవాలని ప్రయత్నించగా, ఆ బాలుడు అంతర్ధానమయ్యాడు. వెంటనే మహర్షి తన పూర్వపు ఆశ్రమంలో ఉన్నట్లు గ్రహించాడు.
గౌర్యా సార్ధం తదగ్రే పురభిదథ గతస్త్వత్ప్రియప్రేక్షణార్థీ
సిద్ధానేవాస్య దత్త్వా స్వయమయమజరామృత్యుతాదీన్ గతోఽభూత్ |
ఏవం త్వత్సేవయైవ స్మరరిపురపి స ప్రీయతే యేన తస్మా-
-న్మూర్తిత్రయ్యాత్మకస్త్వం నను సకలనియంతేతి సువ్యక్తమాసీత్ || 9 ||
ఆ సమయంలో పార్వతీదేవితో కలిసి పరమశివుడు అక్కడికి వచ్చి మార్కండేయుని భక్తిని చూసి సంతోషించాడు. అతనికి సిద్ధులను, జరామరణరహితమైన దీర్ఘాయుష్షును ప్రసాదించాడు. భగవంతుని సేవ ద్వారానే శివుడు కూడా ఆనందిస్తాడనే ఈ సంఘటన ద్వారా బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు ముగ్గురూ పరమాత్మ స్వరూపంలోని మూడు రూపాలని, సమస్త జగత్తుకు నీవే పరమ నియంతవని స్పష్టమవుతోంది.
త్ర్యంశేఽస్మిన్ సత్యలోకే విధిహరిపురభిన్మందిరాణ్యూర్ధ్వమూర్ధ్వం
తేభ్యోఽప్యూర్ధ్వం తు మాయావికృతివిరహితో భాతి వైకుంఠలోకః |
తత్ర త్వం కారణాంభస్యపి పశుపకులే శుద్ధసత్త్వైకరూపీ
సచ్చిద్బ్రహ్మాద్వయాత్మా పవనపురపతే పాహి మాం సర్వరోగాత్ || 10 ||
ఈ విశ్వంలో సత్యలోకానికి పైన వరుసగా బ్రహ్మ, విష్ణు, శివులకు సంబంధించిన లోకాలు ఉన్నాయి. వాటన్నింటికీ పైన మాయా గుణాల ప్రభావం లేని పరమపదమైన వైకుంఠలోకం ప్రకాశిస్తోంది. అక్కడ నీవు నిర్మలమైన శుద్ధసత్త్వ స్వరూపంతో, సచ్చిదానంద పరబ్రహ్మగా వెలుగొందుతున్నావు. ఓ గురువాయూరప్పా! సమస్త రోగాలు, బాధల నుండి నన్ను రక్షించి నీ దివ్యస్వరూపంలో భక్తిని ప్రసాదించు.
ఇతి సప్తనవతితమదశకం సమాప్తమ్ |
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్‌సైట్‌లోని ఇతర పోస్ట్‌లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్‌ను సందర్శించండి. 🙏
