దశమ దశకం – సృష్టిలోని వైవిధ్యం
నారాయణీయంలోని పదవ దశకంలో బ్రహ్మదేవుడు చేసిన వివిధ రకాల సృష్టి గురించి వివరించారు. భగవంతుని అనుగ్రహంతో వృక్షాలు, జంతువులు, మనుషులు, దేవతలను సృష్టించడం, సనకాది మహర్షులు, రుద్రుడు, ప్రజాపతులు, నారదమహర్షి ఆవిర్భవించడం ఇందులో చెప్పబడింది. చివరకు స్వాయంభువ మనువు, శతరూపల ద్వారా మానవ సృష్టి ఎలా విస్తరించిందో ఈ దశకం తెలియజేస్తుంది.
వైకుంఠ వర్ధితబలోఽథ భవత్ప్రసాదా-
–దంభోజయోనిరసృజత్ కిల జీవదేహాన్ |
స్థాస్నూని భూరుహమయాని తథా తిరశ్చాం
జాతీర్మనుష్యనివహానపి దేవభేదాన్ || 1 ||
ఓ వైకుంఠనాథా! నీ అనుగ్రహం వల్ల బ్రహ్మదేవుని సృష్టి సామర్థ్యం మరింత పెరిగింది. మొదట ఆయన చెట్లు, మొక్కలు వంటి కదలకుండా ఒకేచోట ఉండే స్థావర జీవులను సృష్టించాడు. తరువాత పశువులు, పక్షులు మొదలైన జంతుజాతులను, మానవ సమూహాలను, అనేక రకాల దేవతలను సృష్టించాడు..
మిథ్యాగ్రహాస్మిమతిరాగవికోపభీతి-
–రజ్ఞానవృత్తిమితి పంచవిధాం స సృష్ట్వా |
ఉద్దామతామసపదార్థవిధానదూన-
–స్తేనే త్వదీయచరణస్మరణం విశుద్ధ్యై || 2 ||
బ్రహ్మదేవుడు మిథ్యాగ్రహం, అహంకారం, రాగం, క్రోధం, మరణభయం అనే ఐదు రకాల అజ్ఞాన వృత్తులను సృష్టించాడు. తమోగుణంతో కూడిన ఇటువంటి ప్రతికూల భావాలను సృష్టించినందుకు ఆయన మనస్సులో బాధపడ్డాడు. తన మనస్సును శుద్ధి చేసుకోవడానికి నీ దివ్య పాదాలను భక్తితో ధ్యానించాడు.
తావత్ ససర్జ మనసా సనకం సనందం
భూయః సనాతనమునిం చ సనత్కుమారమ్ |
తే సృష్టికర్మణి తు తేన నియుజ్యమానా-
–స్త్వత్పాదభక్తిరసికా జగృహుర్న వాణీమ్ || 3 ||
ఆ తరువాత బ్రహ్మదేవుడు తన మనస్సు నుంచే సనకుడు, సనందనుడు, సనాతనుడు, సనత్కుమారుడు అనే నలుగురు మహర్షులను సృష్టించాడు. సృష్టిని విస్తరించమని వారిని ఆదేశించాడు. కానీ నీ పాదపద్మాల భక్తిలో పరమానందాన్ని అనుభవిస్తున్న ఆ మహర్షులు సంసార సృష్టిలో పాల్గొనడానికి ఇష్టపడలేదు. అందువల్ల వారు బ్రహ్మదేవుని ఆజ్ఞను అంగీకరించలేదు..
తావత్ ప్రకోపముదితం ప్రతిరుంధతోఽస్య
భ్రూమధ్యతోఽజని మృడో భవదేకదేశః |
నామాని మే కురు పదాని చ హా విరించే-
–త్యాదౌ రురోద కిల తేన స రుద్రనామా || 4 ||
తన కుమారులు మాట వినకపోవడంతో బ్రహ్మదేవునికి తీవ్రమైన కోపం వచ్చింది. ఆ కోపాన్ని అణచుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తున్న సమయంలో, ఆయన కనుబొమ్మల మధ్య నుంచి నీ అంశతో రుద్రుడు ఆవిర్భవించాడు. పుట్టిన వెంటనే ఆ బాలుడు పెద్దగా ఏడుస్తూ, “ఓ బ్రహ్మదేవా! నాకు పేర్లు, నివాస స్థానాలు ప్రసాదించు” అని అడిగాడు. ఏడుస్తూ ఉండటం వల్లనే అతనికి ‘రుద్రుడు’ అనే పేరు వచ్చింది.
ఏకాదశాహ్వయతయా చ విభిన్నరూపం
రుద్రం విధాయ దయితా వనితాశ్చ దత్త్వా |
తావంత్యదత్త చ పదాని భవత్ ప్రణున్నః
ప్రాహ ప్రజావిరచనాయ చ సాదరం తమ్ || 5 ||
ఓ ప్రభూ! నీ ప్రేరణతో బ్రహ్మదేవుడు రుద్రునికి పదకొండు పేర్లను ఇచ్చి, పదకొండు రూపాలుగా విభజించాడు. ప్రతి రూపానికి తగిన భార్యను, నివసించడానికి ప్రత్యేకమైన స్థానాన్ని ఇచ్చాడు. తరువాత జీవరాశులను సృష్టించి లోకాన్ని విస్తరించమని రుద్రునికి ప్రేమగా ఆజ్ఞాపించాడు.
రుద్రాభిసృష్టభయదాకృతిరుద్రసంఘ-
–సంపూర్యమాణభువనత్రయభీతచేతాః |
మా మా ప్రజాః సృజ తపశ్చర మంగళాయే-
–త్యాచష్ట తం కమలభూర్భవదీరితాత్మా || 6 ||
రుద్రుడు సృష్టించిన రుద్రగణాలు అత్యంత భయంకరమైన రూపాలతో మూడు లోకాలనూ నింపసాగాయి. వాటిని చూసిన బ్రహ్మదేవుడు భయపడ్డాడు. అప్పుడు నీ ప్రేరణతో రుద్రునితో, “ఇలాంటి భయంకరమైన జీవులను ఇక సృష్టించవద్దు. లోకక్షేమం కోసం తపస్సు చేయు” అని చెప్పి ఆయన సృష్టిని నిలిపివేశాడు.
తస్యాథ సర్గరసికస్య మరీచిరత్రి-
–స్తత్రాంగిరాః క్రతుమునిః పులహః పులస్త్యః |
అంగాదజాయత భృగుశ్చ వసిష్ఠదక్షౌ
శ్రీనారదశ్చ భగవన్ భవదంఘ్రిదాసః || 7 ||
ఆ తరువాత సృష్టిని విస్తరించాలనే ఉద్దేశంతో బ్రహ్మదేవుడు తన శరీరంలోని వివిధ భాగాల నుంచి మరీచి, అత్రి, అంగిరసుడు, క్రతువు, పులహుడు, పులస్త్యుడు, భృగువు, వసిష్ఠుడు, దక్షుడు వంటి మహర్షులను సృష్టించాడు. ఓ భగవంతుడా! నీ పాదపద్మాలకు పరమభక్తుడు, నీ దివ్యనామాన్ని లోకాలన్నింటిలో ప్రచారం చేసే నారదమహర్షిని కూడా బ్రహ్మదేవుడు సృష్టించాడు.
ధర్మాదికానభిసృజన్నథ కర్దమం చ
వాణీం విధాయ విధిరంగజసంకులోఽభూత్ |
త్వద్బోధితైః సనకదక్షముఖైస్తనూజై-
–రుద్బోధితశ్చ విరరామ తమో విముంచన్ || 8 ||
తరువాత బ్రహ్మదేవుడు ధర్ముడు మొదలైనవారిని, కర్దమ ప్రజాపతిని సృష్టించాడు. ఆపై సరస్వతీదేవిని సృష్టించిన సమయంలో ఆయనకు కొంత మోహం కలిగింది. కానీ నీ జ్ఞానాన్ని పొందిన సనకుడు, దక్షుడు మొదలైన ఆయన కుమారులు బ్రహ్మదేవునికి అది తగదని తెలియజేశారు. వారి మాటలతో తన తప్పును గ్రహించిన బ్రహ్మదేవుడు తమోగుణాన్ని విడిచిపెట్టి, ఆ మోహం నుంచి బయటపడ్డాడు.
వేదాన్ పురాణనివహానపి సర్వవిద్యాః
కుర్వన్ నిజాననగణాచ్చతురాననోఽసౌ |
పుత్రేషు తేషు వినిధాయ స సర్గవృద్ధి-
–మప్రాప్నువంస్తవ పదాంబుజమాశ్రితోఽభూత్ || 9 ||
నాలుగు ముఖాలు కలిగిన బ్రహ్మదేవుడు తన ముఖాల నుంచి నాలుగు వేదాలను, పురాణాలను, అనేక శాస్త్రాలను, సమస్త విద్యలను వెలువరించాడు. ఆ జ్ఞానాన్ని తన కుమారులకు అందించి, సృష్టిని విస్తరించమని కోరాడు. అయినా సృష్టి అనుకున్నంతగా అభివృద్ధి చెందలేదు. దాంతో బ్రహ్మదేవుడు నిరాశ చెంది, చివరకు నీ పాదపద్మాలను ఆశ్రయించాడు..
జానన్నుపాయమథ దేహమజో విభజ్య
స్త్రీపుంసభావమభజన్మనుతద్వధూభ్యామ్ |
తాభ్యాం చ మానుషకులాని వివర్ధయంస్త్వం
గోవింద మారుతపురేశ నిరుంధి రోగాన్ || 10 ||
ఓ గోవిందా! నీ అనుగ్రహంతో సృష్టిని విస్తరించే సరైన ఉపాయం బ్రహ్మదేవునికి తెలిసింది. ఆయన తన శరీరాన్ని స్త్రీ, పురుష రూపాలుగా రెండు భాగాలుగా విభజించాడు. పురుషరూపంలో స్వాయంభువ మనువు, స్త్రీరూపంలో ఆయన భార్య శతరూప ఆవిర్భవించారు. వారిద్దరి ద్వారా మానవ వంశాలు విస్తరించాయి. ఓ గురువాయూరప్పా! సృష్టిని ఈ విధంగా అభివృద్ధి చేసిన నీవు నా రోగాలన్నింటినీ సమూలంగా తొలగించి నన్ను రక్షించు.
10 వ దశకం సమాప్తమ్ ||
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్సైట్లోని ఇతర పోస్ట్లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్ను సందర్శించండి. 🙏
