నారాయణీయం 95వ దశకమ్ –ధ్యానయోగః మోక్షప్రాప్తిమార్గః
ఈ దశకంలో ధ్యానయోగం యొక్క ప్రాముఖ్యత, భగవంతుని నిరంతర స్మరణ, మనస్సును ఏకాగ్రం చేసుకొని పరమాత్మపై ధ్యానం చేయడం వంటి ఆధ్యాత్మిక విషయాలు వివరించబడతాయి.భగవంతుని దివ్యస్వరూపాన్ని హృదయంలో నిలుపుకొని, భక్తి మరియు ధ్యానం ద్వారా మనస్సును పవిత్రం చేసుకుంటూ, సంసార బంధాల నుంచి విముక్తి పొందే మార్గాన్ని ఈ దశకం తెలియజేస్తుంది.శ్రీహరిని నిరంతరం స్మరిస్తూ, ఆయన దివ్య చరణాలపై మనస్సును నిలిపి మోక్షప్రాప్తికి మార్గం సుగమం చేసుకుందాం.ఈ పవిత్రమైన నారాయణీయం 95వ దశకాన్ని భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేద్దాం.ఓం నమో నారాయణాయ!
ఆదౌ హైరణ్యగర్భీం తనుమవికలజీవాత్మికామాస్థితస్త్వం
జీవత్వం ప్రాప్య మాయాగుణగణఖచితో వర్తసే విశ్వయోనే |
తత్రోద్వృద్ధేన సత్త్వేన తు గుణయుగళం భక్తిభావం గతేన
ఛిత్వా సత్త్వం చ హిత్వా పునరనుపహితో వర్తితాహే త్వమేవ || 1 ||
ఓ విశ్వసృష్టికర్తా! మొదట నీవు సమస్త జీవులకు ఆధారమైన హిరణ్యగర్భ స్వరూపాన్ని ధరించి, మాయాగుణాలతో కూడిన జీవభావంలో వ్యక్తమయ్యావు. ఆ తరువాత సత్త్వగుణాన్ని పెంపొందించుకొని, భక్తి సహాయంతో రజస్సు, తమస్సు గుణాలను అధిగమించి, చివరకు సత్త్వగుణాన్ని కూడా విడిచిపెట్టి గుణాతీత స్థితిని పొందాలి.
సత్త్వోన్మేషాత్ కదాచిత్ ఖలు విషయరసే దోషబోధేఽపి భూమన్
భూయోఽప్యేషు ప్రవృత్తిః సతమసి రజసి ప్రోద్ధతే దుర్నివారా |
చిత్తం తావద్గుణాశ్చ గ్రథితమిహ మిథస్తాని సర్వాణి రోద్ధుం
తుర్యే త్వయ్యేకభక్తిః శరణమితి భవాన్ హంసరూపీ న్యగాదీత్ || 2 ||
సత్త్వగుణం పెరిగినప్పుడు విషయసుఖాలలోని దోషాలు తెలిసినా, రజస్సు, తమస్సు గుణాలు బలపడినప్పుడు వాటిపట్ల మళ్లీ ఆసక్తి కలుగుతుంది. మనస్సు, త్రిగుణాలు పరస్పరం బంధింపబడి ఉండటం వల్ల వాటిని జయించడం కష్టం. అందువల్ల ఏకాగ్రతతో భగవంతునిపై భక్తిని నిలిపి, ఆయననే శరణు వేడాలని హంసరూపంలో ఉన్న భగవంతుడు ఉపదేశించాడు.
సంతి శ్రేయాంసి భూయాంస్యపి రుచిభిదయా కర్మిణాం నిర్మితాని
క్షుద్రానందాశ్చ సాంతా బహువిధగతయః కృష్ణ తేభ్యో భవేయుః |
త్వం చాచఖ్యాథ సఖ్యే నను మహితతమాం శ్రేయసాం భక్తిమేకాం
త్వద్భక్త్యానందతుల్యః ఖలు విషయజుషాం సమ్మదః కేన వా స్యాత్ || 3 ||
ఓ కృష్ణా! మనుషుల అభిరుచులను బట్టి అనేక రకాల ధర్మమార్గాలు, సాధనలు ఉన్నప్పటికీ అవి తాత్కాలికమైన చిన్నపాటి సుఖాలనే అందిస్తాయి. కానీ నీవు నీ స్నేహితుడైన ఉద్ధవునికి అన్ని శ్రేయోమార్గాలలో భక్తిమార్గమే అత్యున్నతమైనదని బోధించావు. నీ భక్తి వల్ల కలిగే ఆనందానికి సమానమైన సుఖం ఈ ప్రపంచంలోని విషయభోగాలలో మరేదీ లేదు.
త్వద్భక్త్యా తుష్టబుద్ధేః సుఖమిహ చరతో విచ్యుతాశస్య చాశాః
సర్వాః స్యుః సౌఖ్యమయ్యః సలిలకుహరగస్యేవ తోయైకమయ్యః |
సోఽయం ఖల్వింద్రలోకం కమలజభవనం యోగసిద్ధీశ్చ హృద్యాః
నాకాంక్షత్యేతదాస్తాం స్వయమనుపతితే మోక్షసౌఖ్యేఽప్యనీహః || 4 ||
నీ భక్తితో మనస్సు సంతృప్తి చెందినవారికి అన్ని కోరికలు ఆనందమయంగా మారుతాయి. నీ భక్తుడు నీ స్మరణలోనే సంతోషంగా జీవిస్తూ, ఇంద్రలోకం, బ్రహ్మలోకం, యోగసిద్ధులు వంటి వాటిని కూడా కోరుకోడు. చివరకు మోక్షసుఖం లభించినా దానిని ప్రత్యేకంగా ఆశించకుండా, నీ భక్తిలోనే పరమానందాన్ని పొందుతాడు.
త్వద్భక్తో బాధ్యమానోఽపి చ విషయరసైరింద్రియాశాంతిహేతో-
-ర్భక్త్యైవాక్రమ్యమాణైః పునరపి ఖలు తైర్దుర్బలైర్నాభిజయ్యః |
సప్తార్చిర్దీపితార్చిర్దహతి కిల యథా భూరిదారుప్రపంచం
త్వద్భక్త్యౌఘే తథైవ ప్రదహతి దురితం దుర్మదః క్వేంద్రియాణామ్ || 5 ||
నీ భక్తుడు ఇంద్రియ విషయాల వల్ల ఇబ్బందులకు గురైనప్పటికీ, నీపై ఉన్న భక్తి బలంతో వాటిని జయించగలడు. ఏడు జ్వాలలతో ప్రకాశించే అగ్ని పెద్ద పెద్ద కట్టెలను సైతం దహించినట్లే, నీపై ప్రగాఢమైన భక్తి పాపాలను, ఇంద్రియాల దురహంకారాన్ని పూర్తిగా దహిస్తుంది.
చిత్తార్ద్రీభావముచ్చైర్వపుషి చ పులకం హర్షబాష్పం చ హిత్వా
చిత్తం శుద్ధ్యేత్కథం వా కిము బహుతపసా విద్యయా వీతభక్తేః |
త్వద్గాథాస్వాదసిద్ధాంజనసతతమరీమృజ్యమానోఽయమాత్మా
చక్షుర్వత్ తత్త్వసూక్ష్మం భజతి న తు తథాభ్యస్తయా తర్కకోట్యా ||6||
నీ దివ్యలీలలను వింటూ, కీర్తిస్తూ భక్తుని హృదయం కరిగి, శరీరంలో పులకరింతలు కలిగి, ఆనందబాష్పాలు రాకపోతే మనస్సు నిజంగా ఎలా శుద్ధి అవుతుంది? నీపై భక్తి లేని వ్యక్తికి కేవలం తపస్సు, విద్య వల్ల సంపూర్ణమైన ఆత్మశుద్ధి కలగదు. నీ కథలను నిరంతరం ఆస్వాదించే భక్తునికి ఆత్మతత్త్వం స్పష్టంగా తెలుస్తుంది; అది కేవలం వాదోపవాదాలతో సాధ్యం కాదు.
ధ్యానం తే శీలయేయం సమతనుసుఖబద్ధాసనో నాసికాగ్ర-
-న్యస్తాక్షః పూరకాద్యైర్జితపవనపథశ్చిత్తపద్మం త్వవాంచమ్ |
ఊర్ధ్వాగ్రం భావయిత్వా రవివిధుశిఖినః సంవిచింత్యోపరిష్టాత్
తత్రస్థం భావయే త్వాం సజలజలధరశ్యామలం కోమలాంగమ్ || 7||
ఓ ప్రభూ! సమతలమైన ప్రదేశంలో సుఖంగా ఆసనం వేసుకొని, చూపును ముక్కు కొనపై నిలిపి, ప్రాణాయామం ద్వారా శ్వాసను నియంత్రిస్తూ ధ్యానం ప్రారంభిస్తాను. హృదయకమలాన్ని పైకి వికసించినట్లుగా భావించి, దాని పైన సూర్యుడు, చంద్రుడు, అగ్నిని ధ్యానిస్తూ, వాటి పైన మేఘశ్యామల వర్ణంతో, సుకుమారమైన దివ్యశరీరంతో ఉన్న నిన్ను ధ్యానిస్తాను.
ఆనీలశ్లక్ష్ణకేశం జ్వలితమకరసత్కుండలం మందహాస-
-స్యందార్ద్రం కౌస్తుభశ్రీపరిగతవనమాలోరుహారాభిరామమ్ |
శ్రీవత్సాంకం సుబాహుం మృదులసదుదరం కాంచనచ్ఛాయచేలం
చారుస్నిగ్ధోరుమంభోరుహలలితపదం భావయేఽహం భవంతమ్ || 8 ||
నీలవర్ణంతో మెరిసే మృదువైన కేశాలు, మకరకుండలాలు, చిరునవ్వుతో ప్రకాశించే ముఖం నీ దివ్యసౌందర్యాన్ని మరింత పెంచుతున్నాయి. కౌస్తుభమణి, వనమాల, శ్రీవత్సచిహ్నం, బలమైన భుజాలు, సుకుమారమైన ఉదరం, బంగారు వర్ణపు వస్త్రాలు నీ రూపానికి శోభనిస్తున్నాయి. పద్మాలవంటి సుందరమైన పాదాలతో ఉన్న నిన్ను నా హృదయంలో ధ్యానిస్తాను.
సర్వాంగేష్వంగ రంగత్కుతుకమితి ముహుర్ధారయన్నీశ చిత్తం
తత్రాప్యేకత్ర యుంజే వదనసరసిజే సుందరే మందహాసే |
తత్రాలీనం తు చేతః పరమసుఖచిదద్వైతరూపే వితన్వ-
-న్నన్యన్నో చింతయేయం ముహురితి సముపారూఢయోగో భవేయమ్ || 9 ||
ఓ ప్రభూ! నీ ప్రతి అవయవంలోని దివ్యసౌందర్యాన్ని ఎంతో ఆసక్తితో మనస్సులో నిలిపి, చివరకు నీ అందమైన చిరునవ్వుతో కూడిన ముఖారవిందంపై ధ్యానాన్ని కేంద్రీకరిస్తాను. ఆ తరువాత నా మనస్సును నీ పరమానందమయమైన, జ్ఞానస్వరూపమైన అద్వైత తత్త్వంలో లీనం చేస్తాను. మరే ఇతర ఆలోచనలూ లేకుండా నిరంతరం నీలోనే మనస్సును నిలిపి, ఉన్నతమైన యోగస్థితిని పొందుతాను.
ఇత్థం త్వద్ధ్యానయోగే సతి పునరణిమాద్యష్టసంసిద్ధయస్తాః
దూరశ్రుత్యాదయోఽపి హ్యహమహమికయా సంపతేయుర్మురారే |
త్వత్సంప్రాప్తౌ విలంబావహమఖిలమిదం నాద్రియే కామయేఽహం
త్వామేవానందపూర్ణం పవనపురపతే పాహి మాం సర్వతాపాత్ || 10 ||
ఓ మురారీ! ఈ విధంగా నీ ధ్యానయోగాన్ని అభ్యసిస్తున్నప్పుడు అణిమాది అష్టసిద్ధులు, దూరశ్రవణం వంటి అతీంద్రియ శక్తులు సహజంగానే లభించవచ్చు. అయితే అవి నీ సాక్షాత్కారానికి ఆలస్యం కలిగించే అవరోధాలుగా భావించి, వాటిని నేను కోరుకోను. సర్వానందస్వరూపుడవైన ఓ గురువాయూరప్పా! నిన్నే సంపూర్ణంగా ఆశ్రయిస్తున్న నన్ను సమస్త దుఃఖాల నుండి రక్షించు.
ఇతి పంచనవతితమదశకం సమాప్తమ్ |
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్‌సైట్‌లోని ఇతర పోస్ట్‌లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్‌ను సందర్శించండి. 🙏
