నారాయణీయం 100వ దశకమ్ –భగవతః కేశాదిపాదవర్ణనమ్
నారాయణీయంలోని ఈ చివరి దశకం అత్యంత విశిష్టమైనది. ఇందులో శ్రీమహావిష్ణువు యొక్క దివ్య మంగళ స్వరూపాన్ని కేశముల నుంచి పాదాల వరకు ఎంతో అద్భుతంగా వర్ణించడం జరిగింది.స్వామివారి కిరీటం, ముఖారవిందం, కమలనయనాలు, దివ్య హస్తాలు, వక్షస్థలం, పీతాంబరం, కౌస్తుభమణి, పాదపద్మాలు వంటి ప్రతి అంగంలోని అపూర్వ సౌందర్యాన్ని భక్తితో కీర్తిస్తారు.శ్రీహరి దివ్య రూపాన్ని మనస్సులో ధ్యానిస్తూ, ఆయన అనుగ్రహంతో సంపూర్ణ ఆరోగ్యం, భక్తి, ఆధ్యాత్మిక ఆనందం కలగాలని ప్రార్థిస్తూ ఈ దశకం సాగుతుంది.ఈ విధంగా నారాయణీయంలోని వంద దశకాల పారాయణం సంపూర్ణమవుతుంది. భగవంతుని దివ్య చరణాలకు మనసారా నమస్కరిస్తూ నారాయణీయం 100వ దశకాన్ని భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేద్దాం.ఓం నమో నారాయణాయ!
అగ్రే పశ్యామి తేజో నిబిడతరకలాయావలీలోభనీయం
పీయూషాప్లావితోఽహం తదను తదుదరే దివ్యకైశోరవేషమ్ |
తారుణ్యారంభరమ్యం పరమసుఖరసాస్వాదరోమాంచితాంగై-
-రావీతం నారదాద్యైవిలసదుపనిషత్సుందరీమండలైశ్చ || 1 ||
నా ఎదుట ముందుగా అద్భుతమైన దివ్యకాంతితో ప్రకాశించే పరమాత్మ స్వరూపం కనిపిస్తోంది. ఆ రూపాన్ని దర్శించగానే అమృతానందంలో మునిగిపోయాను. ఆ తరువాత యవ్వనారంభంలోని సుందరమైన బాలకృష్ణ స్వరూపం, నారదుడు వంటి మహర్షులు, పరమానందంతో పులకరించిన భక్తులు, ఉపనిషత్తుల దివ్యజ్ఞాన స్వరూపాలచే పరివేష్టించబడి దర్శనమిస్తోంది.
నీలాభం కుంచితాగ్రం ఘనమమలతరం సంయతం చారుభంగ్యా
రత్నోత్తంసాభిరామం వలయితముదయచ్చంద్రకైః పింఛజాలైః |
మందారస్రఙ్నివీతం తవ పృథుకబరీభారమాలోకయేఽహం
స్నిగ్ధశ్వేతోర్ధ్వపుండ్రామపి చ సులలితాం ఫాలబాలేందువీథీమ్ || 2 ||
ఓ ప్రభూ! నీ నీలవర్ణంతో, మృదువుగా వంకరలు తిరిగిన దట్టమైన కేశాలు ఎంతో అందంగా ఉన్నాయి. రత్నాలతో అలంకరించబడిన కిరీటం, నెమలిపింఛాలు, మందార పుష్పమాలలు నీ కేశరాశికి మరింత శోభను ఇస్తున్నాయి. నీ నుదుటిపై ప్రకాశించే తెల్లని ఊర్ధ్వపుండ్రం, చంద్రవంక వంటి అందమైన తిలకం నా మనస్సును ఆకర్షిస్తున్నాయి.
హృద్యం పూర్ణానుకంపార్ణవమృదులహరీచంచలద్భ్రూవిలాసై-
-రానీలస్నిగ్ధపక్ష్మావళిపరిలసితం నేత్రయుగ్మం విభో తే |
సాంద్రచ్ఛాయం విశాలారుణకమలదళాకారమాముగ్ధతారం
కారుణ్యాలోకలీలాశిశిరితభువనం క్షిప్యతాం మయ్యనాథే || 3 ||
ఓ విభూ! అపారమైన కరుణాసముద్రంలోని అలలవలె నీ కనుబొమ్మలు ఎంతో అందంగా కదులుతున్నాయి. నీలవర్ణంతో మెరిసే సుందరమైన కనురెప్పల మధ్య నీ విశాలమైన నేత్రాలు ఎర్రని పద్మదళాలవలె ప్రకాశిస్తున్నాయి. నీ కరుణాపూరితమైన చూపులు సమస్త ప్రపంచానికి శాంతిని, చల్లదనాన్ని ప్రసాదిస్తున్నాయి. అలాంటి దివ్యదృష్టిని నాపై కూడా ప్రసరింపజేయి.
ఉత్తుంగోల్లాసినాసం హరిమణిముకురప్రోల్లసద్గండపాళీ-
-వ్యాలోలత్కర్ణపాశాంచితమకరమణీకుండలద్వంద్వదీప్రమ్ |
ఉన్మీలద్దంతపంక్తిస్ఫురదరుణతరచ్ఛాయబింబాధరాంతః
ప్రీతిప్రస్యందిమందస్మితమధురతరం వక్త్రముద్భాసతాం మే || 4 ||
నీ ఎత్తైన అందమైన ముక్కు, నీలమణి వంటి కాంతితో మెరిసే బుగ్గలు ఎంతో మనోహరంగా ఉన్నాయి. నీ చెవులకు వేలాడుతున్న మకరకుండలాలు రత్నకాంతులతో ప్రకాశిస్తున్నాయి. వరుసగా మెరిసే ముత్యాలవంటి దంతాలు, ఎర్రని బింబఫలంలాంటి పెదవులు నీ ముఖసౌందర్యాన్ని మరింత పెంచుతున్నాయి. నీ ముఖంపై విరిసే ప్రేమపూరితమైన చిరునవ్వు నా హృదయంలో ఎల్లప్పుడూ ప్రకాశించుగాక.
బాహుద్వంద్వేన రత్నోజ్జ్వలవలయభృతా శోణపాణిప్రవాళే-
-నోపాత్తాం వేణునాళీం ప్రసృతనఖమయూఖాంగుళీసంగశారామ్ |
కృత్వా వక్త్రారవిందే సుమధురవికసద్రాగముద్భావ్యమానైః
శబ్దబ్రహ్మామృతైస్త్వం శిశిరితభువనైః సించ మే కర్ణవీథీమ్ || 5 ||
రత్నాలతో మెరిసే కంకణాలను ధరించిన నీ రెండు చేతులు ఎర్రని పద్మదళాలవలె సుందరంగా ఉన్నాయి. నీ సుకుమారమైన వేళ్ల గోళ్ల నుండి వెలువడే కాంతులు వేణువును మరింత అందంగా అలంకరిస్తున్నాయి. ఆ వేణువును నీ ముఖారవిందం వద్ద ఉంచి పలికించే మధురమైన సంగీతం అమృతధారలవలె సమస్త లోకాలకు ఆనందాన్ని పంచుతోంది. ఆ దివ్యవేణుగానాన్ని నా చెవులకు వినిపించు.
ఉత్సర్పత్ కౌస్తుభశ్రీతతిభిరరుణితం కోమలం కంఠదేశం
వక్షః శ్రీవత్సరమ్యం తరళతరసముద్దీప్రహారప్రతానమ్ |
నానావర్ణప్రసూనావళికిసలయినీం వన్యమాలాం విలోల-
-ల్లోలంబాం లంబమానామురసి తవ తథా భావయే రత్నమాలామ్ ||6||
ఓ ప్రభూ! కౌస్తుభమణి కాంతులతో నీ సుకుమారమైన కంఠప్రదేశం అరుణవర్ణంతో ప్రకాశిస్తోంది. నీ వక్షస్థలంపై శ్రీవత్స చిహ్నం శోభాయమానంగా ఉంది. అనేక రత్నాలతో కూడిన హారాలు నీ వక్షస్థలాన్ని అలంకరిస్తున్నాయి. రంగురంగుల పుష్పాలతో రూపొందిన వనమాల, దానిపై వాలిన తుమ్మెదలతో కలిసి నీ ఛాతీపై ఎంతో అందంగా కదులుతూ కనిపిస్తోంది.
అంగే పంచాంగరాగైరతిశయవికసత్ సౌరభాకృష్టలోకం
లీనానేకత్రిలోకీవితతిమపి కృశాం బిభ్రతం మధ్యవల్లీమ్ |
శక్రాశ్మన్యస్తతప్తోజ్జ్వలకనకనిభం పీతచేలం దధానం
ధ్యాయామో దీప్తరశ్మిస్ఫుటమణిరశనాకింకిణీమండితం త్వామ్ || 7||
నీ దివ్యశరీరానికి పూసిన ఐదు రకాల సుగంధ లేపనాల పరిమళం సమస్త లోకాలను ఆకర్షిస్తోంది. నీ నడుము ఎంతో సుకుమారంగా, సన్నగా ఉంది. ఇంద్రనీలమణి కాంతులతో మెరిసే బంగారు వర్ణపు పీతాంబరాన్ని ధరించావు. ప్రకాశించే రత్నాలతో అలంకరించబడిన మొలత్రాడు, దానిపై ఉన్న చిన్న చిన్న గంటలు నీ దివ్యసౌందర్యాన్ని మరింత పెంచుతున్నాయి.
ఊరూ చారూ తవోరూ ఘనమసృణరుచౌ చిత్తచోరౌ రమాయాః
విశ్వక్షోభం విశంక్య ధ్రువమనిశముభౌ పీతచేలావృతాంగౌ |
ఆనమ్రాణాం పురస్తాన్న్యసనధృతసమస్తార్థపాళీసముద్గ-
-చ్ఛాయం జానుద్వయం చ క్రమపృథులమనోజ్ఞే చ జంఘే నిషేవే || 8 ||
ఓ ప్రభూ! నీ తొడలు ఎంతో మృదువుగా, సుందరంగా ఉండి లక్ష్మీదేవి మనస్సును సైతం ఆకర్షిస్తున్నాయి. అవి ప్రపంచమంతటినీ కదిలించేంతటి శక్తిని కలిగి ఉన్నప్పటికీ, పీతాంబరంతో కప్పబడి ఉన్నాయి. నీకు నమస్కరించే భక్తుల ముందు ఉన్న మోకాళ్లు, వారికి కావలసిన సమస్త శుభాలను అందించే రత్నపేటికలవలె కనిపిస్తున్నాయి. నీ అందమైన పిక్కలను కూడా భక్తితో ధ్యానిస్తున్నాను.
మంజీరం మంజునాదైరివ పదభజనం శ్రేయ ఇత్యాలపంతం
పాదాగ్రం భ్రాంతిమజ్జత్ ప్రణతజనమనోమందరోద్ధారకూర్మమ్ |
ఉత్తుంగాతామ్రరాజన్నఖరహిమకరజ్యోత్స్నయా చాఽఽశ్రితానాం
సంతాపధ్వాంతహంత్రీం తతిమనుకలయే మంగళామంగుళీనామ్ || 9 ||
నీ పాదాలకు అలంకరించిన అందమైన గజ్జెలు మధురమైన శబ్దాన్ని చేస్తూ, నీ పాదసేవే మనిషికి నిజమైన శ్రేయస్సును ఇస్తుందని ప్రకటిస్తున్నట్లుగా ఉన్నాయి. నీ పాదాల వేళ్లు, భక్తుల మనస్సులను సంసారమనే సముద్రం నుండి రక్షించే ఆధారంగా ఉన్నాయి. నీ పాదనఖాల నుండి వెలువడే చంద్రకాంతి వంటి దివ్యకాంతులు భక్తుల హృదయాల్లోని దుఃఖం, అజ్ఞానం అనే చీకట్లను తొలగిస్తున్నాయి.
యోగీంద్రాణాం త్వదంగేష్వధికసుమధురం ముక్తిభాజాం నివాసో
భక్తానాం కామవర్షద్యుతరుకిసలయం నాథ తే పాదమూలమ్ |
నిత్యం చిత్తస్థితం మే పవనపురపతే కృష్ణ కారుణ్యసింధో
హృత్వా నిశ్శేషతాపాన్ ప్రదిశతు పరమానందసందోహలక్ష్మీమ్ || 10 ||
యోగీశ్వరులకు నీ దివ్యశరీరంలోని అన్ని అవయవాల కంటే నీ పాదాలే అత్యంత మధురమైనవి; ఎందుకంటే అవే వారికి మోక్షాన్ని ప్రసాదించే ఆశ్రయం. భక్తులకు మాత్రం కోరిన వరాలను అందించే కల్పవృక్షపు చిగుళ్లవలె నీ పాదాలు ఉంటాయి. ఓ కరుణాసముద్రా, గురువాయూరప్పా! నీ దివ్యపాదాలు ఎల్లప్పుడూ నా హృదయంలో నిలిచి, నా సమస్త దుఃఖాలను తొలగించి, పరమానంద సంపదను ప్రసాదించుగాక.
అజ్ఞాత్వా తే మహత్త్వం యదిహ నిగదితం విశ్వనాథ క్షమేథాః
స్తోత్రం చైతత్ సహస్రోత్తరమధికతరం త్వత్ప్రసాదాయ భూయాత్ |
ద్వేధా నారాయణీయం శ్రుతిషు చ జనుషా స్తుత్యతావర్ణనేన
స్ఫీతం లీలావతారైరిదమిహ కురుతామాయురారోగ్యసౌఖ్యమ్ || 11 ||
ఓ విశ్వనాథా! నీ అపారమైన మహిమను పూర్తిగా తెలుసుకోకుండానే ఈ స్తోత్రంలో ఏవైనా తప్పులు చెప్పి ఉంటే నన్ను క్షమించు. నీ అనుగ్రహాన్ని పొందడానికి రచించిన ఈ స్తోత్రం నీకు ప్రీతిని కలిగించుగాక. వేదాల సారాన్ని, నీ దివ్యజన్మలు, లీలావతారాల మహిమను కీర్తించే ఈ నారాయణీయం భక్తులకు ఆయురారోగ్యాలు, సంపూర్ణ సుఖసంతోషాలను ప్రసాదించుగాక.
ఇతి శతతమదశకం సమాప్తమ్ |
ఇతి మేల్పత్తూర్ శ్రీనారాయణభట్టతిరివర్యవిరచితం నారాయణీయం స్తోత్రం సమాప్తమ్ ||
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్‌సైట్‌లోని ఇతర పోస్ట్‌లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్‌ను సందర్శించండి. 🙏
