నారాయణీయం 61 వ దశకమ్ – విప్రపత్న్యనుగ్రహమ్
నారాయణీయంలోని 61వ దశకంలో శ్రీకృష్ణుడు విప్రపత్నులపై అనుగ్రహం చూపిన అద్భుతమైన భక్తి ఘట్టం వర్ణించబడింది. ఒకరోజు శ్రీకృష్ణుడు, బలరాముడు గోపబాలకులతో కలిసి అడవిలో విహరిస్తున్న సమయంలో అందరికీ ఆకలి వేస్తుంది. సమీపంలో యజ్ఞం చేస్తున్న బ్రాహ్మణుల వద్దకు గోపబాలకులను ఆహారం కోసం పంపిస్తారు. అయితే యజ్ఞకార్యాలలో నిమగ్నమైన బ్రాహ్మణులు వారి అభ్యర్థనను పట్టించుకోరు. కానీ వారి భార్యలు శ్రీకృష్ణుని దివ్యమహిమను విని, ఆయనపై అపారమైన భక్తితో ఆహార పదార్థాలను సిద్ధం చేసుకుని స్వామి దర్శనం కోసం బయలుదేరుతారు. తమ కుటుంబ సభ్యుల అభ్యంతరాలను సైతం లెక్కచేయకుండా కృష్ణుడిని దర్శించుకోవడానికి వచ్చిన విప్రపత్నుల నిష్కల్మషమైన భక్తికి పరమాత్మ ఎంతో సంతోషిస్తాడు. వారిచే సమర్పించబడిన ఆహారాన్ని స్వీకరించి, వారికి దివ్యమైన అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదిస్తాడు. భగవంతుని చేరుకోవడానికి ఆచారాల కంటే నిర్మలమైన భక్తి, ప్రేమ, సంపూర్ణ శరణాగతి ఎంతో గొప్పవని ఈ దశకం మనకు తెలియజేస్తుంది. ఈ పవిత్ర దశకాన్ని భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేద్దాం. 🙏
తతశ్చ బృందావనతోఽతిదూరతో
వనం గతస్త్వం ఖలు గోపగోకులైః |
హృదంతరే భక్తతరద్విజాంగనా-
-కదంబకానుగ్రహణాగ్రహం వహన్ || 1||
ఓ శ్రీకృష్ణా! ఒకరోజు మీరు గోపకులు, గోపబాలురతో కలిసి బృందావనానికి చాలా దూరంలో ఉన్న అడవికి వెళ్లారు. అక్కడ మీపై అపారమైన భక్తి కలిగిన బ్రాహ్మణుల భార్యలకు అనుగ్రహం చేయాలనే సంకల్పం మీ హృదయంలో కలిగింది.
తతో నిరీక్ష్యాశరణే వనాంతరే
కిశోరలోకం క్షుధితం తృషాకులమ్ |
అదూరతో యజ్ఞపరాన్ ద్విజాన్ ప్రతి
వ్యసర్జయో దీదివియాచనాయ తాన్ || 2 ||
ఆ అడవిలో ఆహారం, నీరు లేక ఆకలితో, దాహంతో అలసిపోయిన గోపబాలురను మీరు చూశారు. సమీపంలో యజ్ఞకార్యాలలో నిమగ్నమై ఉన్న బ్రాహ్మణులను గమనించి, వారి వద్దకు వెళ్లి ఆహారం అడగమని గోపబాలురను పంపించారు.
గతేష్వథో తేష్వభిధాయ తేఽభిధాం
కుమారకేష్వోదనయాచిషు ప్రభో |
శ్రుతిస్థిరా అప్యభినిన్యురశ్రుతిం
న కించిదూచుశ్చ మహీసురోత్తమాః || 3||
గోపబాలురు ఆ బ్రాహ్మణుల వద్దకు వెళ్లి, నందుని కుమారుడైన శ్రీకృష్ణుడు, బలరాముడు ఆకలితో ఉన్నారని, వారికి కొంత అన్నం ఇవ్వమని ప్రార్థించారు. కానీ వేదశాస్త్రాలలో నిష్ణాతులైన ఆ బ్రాహ్మణులు వారి మాటలను పట్టించుకోకుండా మౌనంగా ఉండిపోయారు.
అనాదరాత్ ఖిన్నధియో హి బాలకాః
సమాయయుర్యుక్తమిదం హి యజ్వసు |
చిరాదభక్తాః ఖలు తే మహీసురాః
కథం హి భక్తం త్వయి తైః సమర్ప్యతే ||4 ||
బ్రాహ్మణుల నిరాదరణతో బాధపడిన గోపబాలురు తిరిగి మీ దగ్గరకు వచ్చారు. యజ్ఞకర్మలలో నిమగ్నమైన ఆ బ్రాహ్మణులు మీ భక్తిని గుర్తించలేకపోవడం సహజమేనని మీరు వారికి తెలియజేశారు. భక్తి లేని పాండిత్యం వల్ల భగవంతుని అనుగ్రహం పొందలేరని ఈ సంఘటన తెలియజేస్తుంది.

నివేదయధ్వం గృహిణీజనాయ మాం
దిశేయురన్నం కరుణాకులా ఇమాః |
ఇతి స్మితార్ద్రం భవతేరితా గతా-
-స్తే దారకా దారజనం యయాచిరే || 5 ||
అప్పుడు మీరు గోపబాలురతో, ఆ బ్రాహ్మణుల భార్యల వద్దకు వెళ్లి నా పేరు చెప్పండి. వారు కరుణతో మీకు తప్పకుండా ఆహారం ఇస్తారు అని చిరునవ్వుతో చెప్పారు. మీ ఆజ్ఞ ప్రకారం గోపబాలురు వారి ఇళ్లకు వెళ్లి ఆహారం కోసం ప్రార్థించారు.
గృహీతనామ్ని త్వయి సంభ్రమాకులా-
-శ్చతుర్విధం భోజ్యరసం ప్రగృహ్య తాః |
చిరం ధృతత్వత్ప్రవిలోకనాగ్రహాః
స్వకైర్నిరుద్ధా అపి తూర్ణమాయయుః ||6||
మీ పేరు వినగానే ఆ బ్రాహ్మణుల భార్యలు ఎంతో ఆనందంతో ఉప్పొంగిపోయారు. నాలుగు రకాల ఆహార పదార్థాలను సిద్ధం చేసి, మీ దర్శనం పొందాలనే ఆతృతతో వెంటనే బయలుదేరారు. కుటుంబ సభ్యులు అడ్డుకున్నప్పటికీ, మీపై ఉన్న భక్తితో వారు ఆగకుండా మీ దగ్గరకు వచ్చారు.
విలోలపింఛం చికురే కపోలయోః
సముల్లసత్కుండలమార్ద్రమీక్షితే |
నిధాయ బాహుం సుహృదంససీమని
స్థితం భవంతం సమలోకయంత తాః || 7||
గోపికలవలె భక్తిపరవశులైన ఆ బ్రాహ్మణ స్త్రీలు మీ ఎదుటకు వచ్చి మిమ్మల్ని దర్శించారు. నెమలిపింఛంతో అలంకరించిన కేశాలు, చెక్కిళ్లపై మెరిసే కుండలాలు, కరుణతో నిండిన చూపులు, స్నేహితుడి భుజంపై చేయి వేసి నిలబడిన మీ మనోహరమైన రూపాన్ని చూసి పరవశించిపోయారు.
తదా చ కాచిత్ త్వదుపాగమోద్యతా
గృహీతహస్తా దయితేన యజ్వనా |
తదైవ సంచింత్య భవంతమంజసా
వివేశ కైవల్యమహో కృతిన్యసౌ || 8||
ఆ సమయంలో ఒక బ్రాహ్మణ స్త్రీని ఆమె భర్త చేతులు పట్టుకుని అడ్డుకున్నాడు. అయినప్పటికీ ఆమె తన మనస్సులో మిమ్మల్ని ధ్యానిస్తూ, మీ దివ్యస్వరూపంలో పూర్తిగా లీనమైపోయింది. ఆ పరమభక్తి ఫలితంగా ఆమెకు శరీరబంధం తొలగి మోక్షం లభించింది.

ఆదాయ భోజ్యాన్యనుగృహ్య తాః పున-
-స్త్వదంగసంగస్పృహయోజ్ఝతీర్గృహమ్ |
విలోక్య యజ్ఞాయ విసర్జయన్నిమా-
-శ్చకర్థ భర్తౄనపి తాస్వగర్హణాన్ || 9||
మిగిలిన బ్రాహ్మణ స్త్రీలు మీరు కోరిన ఆహార పదార్థాలను సమర్పించి, మీ దర్శనానందాన్ని పొందారు. మీతో కలిసి ఉండాలనే కోరికను విడిచిపెట్టి, మీ అనుగ్రహంతో తిరిగి తమ ఇళ్లకు వెళ్లారు. వారి భక్తిని చూసి మీరు కూడా సంతోషించారు. అనంతరం వారిని పంపించి, వారి భర్తలలో కూడా పశ్చాత్తాపం కలిగేలా చేశారు.
నిరూప్య దోషం నిజమంగనాజనే
విలోక్య భక్తిం చ పునర్విచారిభిః |
ప్రబుద్ధతత్త్వైస్త్వమభిష్టుతో ద్విజై-
-ర్మరుత్పురాధీశ నిరుంధి మే గదాన్ || 10||
ఆ బ్రాహ్మణులు తమ భార్యలలోని నిజమైన భక్తిని, తమలోని అహంకారాన్ని, భక్తిహీనతను గుర్తించారు. తమ తప్పును తెలుసుకుని, శ్రీకృష్ణుని పరమతత్త్వ స్వరూపాన్ని గ్రహించి భక్తితో మిమ్మల్ని స్తుతించారు. ఓ మరుత్పురాధీశా! అటువంటి కరుణామయుడైన మీరు నా సమస్త రోగాలను, బాధలను తొలగించి నన్ను రక్షించండి.
ఇతి ఏకషష్టితమదశకం సమాప్తమ్ |
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్సైట్లోని ఇతర పోస్ట్లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్ను సందర్శించండి. 🙏








