లలితా సహస్రనామాలు తెలుగులో అర్థం -2

మన హిందూ సనాతన ధర్మంలో శ్రీ లలితా సహస్రనామ స్తోత్రానికి ఉన్న విశిష్టత అంతా ఇంతా కాదు బ్రహ్మాండ పురాణంలో సాక్షాత్తు ఆ హయగ్రీవుడు అగస్త్య మహామునికి ఉపదేశించిన మహా మంత్రం ఇది.

అమ్మవారి అనుగ్రహం పొందడానికి, జీవితంలో సకల శుభాలు, ప్రశాంతత కలగడానికి ప్రతిరోజూ ఎంతోమంది భక్తులు ఈ సహస్రనామాన్ని పఠిస్తుంటారు అయితే, ఏదైనా స్తోత్రాన్ని కేవలం చదవడం కన్నా అందులోని ప్రతి నామానికి ఉన్న అంతరార్థాన్ని తెలుసుకుని, భావయుక్తంగా పఠిస్తే ఆ అనుభూతి మరింత అద్భుతంగా ఉంటుంది ఆ జగన్మాత తత్వం మనసుకు మరింత దగ్గరవుతుంది. లలితా పరమేశ్వరి వైభవాన్ని తెలుసుకునే ఈ ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణాన్ని ప్రారంభిద్దాం.

సర్వారుణాఽనవద్యాంగీ సర్వాభరణభూషితా ।
శివకామేశ్వరాంకస్థా శివా స్వాధీనవల్లభా ॥ 21 ॥
సర్వారుణా – అంతటా ఎర్రని కాంతితో ప్రకాశించే తల్లి
అనవద్యాంగీ – ఎక్కడా ఏ లోపం లేని సంపూర్ణ సౌందర్యవతి
సర్వాభరణ భూషితా – అన్ని రకాల దివ్య ఆభరణాలను ధరించిన తల్లి
శివకామేశ్వరాంకస్థా – శివుని ఎడమ తొడపై ఆసీనురాలై ఉన్నది
శివా – సకల శుభాలను కలిగించే మంగళకరమైన ఆ పరమశివుని రూపమే తానైన తల్లి
స్వాధీన వల్లభా – తన అపారమైన ప్రేమతో భర్త అయిన పరమశివుడిని తన ఆధీనంలో (తన ప్రేమకు వశమై ఉండేలా) ఉంచుకున్న తల్లి

సుమేరుమధ్యశృంగస్థా శ్రీమన్నగరనాయికా ।
చింతామణిగృహాంతస్థా పంచబ్రహ్మాసనస్థితా ॥ 22 ॥
సుమేరు మధ్యశృంగస్థా – మేరు పర్వతం యొక్క మధ్య శిఖరంపై నివసించేది
శ్రీమన్నగర నాయికా – శ్రీనగరం (మణిద్వీపం) అనే అద్భుత నగరానికి అధిపతి
చింతామణి గృహాంతస్థా – కోరిన కోర్కెలు తీర్చే చింతామణులతో నిర్మించిన భవనంలో నివసించేది
పంచబ్రహ్మాసన స్థితా – బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్ర, ఈశ్వర, సదాశివులనే ఐదుగురు దేవుళ్లే ఆసనంగా (పీఠంగా) కలిగినది

మహాపద్మాటవీసంస్థా కదంబవనవాసినీ ।
సుధాసాగరమధ్యస్థా కామాక్షీ కామదాయినీ ॥ 23 ॥
మహాపద్మాటవీ సంస్థా – కోటి సూర్యప్రకాశంతో వెలిగే మహా పద్మవనంలో కొలువై ఉన్నది
కదంబ వనవాసినీ – కదంబ వృక్షాలు దట్టంగా ఉన్న అడవిలో విహరించేది
సుధా సాగర మధ్యస్థా – అమృత సముద్రం మధ్యలో నివసించే తల్లి
కామాక్షీ – కోరికలను నెరవేర్చే కన్నులు కలిగినది
కామదాయినీ – భక్తులు కోరిన కోర్కెలను ఇచ్చే తల్లి

దేవర్షిగణసంఘాతస్తూయమానాత్మవైభవా ।
భండాసురవధోద్యుక్తశక్తిసేనాసమన్వితా ॥ 24 ॥
దేవర్షి గణసంఘాత స్తూయమానాత్మ వైభవా – దేవతలు మరియు ఋషుల సమూహాల చేత నిరంతరం కీర్తించబడే గొప్ప వైభవం గల తల్లి
భండాసుర వధోద్యుక్త శక్తి సేనా సమన్వితా – భండాసురుడు అనే రాక్షసుడిని సంహరించడానికి సిద్ధంగా ఉన్న అపారమైన శక్తి దేవతల సైన్యంతో కూడి ఉన్న తల్లి

సంపత్కరీసమారూఢసింధురవ్రజసేవితా ।
అశ్వారూఢాధిష్ఠితాశ్వకోటికోటిభిరావృతా ॥ 25 ॥
సంపత్కరీ సమారూఢ సింధుర వ్రజ సేవితా – సంపత్కరీ దేవి నేతృత్వంలోని ఏనుగుల సైన్యం చేత సేవింపబడునది
అశ్వారూఢాధిష్ఠితాశ్వ కోటికోటి భిరావృతా – అశ్వ సైన్యానికి నాయకురాలైన అశ్వారూఢా దేవి నడుపుతున్న కోట్లాది గుర్రాల సైన్యంచే రక్షణగా పరివేష్టింపబడి ఉన్న తల్లి

చక్రరాజరథారూఢసర్వాయుధపరిష్కృతా ।
గేయచక్రరథారూఢమంత్రిణీపరిసేవితా ॥ 26 ॥
చక్రరాజ రథారూఢ సర్వాయుధ పరిష్కృతా – చక్రరాజము అను పేరుగల రథములో అధిష్ఠించిన సమస్తమైన ఆయుధములచే అలంకరింపబడింది
గేయచక్ర రథారూఢ మంత్రిణీ పరిసేవితా – గేయచక్రం అనే రథంపై ఉన్న మంత్రిణి (శ్యామలా దేవి) చేత సేవించబడేది

కిరిచక్రరథారూఢదండనాథాపురస్కృతా ।
జ్వాలామాలినికాక్షిప్తవహ్నిప్రాకారమధ్యగా ॥ 27 ॥
కిరిచక్ర రథారూఢ దండనాథా పురస్కృతా – కిరిచక్రం అనే రథంపై ఉన్న దండనాథ (వారాహి దేవి) ముందు నడవగా వెళ్లేది
జ్వాలామాలినికాక్షిప్త వహ్నిప్రాకార మధ్యగా – జ్వాలామాలిని అనే దేవత ఏర్పరచిన అగ్ని కోట మధ్యలో ఉండి సైన్యాన్ని రక్షించేది

భండసైన్యవధోద్యుక్తశక్తివిక్రమహర్షితా ।
నిత్యాపరాక్రమాటోపనిరీక్షణసముత్సుకా ॥ 28 ॥
భండసైన్య వధోద్యుక్త శక్తి విక్రమ హర్షితా – తన శక్తి సేనలు భండాసురుని సైన్యాన్ని తుదముట్టిస్తుంటే చూసి సంతోషించే తల్లి
నిత్యా పరాక్రమాటోప నిరీక్షణ సముత్సుకా – నిత్యా దేవతల యుద్ధ పరాక్రమాన్ని ఆసక్తిగా గమనించేది

భండపుత్రవధోద్యుక్తబాలావిక్రమనందితా ।
మంత్రిణ్యంబావిరచితవిషంగవధతోషితా ॥ 29 ॥
భండపుత్ర వధోద్యుక్త బాలా విక్రమ నందితా – భండాసురుని కుమారులను సంహరించిన బాలాదేవి పరాక్రమాన్ని చూసి మురిసిపోయిన తల్లి
మంత్రిణ్యంబా విరచిత విషంగవధ తోషితా – మంత్రిణి (శ్యామల) విషంగుడు అనే రాక్షసుడిని చంపగా ఆనందించినది

విశుక్ర ప్రాణహరణ వారాహీ వీర్యనందితా ।
కామేశ్వర ముఖాలోక కల్పిత శ్రీ గణేశ్వరా ॥ 30 ॥
విశుక్ర ప్రాణహరణ వారాహీ వీర్య నందితా – వారాహీ దేవి విశుక్రుడిని అంతం చేయగా ఆమె శక్తిని చూసి సంతోషించినది
కామేశ్వర ముఖాలోక కల్పిత శ్రీ గణేశ్వరా – పరమశివుని ముఖం వైపు చూడటమే సంకల్పంగా గణపతిని పుట్టించిన మహాశక్తి

మహాగణేశ నిర్భిన్న విఘ్నయంత్ర ప్రహర్షితా ।
భండాసురేంద్ర నిర్ముక్త శస్త్ర ప్రత్యస్త్ర వర్షిణీ ॥ 31 ॥
మహాగణేశ నిర్భిన్న విఘ్నయంత్ర ప్రహర్షితా – గణపతి రాక్షసులు పన్నిన విఘ్నయంత్రాన్ని పగులగొట్టగా చూసి హర్షించిన తల్లి
భండాసురేంద్ర నిర్ముక్త శస్త్ర ప్రత్యస్త్ర వర్షిణీ – భండాసురుడు ప్రయోగించిన అస్త్రాలను తన ప్రత్యస్త్రాలతో తిప్పికొట్టిన యుద్ధ నైపుణ్యం కలది

కరాంగుళి నఖోత్పన్న నారాయణ దశాకృతిః ।
మహాపాశుపతాస్త్రాగ్ని నిర్దగ్ధాసుర సైనికా ॥ 32 ॥
కరాంగుళి నఖోత్పన్న నారాయణ దశాకృతిః – తన పది వేళ్ల గోళ్ల కాంతి నుండి విష్ణుమూర్తి పది అవతారాలను సృష్టించిన ఆదిశక్తి
మహాపాశుపతాస్త్రాగ్ని నిర్దగ్ధాసుర సైనికా – మహాపాశుపత అస్త్రం నుండి పుట్టిన అగ్నితో రాక్షస సైన్యాన్ని భస్మం చేసినది

కామేశ్వరాస్త్రనిర్దగ్ధసభండాసురశూన్యకా ।
బ్రహ్మోపేంద్రమహేంద్రాదిదేవసంస్తుతవైభవా ॥ 33 ॥
కామేశ్వరాస్త్ర నిర్దగ్ధ సభండాసుర శూన్యకా – కామేశ్వరాస్త్రంతో భండాసురుడిని, అతడి శూన్యక నగరాన్ని నామరూపాలు లేకుండా దహించినది
బ్రహ్మోపేంద్ర మహేంద్రాది దేవసంస్తుత వైభవా – బ్రహ్మ, విష్ణు, ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలందరిచే కొనియాడబడే వైభవం కలది

హరనేత్రాగ్నిసందగ్ధకామసంజీవనౌషధిః ।
శ్రీమద్వాగ్భవకూటైకస్వరూపముఖపంకజా ॥ 34 ॥
హరనేత్రాగ్ని సందగ్ధ కామసంజీవనౌషధిః – శివుని కంటిమంటలో భస్మమైన మన్మథుడిని తిరిగి బ్రతికించిన సంజీవని వంటి తల్లి
శ్రీమద్వాగ్భవ కూటైక స్వరూప ముఖపంకజా – పంచదశీ మంత్రంలోని వాగ్భవము అను పేరుగల అక్షర సముదాయమే స్వరూపముగాగల పద్మము వంటి ముఖము గలది

కంఠాధఃకటిపర్యంతమధ్యకూటస్వరూపిణీ ।
శక్తికూటైకతాపన్నకట్యథోభాగధారిణీ ॥ 35 ॥
కంఠాధః కటిపర్యంత మధ్యకూట స్వరూపిణీ – మెడ నుండి నడుము వరకు ఉన్న మంత్ర భాగం (మధ్య కూటం) అమ్మవారి మధ్య శరీర భాగం
శక్తికూటైక తాపన్న కట్యధోభాగ ధారిణీ – నడుము నుండి పాదాల వరకు ఉండే మంత్ర భాగం (శక్తి కూటం) అమ్మవారి క్రింది శరీర భాగం

మూలమంత్రాత్మికా మూలకూటత్రయకళేబరా ।
కుళామృతైకరసికా కుళసంకేతపాలినీ ॥ 36 ॥
మూలమంత్రాత్మికా – సమస్త విద్యలకు మూలమైన మంత్రమే తానై ఉన్నది
మూలకూట త్రయకళేబరా – పైన చెప్పిన మూడు మంత్ర భాగాలే శరీరంగా కలిగినది
కుళామృతైక రసికా – యోగ సాధనలో సహస్రార చక్రం నుండి స్రవించే అమృతాన్ని ఆస్వాదించే తల్లి
కుళసంకేతపాలినీ – కులసంప్రదాయ రహస్యాలను రక్షించే దేవి

కుళాంగనా కుళాంతఃస్థా కౌళినీ కుళయోగినీ ।
అకుళా సమయాంతఃస్థా సమయాచారతత్పరా ॥ 37 ॥
కుళాంగనా – పతివ్రత అయిన ఉత్తమ ఇల్లాలు మరియు కుల మార్గంలో పూజింపబడే తల్లి
కుళాంతఃస్థా – కుల మార్గం అనబడే శరీరంలోని మూలాధారాది షట్చక్రాల మధ్య కొలువై ఉండే తల్లి
కౌళినీ – కౌళ సంప్రదాయాన్ని (శ్రీవిద్యను) ఆచరించే వారిని అనుగ్రహించే దేవత
కుళయోగినీ – కుల యోగుల రూపంలో ఉండి, వాళ్లతో పాటు ఉండే తల్లి
అకుళా – షట్చక్రాలకు అతీతమైన సహస్రార చక్రంలో నివసించే తల్లి
సమయాంతఃస్థా – సమయ మార్గం (మానసిక పూజ) ఆచరించే భక్తుల హృదయంలో ఉండే తల్లి
సమయాచారతత్పరా – సమయాచారం అనబడే పవిత్రమైన వైదిక పూజా విధానాలను అమితంగా ఇష్టపడే తల్లి

మూలాధారైకనిలయా బ్రహ్మగ్రంథివిభేదినీ ।
మణిపూరాంతరుదితా విష్ణుగ్రంథివిభేదినీ ॥ 38 ॥
మూలాధారైక నిలయా – వెన్నెముక దిగువన ఉండే మూలాధార చక్రంలో నివసించేది
బ్రహ్మగ్రంథి విభేదినీ – సాధనలో మొదటి అడ్డంకి అయిన బ్రహ్మగ్రంథిని ఛేదించి పైకి తీసుకెళ్లే జ్ఞానమూర్తి
మణిపూరాంత రుదితా – నాభి వద్ద ఉండే మణిపూర చక్రంలో ప్రకాశించే తల్లి
విష్ణుగ్రంథి విభేదినీ – అజ్ఞానమనే విష్ణుగ్రంథిని తొలగించి భక్తులను రక్షించేది

ఆజ్ఞాచక్రాంతరాళస్థా రుద్రగ్రంథివిభేదినీ ।
సహస్రారాంబుజారూఢా సుధాసారాభివర్షిణీ ॥ 39 ॥
ఆజ్ఞాచక్రాంతరాళస్థా – రెండు కనుబొమ్మల మధ్య ఉండే ఆజ్ఞా చక్రంలో నివసించేది
రుద్రగ్రంథి విభేదినీ – మోక్షానికి అడ్డుగా ఉండే చివరి అడ్డంకి రుద్రగ్రంథిని ఛేదించే జ్ఞానమూర్తి
సహస్రారాంబుజారూఢా – శిరస్సు పైభాగంలో ఉండే వేయి రేకుల పద్మం (సహస్రారం) పై అధిష్టించిన తల్లి
సుధాసారాభివర్షిణీ – సాధకుడిపై అమృత వర్షాన్ని కురిపించే చిన్మయ స్వరూపం

తటిల్లతాసమరుచిః షట్-చక్రోపరిసంస్థితా ।
మహాశక్తిః కుండలినీ బిసతంతుతనీయసీ ॥ 40 ॥
తటిల్లతా సమరుచిః – మెరుపు తీగ వంటి అద్భుతమైన కాంతి కలిగినది
షట్చక్రోపరి సంస్థితా – శరీరంలోని ఆరు చక్రాలకు పైన (సహస్రారంలో) స్థిరంగా ఉండేది
మహాశక్తిః – అనంతమైన శక్తి స్వరూపిణి
కుండలినీ – వెన్నెముక చివర పాము వలె చుట్టుకుని ఉండే మూల ప్రాణశక్తి
బిసతంతు తనీయసీ – తామర కాడలోని దారం అంత సున్నితమైనది

ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్‌సైట్‌లోని ఇతర పోస్ట్‌లను తప్పక చూడండి.

ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్‌ను సందర్శించండి. 🙏

👉 భారతీయ సంస్కృతి YouTube Channel Link

ఈ సమాచారాన్ని వీడియొ రూపంలో చూడాలనుకుంటే ఈ లింక్ ఓపెన్ చేసి వీడియొ చూడండి 👇👇👇. మరెంతో ఆధ్యాత్మిక, ధార్మిక సమాచారం కోసం భారతీయ సంస్కృతి ఛానల్ ను subscribe చేసుకోండి.