నారాయణీయం 64 వ దశకమ్ – గోవిందపట్టాభిషేకమ్
నారాయణీయంలోని 64వ దశకంలో శ్రీకృష్ణునికి గోవింద పట్టాభిషేకం జరిగిన మహిమాన్వితమైన ఘట్టం వర్ణించబడింది. గోవర్ధన పర్వతాన్ని తన చిటికెన వేలిపై ధరించి గోకులవాసులందరినీ ఇంద్రుడి ప్రళయ వర్షాల నుంచి రక్షించిన శ్రీకృష్ణుని అపారమైన శక్తిని చూసి ఇంద్రుడు ఆశ్చర్యచకితుడవుతాడు. తన అహంకారాన్ని, తప్పును గ్రహించి పశ్చాత్తాపంతో శ్రీకృష్ణుని శరణు వేడుకుంటాడు. అనంతరం సురభి గోవుతో కలిసి స్వామి వద్దకు వచ్చి క్షమాపణ కోరుతాడు. సురభి తన దివ్య క్షీరంతో, ఇంద్రుడు పవిత్ర జలాలతో శ్రీకృష్ణునికి మహాభిషేకం నిర్వహిస్తారు. దేవతలు, ఋషులు, గంధర్వులు ఈ దివ్య ఉత్సవంలో పాల్గొని శ్రీకృష్ణుని మహిమను కీర్తిస్తారు. ఈ సందర్భంగా ఇంద్రుడు శ్రీకృష్ణుడికి ‘గోవిందుడు’ అనే మహిమాన్వితమైన నామాన్ని సమర్పిస్తాడు. గోవులకూ, గోపకులకూ, సమస్త లోకాలకు రక్షకుడైన పరమాత్ముని దివ్య వైభవాన్ని ఈ ఘట్టం మనకు తెలియజేస్తుంది. ఆ గోవిందుని కరుణాకటాక్షాలను స్మరిస్తూ ఈ పవిత్ర 64వ దశకాన్ని భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేద్దాం. 🙏
ఆలోక్య శైలోద్ధరణాదిరూపం
ప్రభావముచ్చైస్తవ గోపలోకాః |
విశ్వేశ్వరం త్వామభిమత్య విశ్వే
నందం భవజ్జాతకమన్వపృచ్ఛన్ ||1||
గోవర్ధన పర్వతాన్ని ఎత్తడం వంటి నీ అద్భుతమైన లీలలను చూసిన గోకులవాసులు, నీవు సాధారణ బాలుడివి కావని, సర్వలోకాలకు అధిపతివైన పరమాత్మవని గ్రహించారు. అందువల్ల నందమహారాజును కలిసి నీ జన్మవృత్తాంతం గురించి అడిగారు.
గర్గోదితో నిర్గదితో నిజాయ
వర్గాయ తాతేన తవ ప్రభావః |
పూర్వాధికస్త్వయ్యనురాగ ఏషా-
-మైధిష్ట తావద్బహుమానభారః ||2 ||
అప్పుడు నందమహారాజు, గర్గమహర్షి గతంలో చెప్పిన నీ మహిమలను గోపులకు వివరించాడు. నీ దివ్యశక్తి గురించి తెలుసుకున్న గోపులకు నీపై భక్తి, ప్రేమ, గౌరవం మరింతగా పెరిగాయి.
తతోఽవమానోదితతత్త్వబోధః
సురాధిరాజః సహ దివ్యగవ్యా |
ఉపేత్య తుష్టావ స నష్టగర్వః
స్పృష్ట్వా పదాబ్జం మణిమౌళినా తే ||3||
తన అహంకారాన్ని విడిచిపెట్టి, నీ నిజమైన తత్త్వాన్ని తెలుసుకున్న ఇంద్రుడు పశ్చాత్తాపంతో నీ దగ్గరకు వచ్చాడు. దివ్యమైన కామధేనువుతో కలిసి వచ్చి, తన మణిమకుటంతో నీ పాదపద్మాలను స్పృశిస్తూ నిన్ను స్తుతించాడు.
స్నేహస్నుతైస్త్వాం సురభిః పయోభి-
-ర్గోవిందనామాంకితమభ్యషించత్ |
ఐరావతోపాహృతదివ్యగంగా-
-పాథోభిరింద్రోఽపి చ జాతహర్షః ||4||
కామధేనువు అపారమైన ప్రేమతో తన పాలతో నీకు అభిషేకం చేసి, నీకు గోవిందుడు అనే నామాన్ని సమర్పించింది. ఇంద్రుడు కూడా ఐరావతం ద్వారా తెప్పించిన దివ్య గంగాజలంతో నీకు అభిషేకం చేసి ఎంతో ఆనందించాడు.

జగత్త్రయేశే త్వయి గోకులేశే
తథాఽభిషిక్తే సతి గోపవాటః |
నాకేఽపి వైకుంఠపదేఽప్యలభ్యాం
శ్రియం ప్రపేదే భవతః ప్రభావాత్ ||5 ||
మూడు లోకాలకు అధిపతివైన నీవు గోకులానికి నాయకుడిగా గోవింద పట్టాభిషేకం పొందడంతో, గోకులవాసులకు అపారమైన ఐశ్వర్యం, వైభవం కలిగాయి. స్వర్గలోకంలోనూ, వైకుంఠంలోనూ లభించడం కష్టమైన మహోన్నత సంపదను నీ అనుగ్రహంతో వారు పొందారు.
కదాచిదంతర్యమునం ప్రభాతే
స్నాయన్ పితా వారుణపూరుషేణ |
నీతస్తమానేతుమగాః పురీం త్వం
తాం వారుణీం కారణమర్త్యరూపః ||6||
ఒకరోజు తెల్లవారుజామున నీ తండ్రి నందమహారాజు యమునానదిలో స్నానం చేస్తుండగా, వరుణుడి సేవకుడు ఆయనను వరుణలోకానికి తీసుకెళ్లాడు. విషయం తెలుసుకున్న నీవు, తండ్రిని తిరిగి తీసుకురావడానికి వరుణుడి నగరానికి వెళ్లావు.
ససంభ్రమం తేన జలాధిపేన
ప్రపూజితస్త్వం ప్రతిగృహ్య తాతమ్ |
ఉపాగతస్తత్క్షణమాత్మగేహం
పితాఽవదత్ తచ్చరితం నిజేభ్యః ||7||
నీవు అక్కడికి చేరుకోగానే వరుణుడు ఎంతో గౌరవంతో, భక్తితో నిన్ను పూజించాడు. నందమహారాజును నీకు అప్పగించగా, నీవు వెంటనే తండ్రిని తీసుకొని గోకులానికి తిరిగి వచ్చావు. అక్కడ నందుడు జరిగిన విషయాన్ని గోపులకు వివరించాడు.
హరిం వినిశ్చిత్య భవంతమేతాన్
భవత్పదాలోకనబద్ధతృష్ణాన్ |
నిరీక్ష్య విష్ణో పరమం పదం త-
-ద్దురాపమన్యైస్త్వమదీదృశస్తాన్ ||8||
నీవే సాక్షాత్తు శ్రీహరి అని నిశ్చయించుకున్న గోపులు, నీ దివ్యపదాన్ని దర్శించాలని ఎంతో ఆరాటపడ్డారు. ఇతరులకు సులభంగా లభించని ఆ పరమపదాన్ని, వారి భక్తిని గుర్తించి నీవు వారికి చూపించావు.

స్ఫురత్పరానందరసప్రవాహ-
-ప్రపూర్ణకైవల్యమహాపయోధౌ |
చిరం నిమగ్నాః ఖలు గోపసంఘా-
-స్త్వయైవ భూమన్ పునరుద్ధృతాస్తే ||9||
అపారమైన పరమానందం, మోక్షానుభూతితో నిండిన ఆ దివ్యస్థితిలో గోపసమూహం చాలాకాలం మునిగిపోయింది. అనంతరం నీవే వారిని తిరిగి మామూలు స్థితికి తీసుకువచ్చావు.
కరబదరవదేవం దేవ కుత్రావతారే
నిజపదమనవాప్యం దర్శితం భక్తిభాజామ్ |
తదిహ పశుపరూపీ త్వం హి సాక్షాత్ పరాత్మా
పవనపురనివాసిన్ పాహి మామామయేభ్యః ||10||
ఓ దేవా! భక్తులకు లభించడం ఎంతో కష్టమైన నీ పరమపదాన్ని, నీవు గోపాలబాలుడిగా అవతరించి వారికి ప్రత్యక్షంగా చూపించావు. గోపాలరూపంలో కనిపిస్తున్న నీవే సాక్షాత్తు పరమాత్మవని ఈ లీల ద్వారా నిరూపించావు. ఓ గురువాయూరులో కొలువై ఉన్న శ్రీకృష్ణా! నా బాధలన్నింటినీ తొలగించి నన్ను కాపాడుము.
ఇతి చతుఃషష్టితమదశకం సమాప్తమ్ |
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్సైట్లోని ఇతర పోస్ట్లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్ను సందర్శించండి. 🙏








