ద్వాదశదశకమ్ – వరాహావతారమ్
శ్రీమన్నారాయణీయం పన్నెండవ దశకంలో భగవంతుని దివ్య లీలావతారమైన వరాహావతార వృత్తాంతం అత్యంత వైభవంగా వర్ణించబడింది. హిరణ్యాక్షుడి చేత ప్రళయకాల సముద్రజలాలలో ముంచివేయబడిన భూదేవిని రక్షించమని బ్రహ్మదేవుడు ప్రార్థించగా, భగవంతుడు బ్రహ్మ నాసాపుటం (ముక్కు రంధ్రం) నుండి అంగుష్ఠ మాత్ర (బొటనవేలు) పరిమాణంలో శ్వేతవరాహంగా ఆవిర్భవించి, క్షణకాలంలో పర్వతాకారుడై రసాతలం నుండి భూమిని ఎలా ఉద్ధరించాడో ఈ దశకం వివరిస్తుంది. ఈ పన్నెండవ దశకాన్ని భక్తితో పారాయణ చేయడం వల్ల సమస్త దీర్ఘకాలిక శారీరక వ్యాధులు, మానసిక భయాలు తొలగిపోతాయి. కష్టాలలో ఉన్నప్పుడు భగవంతుని అపారమైన రక్షణ లభిస్తుంది.
స్వాయంభువో మనురథో జనసర్గశీలో
దృష్ట్వా మహీమసమయే సలిలే నిమగ్నామ్ |
స్రష్టారమాప శరణం భవదంఘ్రిసేవా-
–తుష్టాశయం మునిజనైః సహ సత్యలోకే || 1||
ఓ గురువాయూరప్పా! ఆ సమయంలో ప్రజలను సృష్టించే బాధ్యత కలిగిన స్వాయంభువ మనువు, భూదేవి ప్రళయ సముద్ర జలాల్లో మునిగిపోయి ఉండడాన్ని చూశాడు. అప్పుడు ప్రజలను నివసింపజేయడానికి స్థలం లేకపోవడంతో, ఎప్పుడూ నీ పాదసేవ వల్ల ఆనందంగా ఉండే తన తండ్రి, సృష్టికర్త అయిన బ్రహ్మదేవుని వద్దకు సత్యలోకంలో ఉన్న మహర్షులతో కలిసి వెళ్లి శరణు కోరాడు.
కష్టం ప్రజాః సృజతి మయ్యవనిర్నిమగ్నా
స్థానం సరోజభవ కల్పయ తత్ప్రజానామ్ |
ఇత్యేవమేష కథితో మనునా స్వయంభూ-
–రంభోరుహాక్ష తవ పాదయుగం వ్యచింతీత్ || 2 ||
ఓ పద్మాక్షా! అప్పుడు మనువు బ్రహ్మదేవునితో, “ఓ పద్మసంభవా! నేను ఇప్పుడు ప్రజలను సృష్టించడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాను. కానీ భూమి మొత్తం నీటిలో మునిగిపోయింది. అలాంటప్పుడు ప్రజలు ఎక్కడ నివసిస్తారు? వారికి తగిన స్థలాన్ని కల్పించండి” అని ప్రార్థించాడు. మనువు మాటలు విన్న బ్రహ్మదేవునికి ఆ సమయంలో ఏమి చేయాలో వెంటనే అర్థం కాలేదు. అందుకే ఆయన నీ దివ్య పాదయుగళాలను ధ్యానించడం ప్రారంభించాడు.
హా హా విభో జలమహం న్యపిబం పురస్తా-
–దద్యాపి మజ్జతి మహీ కిమహం కరోమి |
ఇత్థం త్వదంఘ్రియుగళం శరణం యతోఽస్య
నాసాపుటాత్ సమభవః శిశుకోలరూపీ || 3 ||
అప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు, “అయ్యో ప్రభూ! ప్రళయ సమయంలో ఈ సముద్ర జలాలన్నింటినీ నేనే త్రాగేశాను కదా! అయినా ఈ భూమి ఇంకా నీటిలోనే మునిగి ఉంది. ఇప్పుడు నేను ఏమి చేయగలను?” అని ఆవేదనతో నీ పాదాలను శరణు ఆశ్రయించాడు. వెంటనే అతని ముక్కు రంధ్రం నుండి నీవు చిన్న వరాహపు పిల్ల రూపంలో ప్రత్యక్షమయ్యావు.
అంగుష్ఠమాత్రవపురుత్పతితః పురస్తా-
–ద్భూయోఽథ కుంభిసదృశః సమజృంభథాస్త్వమ్ |
అభ్రే తథావిధముదీక్ష్య భవంతముచ్చై-
–ర్విస్మేరతాం విధిరగాత్ సహ సూనుభిః స్వైః || 4 ||
బ్రహ్మదేవుని ముక్కు నుండి బయటకు వచ్చినప్పుడు నీ రూపం బొటనవేలి అంత చిన్నదిగా ఉంది. కానీ ఆకాశంలోకి ఎగిరిన వెంటనే చూస్తుండగానే క్షణాల్లో ఏనుగు అంత పెద్దదిగా, ఆ తర్వాత ఇంకా విస్తారమైన మహారూపంగా పెరిగిపోయావు. ఆకాశమంతా వ్యాపిస్తూ పెరుగుతున్న నీ ఆ దివ్య వరాహ స్వరూపాన్ని చూసి, బ్రహ్మదేవుడు తన కుమారులైన సనకాది మహర్షులతో, మరీచి మొదలైన ప్రజాపతులతో కలిసి ఆశ్చర్యంలో మునిగిపోయాడు.
కోఽసావచింత్యమహిమా కిటిరుత్థితో మే
నాసాపుటాత్ కిము భవేదజితస్య మాయా |
ఇత్థం విచింతయతి ధాతరి శైలమాత్రః
సద్యో భవన్ కిల జగర్జిథ ఘోరఘోరమ్ || 5 ||
అప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు, “ఇంత అద్భుతమైన మహిమ కలిగిన ఈ వరాహం ఎవరు? నా ముక్కు రంధ్రం నుండి ఇది ఎలా పుట్టింది? లేక ఎవరికీ లొంగని శ్రీహరి తన మాయాశక్తితో ఈ రూపంలో ప్రత్యక్షమయ్యాడా?” అని ఆలోచిస్తున్నాడు. ఆయన ఇలా ఆలోచిస్తుండగానే, నీవు క్షణాల్లోనే పర్వతం అంత పెద్ద రూపాన్ని ధరించి, దిక్కులన్నీ ప్రతిధ్వనించేలా అత్యంత భయంకరంగా గర్జించావు.
తం తే నినాదముపకర్ణ్య జనస్తపఃస్థాః
సత్యస్థితాశ్చ మునయో నునువుర్భవంతమ్ |
తత్ స్తోత్రహర్షులమనాః పరిణద్య భూయ-
–స్తోయాశయం విపులమూర్తిరవాతరస్త్వమ్ || 6 ||
నీ ఆ గంభీరమైన గర్జనను విన్న జనలోకం, తపోలోకం, సత్యలోకంలో ఉన్న సనకాది మహర్షులు వేదమంత్రాలతో నిన్ను స్తుతించారు. వారి స్తోత్రాలను విని ఎంతో సంతోషించిన నీవు, మళ్లీ ఒకసారి గంభీరంగా గర్జించి, పర్వతంలా విస్తరించిన నీ మహా వరాహ స్వరూపంతో ప్రళయ సముద్రంలోకి దూకావు.
ఊర్ధ్వప్రసారిపరిధూమ్రవిధూతరోమా
ప్రోత్క్షిప్తవాలధిరవాఙ్ముఖఘోరఘోణః |
తూర్ణప్రదీర్ణజలదః పరిఘూర్ణదక్ష్ణా
స్తోతౄన్మునీన్ శిశిరయన్నవతేరిథ త్వమ్ || 7 ||
నీ దేహంపై ఉన్న పొగరంగు రోమాలు నిటారుగా లేచి మెరిసిపోతుండగా, తోకను పైకి ఎత్తి, ముక్కును కిందికి వంచి, అత్యంత భయంకరమైన వరాహ స్వరూపంతో కనిపించావు. నీ వేగానికి ఆకాశంలోని మేఘాలు చీలిపోతుండగా, గుండ్రంగా తిరుగుతున్న నీ దివ్య నేత్రాల చూపులు నిన్ను స్తుతిస్తున్న మహర్షుల హృదయాలకు ఆనందాన్ని, ప్రశాంతతను కలిగించాయి. అలా నీవు సముద్ర గర్భంలోకి ప్రవేశించావు.
అంతర్జలం తదను సంకులనక్రచక్రం
భ్రామ్యత్తిమింగిలకులం కలుషోర్మిమాలమ్ |
ఆవిశ్య భీషణరవేణ రసాతలస్థా-
–నాకంపయన్ వసుమతీమగవేషయస్త్వమ్ || 8||
ఆ సముద్రం భయంకరమైన మొసళ్ల గుంపులతో, భారీ తిమింగిలాల సమూహాలతో, ఉద్ధృతంగా ఎగిసిపడుతున్న కలుషిత అలలతో నిండి ఉంది. అలాంటి ప్రళయ సముద్రంలోకి నీవు ప్రవేశించి, నీ గర్జనతో రసాతలంలో ఉన్న రాక్షసులను కూడా వణికించావు. అనంతరం సముద్ర గర్భంలో మునిగిపోయిన భూదేవిని వెతుకుతూ అన్ని వైపులా అన్వేషించావు.
దృష్ట్వాఽథ దైత్యహతకేన రసాతలాంతే
సంవేశితాం ఝటితి కూటకిటిర్విభో త్వమ్ |
ఆపాతుకానవిగణయ్య సురారిఖేటాన్
దంష్ట్రాంకురేణ వసుధామదధాః సలీలమ్ || 9 ||
ఓ సర్వవ్యాపకుడా! చివరకు హిరణ్యాక్షుడు రసాతలంలో దాచిపెట్టిన భూదేవిని నీవు చూశావు. వరాహ రూపంలో ఉన్న నీవు, యుద్ధానికి దూసుకొస్తున్న రాక్షసుల గుంపును ఏమాత్రం పట్టించుకోకుండా, నీ పదునైన కోరల చివర భూదేవిని ఎంతో సులభంగా ఎత్తుకుని పైకి తీసుకువచ్చావు.
అభ్యుద్ధరన్నథ ధరాం దశనాగ్రలగ్న-
–ముస్తాంకురాంకిత ఇవాధికపీవరాత్మా |
ఉద్ధూతఘోరసలిలాజ్జలధేరుదంచన్
క్రీడావరాహవపురీశ్వర పాహి రోగాత్ || 10 ||
నీ పదునైన కోరల చివర భూదేవిని మోసుకుంటూ పైకి వస్తున్నప్పుడు, నీ రూపం తన కోరకు చిన్న గడ్డిమొలక తగిలించుకున్న భారీ అడవి వరాహంలా ఎంతో శోభాయమానంగా కనిపించింది. నీ మహాబలమైన శరీరంతో భయంకరమైన సముద్ర జలాలను ఇరువైపులా చీల్చుకుంటూ పైకి వచ్చావు. ఓ లీలామయ వరాహమూర్తీ! ఓ జగదీశ్వరా! ఓ గురువాయూరప్పా! నా సమస్త రోగాలను తొలగించి నన్ను రక్షించుము.
ఇతి ద్వాదశదశకం సమాప్తమ్ ||
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్సైట్లోని ఇతర పోస్ట్లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్ను సందర్శించండి. 🙏
