నారాయణీయం 90వ దశకమ్ –విష్ణుమహత్తత్త్వస్థాపనమ్
ఈ దశకంలో శ్రీమహావిష్ణువు యొక్క పరమాత్మ తత్త్వం, సర్వోత్తమత్వం, అనంతమైన దివ్య మహిమలు వివరించబడతాయి. సమస్త సృష్టికి మూలకారణమైన శ్రీమన్నారాయణుడే పరబ్రహ్మ స్వరూపుడని, సమస్త దేవతలకు, సమస్త లోకాలకు ఆయనే ఆధారమని ఈ దశకం ద్వారా తెలియజేయబడుతుంది.శ్రీహరి యొక్క మహత్తత్త్వాన్ని స్మరిస్తూ, ఆయన దివ్య చరణాలపై భక్తి, శ్రద్ధలను పెంపొందించుకుందాం.ఈ పవిత్రమైన నారాయణీయం 90వ దశకాన్ని భక్తితో పారాయణం చేద్దాం.ఓం నమో నారాయణాయ!
వృకభృగుమునిమోహిన్యంబరీషాదివృత్తే-
-ష్వయి తవ హి మహత్త్వం సర్వశర్వాదిజైత్రమ్ |
స్థితమిహ పరమాత్మన్ నిష్కలార్వాగభిన్నం
కిమపి యదవభాతం తద్ధి రూపం తవైవ || 1 ||
ఓ పరమాత్మా! వృకాసురుని వధ, భృగు మహర్షి పరీక్ష, మోహినీ అవతారం, అంబరీష మహారాజు చరిత్ర వంటి అనేక సంఘటనల ద్వారా నీ గొప్పతనం సమస్త దేవతలకంటే ఉన్నతమైనదని స్పష్టమవుతోంది. బ్రహ్మ, విష్ణు, శివాది దేవతలందరికీ మూలమైన పరమాత్మ స్వరూపం నీవే. సాకారమైన, నిరాకారమైన రూపాలకు అతీతంగా, సమస్త భేదాలకు అతీతంగా ప్రకాశించే ఆ పరబ్రహ్మ తత్త్వం నీవే.
మూర్తిత్రయేశ్వరసదాశివపంచకం యత్
ప్రాహుః పరాత్మవపురేవ సదాశివోఽస్మిన్ |
తత్రేశ్వరస్తు స వికుంఠపదస్త్వమేవ
త్రిత్వం పునర్భజసి సత్యపదే త్రిభాగే || 2 ||
మూర్తిత్రయేశ్వరుడు, సదాశివుడు, ఈశ్వరుడు మొదలైన రూపాలతో పరమాత్మను ఐదు విధాలుగా వర్ణిస్తారు. వీటన్నింటికీ మూలమైన పరబ్రహ్మ స్వరూపమే సదాశివ తత్త్వం. అందులో ఈశ్వరుడనే వైకుంఠస్థిత స్వరూపం నీవే. సత్యలోకానికి సంబంధించిన తత్త్వాన్ని మూడు భాగాలుగా విభజించినప్పుడు, ఆ మూడు భాగాలలోనూ నీవే వివిధ రూపాలలో ప్రకాశిస్తున్నావు.
తత్రాపి సాత్త్వికతనుం తవ విష్ణుమాహు-
-ర్ధాతా తు సత్త్వవిరళో రజసైవ పూర్ణః |
సత్వోత్కటత్వమపి చాస్తి తమోవికార-
-చేష్టాదికం చ తవ శంకరనామ్ని మూర్తౌ ||3||
ఆ త్రిమూర్తులలో సాత్త్విక గుణానికి ప్రతీకగా విష్ణుమూర్తిని, రజోగుణానికి ప్రతీకగా బ్రహ్మదేవుని చెబుతారు. బ్రహ్మదేవునిలో సత్త్వగుణం తక్కువగా ఉండి, రజోగుణం ప్రధానంగా ఉంటుంది. శివుని శంకర రూపంలో సత్త్వగుణం అత్యున్నతంగా ఉన్నప్పటికీ, ఆయనలో తమోగుణానికి సంబంధించిన సంహార కార్యాలు కూడా కనిపిస్తాయి. అయితే ఈ మూడు గుణాలకూ అతీతుడవైన పరమాత్మ స్వరూపం నీవే.
తం చ త్రిమూర్త్యతిగతం పరపూరుషం త్వాం
శర్వాత్మనాపి ఖలు సర్వమయత్వహేతోః |
శంసంత్యుపాసనవిధౌ తదపి స్వతస్తు
త్వద్రూపమిత్యతిదృఢం బహు నః ప్రమాణమ్ ||4||
ఓ పరమపురుషా! నీవు త్రిమూర్తులకూ అతీతమైన పరబ్రహ్మ స్వరూపుడవు. సమస్త విశ్వంలో వ్యాపించి ఉన్నందున శివుని రూపంలో కూడా నీవే ఉన్నావు. అందువల్ల ఉపాసన చేసే సమయంలో శివుని పరమాత్మ స్వరూపంగా ఆరాధించినా, అది నీ ఆరాధనే అవుతుంది. దీనికి అనేక వేద, శాస్త్ర ప్రమాణాలు ఉన్నాయి. త్రిమూర్తులందరిలోనూ అంతర్యామిగా ఉన్నది నీవేనని ఈ శ్లోకం తెలియజేస్తుంది.
శ్రీశంకరోఽపి భగవాన్ సకలేషు తావ-
-త్త్వామేవ మానయతి యో న హి పక్షపాతీ |
త్వన్నిష్ఠమేవ స హి నామసహస్రకాది-
-వ్యాఖ్యద్భవత్ స్తుతిపరశ్చ గతిం గతోఽంతే || 5||
ఓ ప్రభూ! పరమశివుడు కూడా సమస్త దేవతలలో నిన్నే పరమాత్మగా గౌరవిస్తాడు. ఆయనకు ఎలాంటి పక్షపాత భావం లేదు. నీ పట్ల అపారమైన భక్తిని కలిగి ఉన్న శివుడు, నీ సహస్రనామాలను వివరించి, నీ మహిమను కీర్తించాడు. చివరకు నీ నామస్మరణ, నీ భక్తి ద్వారానే పరమగతిని పొందాడు. ఇది నీ పరమోన్నత తత్త్వానికి నిదర్శనం.
మూర్తిత్రయాతిగమువాచ చ మంత్రశాస్త్ర-
-స్యాదౌ కలాయసుషమం సకలేశ్వరం త్వామ్ |
ధ్యానం చ నిష్కళమసౌ ప్రణవే ఖలూక్త్వా
త్వామేవ తత్ర సకలం నిజగాద నాఽన్యమ్ ||6||
మంత్రశాస్త్రం ప్రారంభంలోనే పరమశివుడు నిన్ను త్రిమూర్తులకు అతీతుడైన సర్వేశ్వరుడిగా వర్ణించాడు. నీవు సమస్త దేవతలకు అధిపతివని, సర్వలోకాలకూ మూలమైన పరబ్రహ్మవని తెలియజేశాడు. ప్రణవ మంత్రమైన ఓంకారంలో నీ నిరాకార స్వరూపాన్ని ధ్యానించమని బోధించాడు. అదే సమయంలో సాకార స్వరూపంగా కూడా నిన్నే ఆరాధించాలని వివరించాడు. ఈ విధంగా శివుడు కూడా పరమతత్త్వంగా నిన్నే ఉపదేశించాడు.
సమస్తసారే చ పురాణసంగ్రహే
విసంశయం త్వన్మహిమైవ వర్ణ్యతే |
త్రిమూర్తియుక్ సత్యపదత్రిభాగతః
పరం పదం తే కథితం న శూలినః || 7 ||
సమస్త పురాణాల సారమైన పురాణసంగ్రహంలో కూడా నీ మహిమే సందేహం లేకుండా వివరించబడింది. త్రిమూర్తులతో కూడిన సత్యలోకానికి సంబంధించిన మూడు విభాగాలకూ అతీతమైన పరమపదం నీదేనని తెలియజేయబడింది. పరమపదం అనేది శివునికి సంబంధించినది కాదని, అది నీ దివ్యధామమైన వైకుంఠమేనని ఈ శ్లోకం వివరిస్తోంది.
యద్బ్రాహ్మకల్ప ఇహ భాగవతద్వితీయ-
-స్కంధోదితం వపురనావృతమీశ ధాత్రే |
తస్యైవ నామ హరిశర్వముఖం జగాద
శ్రీమాధవః శివపరోఽపి పురాణసారే || 8||
బ్రహ్మకల్పంలో భాగవత పురాణంలోని రెండవ స్కంధంలో బ్రహ్మదేవునికి వివరించబడిన నీ దివ్యవిశ్వరూపం అత్యంత మహిమాన్వితమైనది. ఆ విశ్వరూపం సమస్త విశ్వాన్ని తనలో కలిగి ఉన్న పరమాత్మ స్వరూపం. పురాణసారాన్ని వివరించిన శ్రీమాధవుడు కూడా హరి, శర్వుడు మొదలైన దేవతలందరికీ మూలమైనది ఆ పరమాత్మ స్వరూపమేనని తెలియజేశాడు. శివునికి కూడా పరమాత్మగా ఉన్నది నీవేనని ఈ శ్లోకం సూచిస్తోంది.
యే స్వప్రకృత్యనుగుణా గిరిశం భజంతే
తేషాం ఫలం హి దృఢయైవ తదీయభక్త్యా |
వ్యాసో హి తేన కృతవానధికారిహేతోః
స్కాందాదికేషు తవ హానివచోఽర్థవాదైః || 9||
ఓ ప్రభూ! తమ తమ స్వభావాలకు, గుణాలకు అనుగుణంగా కొంతమంది పరమశివుడిని ఆరాధిస్తారు. వారు దృఢమైన భక్తితో శివుని సేవిస్తే, వారి ఆరాధనకు తగిన ఫలితాన్ని తప్పకుండా పొందుతారు. భక్తుల అర్హతలు, వారి మనోభావాలను దృష్టిలో ఉంచుకొని వేదవ్యాస మహర్షి స్కాంద పురాణం వంటి కొన్ని పురాణాలలో నీ మహిమను తక్కువగా చూపించే వాక్యాలను కూడా చేర్చాడు. అవి ఆయా భక్తుల మనస్సులను వారి ఆరాధనా మార్గంలో స్థిరపరచడానికి చెప్పబడిన అర్థవాద వాక్యాలని గ్రహించాలి.
భూతార్థకీర్తిరనువాదవిరుద్ధవాదౌ
త్రేధార్థవాదగతయః ఖలు రోచనార్థాః |
స్కాందాదికేషు బహవోఽత్ర విరుద్ధవాదా-
-స్త్వత్తామసత్వపరిభూత్యుపశిక్షణాద్యాః || 10 ||
పురాణాలలోని అర్థవాద వాక్యాలు ప్రధానంగా మూడు రకాలుగా ఉంటాయి. నిజమైన విషయాన్ని కీర్తిస్తూ చెప్పేవి, ఇతర గ్రంథాలలో చెప్పబడిన విషయాలను తిరిగి వివరించేవి, అలాగే భిన్నంగా లేదా విరుద్ధంగా చెప్పబడేవి. ఇవన్నీ ఆయా సందర్భాలలో ప్రజలకు ఆసక్తి కలిగించి, వారి భక్తిని పెంపొందించడానికి ఉపయోగపడతాయి. స్కాంద పురాణం వంటి కొన్ని గ్రంథాలలో కనిపించే పరస్పర విరుద్ధమైన వాక్యాలు కూడా భక్తులను వారి స్వభావానికి అనుగుణంగా ఆయా మార్గాలలో స్థిరపరచడానికి చెప్పబడినవే. వాటిని ఆధారంగా చేసుకొని నీ పరమాత్మ తత్త్వాన్ని తక్కువగా భావించకూడదు.
యత్కించిదప్యవిదుషాఽపి విభో మయోక్తం
తన్మంత్రశాస్త్రవచనాద్యభిదృష్టమేవ |
వ్యాసోక్తిసారమయభాగవతోపగీత
క్లేశాన్ విధూయ కురు భక్తిభరం పరాత్మన్ || 11 ||
ఓ సర్వేశ్వరా! నేను తెలియక నీ మహిమ గురించి ఏవైనా మాటలు తప్పుగా చెప్పి ఉంటే, అవి మంత్రశాస్త్రాలు, వేదవాక్యాలు, పురాణాలలోని ప్రమాణాల ఆధారంగానే చెప్పబడినవని గ్రహించు. వేదవ్యాస మహర్షి రచించిన భాగవత పురాణం నీ పరమాత్మ తత్త్వాన్ని, దివ్యమహిమను స్పష్టంగా కీర్తిస్తోంది. ఓ పరబ్రహ్మ స్వరూపా! నా సమస్త దుఃఖాలను, అజ్ఞానాన్ని తొలగించి, నీ పట్ల అచంచలమైన భక్తిని నాకు ప్రసాదించు.
ఇతి నవతితమదశకం సమాప్తమ్ |
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్సైట్లోని ఇతర పోస్ట్లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్ను సందర్శించండి. 🙏
👉 భారతీయ సంస్కృతి YouTube Channel Link








