నారాయణీయం 63 వ దశకమ్ – గోవర్ధనోద్ధారణమ్
నారాయణీయంలోని 63వ దశకంలో శ్రీకృష్ణుని అద్భుతమైన గోవర్ధనోద్ధారణ లీల వర్ణించబడింది. గోకులవాసులు ఇంద్రయాగాన్ని నిలిపివేసి గోవర్ధన పర్వతానికి పూజలు నిర్వహించడంతో ఆగ్రహించిన ఇంద్రుడు, గోకులాన్ని నాశనం చేయాలనే ఉద్దేశంతో ప్రళయకాల మేఘాలను పంపించి భయంకరమైన వర్షాలను కురిపిస్తాడు. ఉరుములు, మెరుపులు, ప్రచండమైన గాలులు, కుండపోత వర్షాలతో గోకులవాసులందరూ భయభ్రాంతులకు గురవుతారు. తమను రక్షించమని శ్రీకృష్ణుడిని శరణు వేడుకుంటారు. భక్తుల ఆర్తనాదాలను ఆలకించిన గోపాలకృష్ణుడు తన చిటికెన వేలిపై గోవర్ధన పర్వతాన్ని సులభంగా ఎత్తి గొడుగులా ధరించి గోపకులకు, గోపికలకు, గోవులకు ఆశ్రయం కల్పిస్తాడు. ఏడు రోజుల పాటు పర్వతాన్ని ధరించి అందరినీ కాపాడుతాడు. చివరకు ఇంద్రుడు తన తప్పును గ్రహించి శ్రీకృష్ణుని దివ్యమహిమకు తలవంచుతాడు. భక్తులను ఎల్లప్పుడూ రక్షించే భగవంతుని అపారమైన శక్తిని, కరుణను తెలియజేసే ఈ అద్భుత ఘట్టాన్ని స్మరిస్తూ 63వ దశకాన్ని భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేద్దాం. 🙏
దదృశిరే కిల తత్క్షణమక్షత-
-స్తనితజృంభితకంపితదిక్తటాః |
సుషమయా భవదంగతులాం గతా
వ్రజపదోపరి వారిధరాస్త్వయా || 1||
ఓ శ్రీకృష్ణా! ఇంద్రుడు పంపించిన ప్రళయకాల మేఘాలు ఒక్కసారిగా గోకులంపై కమ్ముకున్నాయి. భయంకరమైన ఉరుములు, మెరుపులతో దిక్కులన్నీ కంపించిపోయాయి. మీ దివ్యశరీర కాంతిని పోలిన ఆ మేఘాలు గోకుల ప్రాంతమంతా వ్యాపించాయి.
విపులకరకమిశ్రైస్తోయధారానిపాతై-
-ర్దిశి దిశి పశుపానాం మండలే దండ్యమానే |
కుపితహరికృతాన్నః పాహి పాహీతి తేషాం
వచనమజిత శృణ్వన్ మా బిభీతేత్యభాణీః || 2 ||
ఆ మేఘాలు అన్ని దిక్కుల నుండి భారీ వర్షపు ధారలను కురిపించాయి. గోపకులు, ఆవులు ఆ వర్షానికి తట్టుకోలేక భయంతో వణికిపోయారు. ఇంద్రుడి కోపానికి గురైన మమ్మల్ని రక్షించండి అని మీ శరణు వేడుకున్నారు. అప్పుడు మీరు భయపడవద్దు, నేను మిమ్మల్ని రక్షిస్తాను అని వారికి ధైర్యం చెప్పారు.
కుల ఇహ ఖలు గోత్రో దైవతం గోత్రశత్రో-
-ర్విహతిమిహ స రుంధ్యాత్ కో ను వః సంశాయోఽస్మిన్ |
ఇతి సహసితవాదీ దేవ గోవర్ధనాద్రిం
త్వరితముదముమూలో మూలతో బాలదోర్భ్యామ్ || 3||
ఓ కృష్ణా! మీరు గోపకులతో ఇలా అన్నారు. మన గోత్రానికి, మనకు ఆరాధ్యదైవమైన గోవర్ధన పర్వతమే మనలను రక్షిస్తుంది. ఇంద్రుడి వల్ల మనకు ఎలాంటి ప్రమాదం కలగదు. మీరు ఏమాత్రం సందేహించవద్దు అని చిరునవ్వుతో చెబుతూ, మీ చిన్న చేతులతో గోవర్ధన పర్వతాన్ని దాని మూలాలతో సహా పెకిలించి పైకి ఎత్తారు.
తదను గిరివరస్య ప్రోద్ధృతస్యాస్య తావత్
సికతిలమృదుదేశే దూరతో వారితాపే |
పరికరపరిమిశ్రాన్ ధేనుగోపానధస్తా-
-దుపనిదధదధత్థా హస్తపద్మేన శైలమ్ ||4 ||
మీరు గోవర్ధన పర్వతాన్ని పైకి ఎత్తి గొడుగులా పట్టుకున్నారు. దాని కింద ఉన్న ఇసుకతో కూడిన మెత్తని ప్రదేశంలో గోపకులను, గోపికలను, ఆవులను వారి కుటుంబాలతో సహా సురక్షితంగా నిలిపారు. మీ ఒక చేతి కమలంతో ఆ భారీ పర్వతాన్ని ఎంతో సులభంగా ధరించారు.
భవతి విధృతశైలే బాలికాభిర్వయస్యై-
-రపి విహితవిలాసం కేళిలాపాదిలోలే |
సవిధమిలితధేనూరేకహస్తేన కండూ-
-యతి సతి పశుపాలాస్తోషమైషంత సర్వే || 5 ||
మీరు ఒక చేతితో గోవర్ధన పర్వతాన్ని ధరించి ఉండగా, గోపికలు, గోపబాలురతో కలిసి ఆనందంగా ఆటపాటల్లో పాల్గొన్నారు. మీ దగ్గరకు చేరిన ఆవులను మరో చేతితో ప్రేమగా నిమురుతూ వాటిని ఆదరించారు. మీ ఈ అద్భుతమైన లీలను చూసిన గోపకులందరూ ఎంతో సంతోషించారు.
అతిమహాన్ గిరిరేష తు వామకే
కరసరోరుహి తం ధరతే చిరమ్ |
కిమిదమద్భుతమద్రిబలం న్వితి
త్వదవలోకిభిరాకథి గోపకైః ||6||
ఇంత పెద్ద పర్వతాన్ని మీ చిన్న చేతి కమలంపై ఇంతసేపు ఎలా ధరించగలుగుతున్నారు? ఇది నిజంగా ఆశ్చర్యకరమైన విషయం! బహుశా ఈ పర్వతానికే అంతటి శక్తి ఉందేమో అని మిమ్మల్ని చూస్తున్న గోపకులు ఆశ్చర్యంతో ఒకరితో ఒకరు మాట్లాడుకున్నారు.
అహహ ధార్ష్ట్యమముష్య వటోర్గిరిం
వ్యథితబాహురసావవరోపయేత్ |
ఇతి హరిస్త్వయి బద్ధవిగర్హణో
దివససప్తకముగ్రమవర్షయత్ || 7||
ఓ హరీ! ఆ బాలుడు ఇంతటి ధైర్యంతో పర్వతాన్ని ఎత్తి పట్టుకున్నాడా? అతని చేతులు నొప్పితో అలసిపోయి ఉంటాయి. ఈ పర్వతాన్ని కింద పడవేస్తే అతనికి బుద్ధి వస్తుంది అని భావించిన ఇంద్రుడు తన అహంకారంతో ఏడు రోజుల పాటు భయంకరమైన వర్షాలను కురిపిస్తూనే ఉన్నాడు.
అచలతి త్వయి దేవ పదాత్పదం
గలితసర్వజలే చ ఘనోత్కరే |
అపహృతే మరుతా మరుతాం పతి-
-స్త్వదభిశంకితధీః సముపాద్రవత్ || 8||
ఓ ప్రభూ! మీరు ఏమాత్రం కదలకుండా గోవర్ధన పర్వతాన్ని అలాగే ధరించి ఉన్నారు. చివరకు మేఘాలన్నీ వర్షాన్ని కురిపించి ఖాళీ అయిపోయాయి. ఇంద్రుడి ఆజ్ఞతో వచ్చిన వాయుదేవుడు కూడా మేఘాలను తొలగించాడు. అయినప్పటికీ మీ శక్తిని చూసి ఇంద్రుడు భయపడి మీ దగ్గరకు రావడానికి ధైర్యం చేయలేకపోయాడు.
శమముపేయుషి వర్షభరే తదా
పశుపధేనుకులే చ వినిర్గతే |
భువి విభో సముపాహితభూధరః
ప్రముదితైః పశుపైః పరిరేభిషే || 9||
వర్షాలు పూర్తిగా ఆగిపోయి, ఆకాశం నిర్మలంగా మారిన తరువాత గోపకులు, గోపికలు, ఆవుల మందలు గోవర్ధన పర్వతం కింద నుండి బయటకు వచ్చారు. అప్పుడు మీరు కూడా ఆ పర్వతాన్ని తిరిగి యథాస్థానంలో ఉంచారు. ఎంతో ఆనందించిన గోపకులు మిమ్మల్ని ప్రేమతో ఆలింగనం చేసుకున్నారు.
ధరణిమేవ పురా ధృతవానసి
క్షితిధరోద్ధరణే తవ కః శ్రమః |
ఇతి నుతస్త్రిదశైః కమలాపతే
గురుపురాలయ పాలయ మాం గదాత్ || 10||
ఓ కమలాపతీ! గతంలో మీరు వరాహావతారంలో భూమిని మీ దంతాలపై ధరించి రక్షించారు. అటువంటి మీకు ఈ చిన్న గోవర్ధన పర్వతాన్ని ఎత్తడం ఎంతటి కష్టమైన పని అవుతుంది? అని దేవతలు మిమ్మల్ని స్తుతించారు. ఓ గురువాయూరప్పా! సమస్త రోగాల నుండి, బాధల నుండి నన్ను రక్షించండి.
ఇతి త్రిషష్టితమదశకం సమాప్తమ్ |
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్‌సైట్‌లోని ఇతర పోస్ట్‌లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్‌ను సందర్శించండి. 🙏
