అష్టాదశదశకమ్ – పృథుచరితమ్
శ్రీమన్నారాయణీయం 18వ దశకం భగవంతుని శ్రీపృథు చక్రవర్తి అవతార వైభవాన్ని వర్ణిస్తుంది. ధ్రువుని వంశంలో జన్మించిన అంగరాజు, అతని దుర్మార్గుడైన కుమారుడు వేనుని కథ, మునుల శాపంతో వేనుని మరణం, అతని శరీర మథనం ద్వారా పృథు చక్రవర్తిగా శ్రీమహావిష్ణువు అవతరించి భూమిని సమం చేసి ప్రజలను రక్షించిన పవిత్ర వృత్తాంతం ఈ శ్లోకాలలో వివరించబడింది. ఈ శ్లోకాలను నిత్యం పారాయణం చేయడం వల్ల సమస్త ధనధాన్య సమృద్ధి, అష్టైశ్వర్యాలు లభించడమే కాక మనస్సులోని దుర్గుణాలు నశించి భగవదనుగ్రహం ప్రాప్తిస్తుంది.
జాతస్య ధ్రువకుల ఏవ తుంగకీర్తే-
–రంగస్య వ్యజని సుతః స వేననామా |
తద్దోషవ్యథితమతిః స రాజవర్య-
–స్త్వత్పాదే నిహితమనా వనం గతోఽభూత్ || 1 ||
ధ్రువ మహారాజు వంశంలో జన్మించిన గొప్ప కీర్తిగల అంగ మహారాజుకు వేనుడు అనే కుమారుడు పుట్టాడు. కానీ వేనుడు చిన్నప్పటి నుంచే దుర్గుణాలతో పెరిగాడు. అతని చెడు ప్రవర్తన వల్ల తీవ్రంగా బాధపడిన అంగ మహారాజు, తన మనస్సును నీ పాదపద్మాలపై నిలిపి రాజ్యాన్ని విడిచిపెట్టి అడవికి వెళ్లిపోయాడు.
పాపోఽపి క్షితితలపాలనాయ వేనః
పౌరాద్యైరుపనిహితః కఠోరవీర్యః |
సర్వేభ్యో నిజబలమేవ సంప్రశంసన్
భూచక్రే తవ యజనాన్యయం న్యరౌత్సీత్ || 2 ||
వేనుడు పాపాత్ముడే అయినప్పటికీ, రాజు లేకపోతే రాజ్యంలో అరాచకాలు పెరుగుతాయని భావించిన ప్రజలు, పెద్దలు అతనినే రాజుగా నియమించారు. రాజైన తరువాత అతను తన బలాన్నే గొప్పగా చెప్పుకుంటూ, “నాకంటే గొప్పవాడు లేడు” అనే అహంకారంతో, నీ కోసం జరిగే యజ్ఞాలు, యాగాలు, పూజలన్నింటినీ భూమంతటా నిషేధించాడు.
సంప్రాప్తే హితకథనాయ తాపసౌఘే
మత్తోఽన్యో భువనపతిర్న కశ్చనేతి |
త్వన్నిందావచనపరో మునీశ్వరైస్తైః
శాపాగ్నౌ శలభదశామనాయి వేనః || 3 ||
వేనుడికి మంచి బుద్ధి చెప్పాలని మహర్షులు అతని వద్దకు వచ్చారు. కానీ అతను “నాకంటే వేరొక లోకాధిపతి లేడు” అని గర్వంగా మాట్లాడి, నీ గురించి అవమానకరమైన మాటలు చెప్పసాగాడు. అతని దురహంకారాన్ని చూసిన ఆ మహర్షులు శపించగా, వేనుడు మిడత అగ్నిలో పడినట్లు ఆ శాపాగ్నిలో నశించాడు.
తన్నాశాత్ఖలజనభీరుకైర్మునీంద్రై-
–స్తన్మాత్రా చిరపరిరక్షితే తదంగే |
త్యక్తాఘే పరిమథితాదథోరుదండా-
–ద్దోర్దండే పరిమథితే త్వమావిరాసీః || 4 ||
వేనుడు మరణించిన తర్వాత రాజ్యం దుష్టుల చేతిలో పడిపోతుందేమో అని మహర్షులు ఆందోళన చెందారు. అప్పటివరకు వేనుని తల్లి అతని శరీరాన్ని భద్రంగా కాపాడింది. అప్పుడు మహర్షులు ముందుగా అతని తొడలను మథించగా, అతని పాపాల రూపమైన నల్లని ఒక పురుషుడు బయటకు వచ్చాడు. ఆ తరువాత అతని బాహువులను మథించగా, నీవే పృథు చక్రవర్తిగా అవతరించావు.
విఖ్యాతః పృథురితి తాపసోపదిష్టైః
సూతాద్యైః పరిణుతభావిభూరివీర్యః |
వేనార్త్యా కబలితసంపదం ధరిత్రీ-
–మాక్రాంతాం నిజధనుషా సమామకార్షీః || 5 ||
మహర్షులు నీకు ‘పృథు’ అనే పేరు పెట్టారు. సూతులు, మాగధులు వంటి స్తోత్రకులు నీ భవిష్యత్తు మహిమను, పరాక్రమాన్ని కీర్తించారు. వేనుని దుష్టపాలన వల్ల సంపదలు కోల్పోయి, అస్తవ్యస్తంగా మారిన భూమిని నీవు నీ ధనుస్సు శక్తితో సమతలంగా చేసి, మళ్లీ ప్రజలు సుఖంగా జీవించేలా చేశావు.
భూయస్తాం నిజకులముఖ్యవత్సయుక్తై-
–ర్దేవాద్యైః సముచితచారుభాజనేషు |
అన్నాదీన్యభిలషితాని యాని తాని
స్వచ్ఛందం సురభితనూమదూదుహస్త్వమ్ || 6 ||
ఆ తరువాత నీవు భూమాతను కామధేనువు రూపంలో నిలబెట్టావు. దేవతలు, ఋషులు, మనుషులు, ఇతర జీవులు తమ తమ గుంపుల ప్రధానులను దూడలుగా చేసుకుని, తగిన పాత్రలతో వచ్చి, తమకు కావలసిన ధాన్యాలు, ఔషధాలు, ఆహార పదార్థాలు, ఇతర అవసరమైన సంపదలన్నింటినీ ఆ భూమాత నుండి యథేచ్ఛగా పొందేలా చేశావు.
ఆత్మానం యజతి మఖైస్త్వయి త్రిధామ-
–న్నారబ్ధే శతతమవాజిమేధయాగే |
స్పర్ధాళుః శతమఖ ఏత్య నీచవేషో
హృత్వాఽశ్వం తవ తనయాత్ పరాజితోఽభూత్ || 7 ||
ఓ ముల్లోకాల ప్రభువా! పృథు మహారాజు రూపంలో నీవు యజ్ఞాల ద్వారా నీ స్వరూపాన్నే ఆరాధిస్తూ వందవ అశ్వమేధ యాగాన్ని ప్రారంభించావు. అది చూసి అసూయ చెందిన దేవేంద్రుడు దొంగ వేషం వేసుకుని వచ్చి యాగాశ్వాన్ని దొంగిలించాడు. అయితే నీ కుమారుడు అతన్ని ఎదుర్కొని ఓడించాడు.
దేవేంద్రం ముహురితి వాజినం హరంతం
వహ్నౌ తం మునివరమండలే జుహూషౌ |
రుంధానే కమలభవే క్రతోః సమాప్తౌ
సాక్షాత్ త్వం మధురిపుమైక్షథాః స్వయం స్వమ్ || 8 ||
దేవేంద్రుడు మళ్లీ మళ్లీ యాగాశ్వాన్ని అపహరిస్తూ ఉండగా, కోపంతో మహర్షులు అతన్ని యజ్ఞాగ్నిలో ఆహుతిగా సమర్పించాలని సిద్ధపడ్డారు. కానీ బ్రహ్మదేవుడు వారిని ఆపాడు. అనంతరం యాగం పూర్తయ్యే సమయంలో, పృథు మహారాజు రూపంలో ఉన్న నీవే, నీ అసలైన విష్ణు స్వరూపాన్ని స్వయంగా దర్శించావు.
తద్దత్తం వరముపలభ్య భక్తిమేకాం
గంగాంతే విహితపదః కదాపి దేవ |
సత్రస్థం మునినివహం హితాని శంస-
–న్నైక్షిష్ఠాః సనకముఖాన్ మునీన్ పురస్తాత్ || 9 ||
ఓ దేవా! ఆ సమయంలో విష్ణుమూర్తి ప్రసాదించిన అచంచలమైన భక్తి అనే వరాన్ని పొందిన నీవు, గంగానది తీరంలో నివసించావు. ఒకసారి అక్కడ యాగం చేస్తున్న మహర్షులకు ధర్మమార్గాన్ని బోధిస్తూ ఉండగా, సనకుడు, సనందనుడు మొదలైన సనకాది మహర్షులు నీ ఎదుట ప్రత్యక్షమయ్యారు.
విజ్ఞానం సనకముఖోదితం దధానః
స్వాత్మానం స్వయమగమో వనాంతసేవీ |
తత్తాదృక్ పృథువపురీశ సత్వరం మే
రోగౌఘం ప్రశమయ వాతగేహవాసిన్ || 10 ||
సనకాది మహర్షులు ఉపదేశించిన ఆత్మజ్ఞానాన్ని గ్రహించి, తరువాత అడవిలో నివసిస్తూ ధ్యానసాధన ద్వారా నీవు నీ నిజమైన పరమాత్మ స్వరూపాన్ని అనుభవించావు. అలాంటి పృథు అవతారం ధరించిన ఓ ఈశ్వరా! గురువాయూరప్పా! నా శారీరక, మానసిక రోగాలన్నింటినీ త్వరగా తొలగించి నన్ను కాపాడుము.
ఇతి అష్టాదశదశకం సమాప్తమ్ ||
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్సైట్లోని ఇతర పోస్ట్లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్ను సందర్శించండి. 🙏
