నారాయణీయం 56 వ దశకమ్ – కాళియగర్వశమనం తథా భగవదనుగ్రహమ్
నారాయణీయంలోని 56వ దశకంలో కాళియుడి గర్వాన్ని అణచి, అతనికి భగవదనుగ్రహాన్ని ప్రసాదించిన శ్రీకృష్ణుని అద్భుతమైన లీల వివరించబడింది. కాళియుడి పడగలపై శ్రీకృష్ణుడు చేసిన దివ్యనాట్యంతో అతని అహంకారం పూర్తిగా నశించి, తన తప్పును గ్రహించిన కాళియుడు భగవంతుని శరణు వేడుకుంటాడు. కాళియుడి భార్యలు కూడా శ్రీకృష్ణుని పాదపద్మాలను ఆశ్రయించి తమ భర్తను క్షమించమని ప్రార్థిస్తారు. వారి భక్తికి, ప్రార్థనలకు కరుణించిన పరమాత్మ కాళియుడిని క్షమించి, యమునా నదిని విడిచి రమణక ద్వీపానికి వెళ్లమని ఆదేశిస్తాడు. అంతేకాక, తన పాదముద్రలు కాళియుడి పడగలపై ఉండటంతో గరుత్మంతుని భయం కూడా తొలగిపోతుంది. భగవంతుని శరణు వేడినవారిని ఆయన ఎన్నడూ విడిచిపెట్టడని, అహంకారాన్ని విడిచి భక్తితో ప్రార్థించినవారిపై అపారమైన అనుగ్రహాన్ని కురిపిస్తాడని ఈ దశకం మనకు తెలియజేస్తుంది. ఈ పవిత్ర దశకాన్ని భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేద్దాం. 🙏
రుచిరకంపితకుండలమండలః
సుచిరమీశ ననర్తిథ పన్నగే |
అమరతాడితదుందుభిసుందరం
వియతి గాయతి దైవతయౌవతే ||1||
ఓ శ్రీకృష్ణా! మీ అందమైన కుండలాలు కదులుతుండగా, మీరు కాళియుని పడగలపై చాలాసేపు అద్భుతంగా నృత్యం చేశారు. ఆ సమయంలో దేవతలు మృదంగాలు, దుందుభులు మోగిస్తుండగా, దేవకన్యలు మధురంగా గానం చేశారు.
నమతి యద్యదముష్య శిరో హరే
పరివిహాయ తదున్నతమున్నతమ్ |
పరిమథన్ పదపంకరుహా చిరం
వ్యహరథాః కరతాళమనోహరమ్ ||2||
కాళియుడు ఏ పడగను పైకి ఎత్తినా, మీరు మీ పాదపద్మాలతో దానిని అణచివేశారు. ఒక పడగ నుండి మరొక పడగపైకి మారుతూ, మీ పాదాలతో తాళానికి అనుగుణంగా అద్భుతమైన నృత్యం చేశారు.
త్వదవభగ్నవిభుగ్నఫణాగణే
గళితశోణితశోణితపాథసి |
ఫణిపతావవసీదతి సన్నతా-
-స్తదబలాస్తవ మాధవ పాదయోః ||3||
మీ పాదాల దెబ్బలకు కాళియుని అనేక పడగలు విరిగి, నలిగిపోయాయి. అతని నోటి నుండి రక్తం కలిసిన విషజలం బయటకు వచ్చింది. అతడు శక్తిహీనుడై కుప్పకూలిపోతుండగా, అతని భార్యలు మీ పాదాలపై పడి శరణు వేడుకున్నారు.
అయి పురైవ చిరాయ పరిశ్రుత-
-త్వదనుభావవిలీనహృదో హి తాః |
మునిభిరప్యనవాప్యపథైః స్తవై-
-ర్నునువురీశ భవంతమయంత్రితమ్ ||4||
ఓ ప్రభూ! కాళియుని భార్యలు గతంలోనే మీ మహిమను విన్నవారు. మీ దివ్యశక్తిని తెలుసుకుని, తమ హృదయాలలో మీ పట్ల భక్తిని పెంచుకున్నారు. మహర్షులకు కూడా సాధ్యం కాని విధంగా, వారు తమ భక్తితో మిమ్మల్ని అనేక స్తోత్రాలతో స్వేచ్ఛగా స్తుతించారు.
ఫణివధూగణభక్తివిలోకన-
-ప్రవికసత్కరుణాకులచేతసా |
ఫణిపతిర్భవతాచ్యుత జీవిత-
-స్త్వయి సమర్పితమూర్తిరవానమత్ ||5 ||
కాళియుని భార్యల భక్తిని, దీనమైన ప్రార్థనలను చూసి మీ హృదయం కరుణతో నిండిపోయింది. వారి పట్ల దయతో మీరు కాళియునికి ప్రాణభిక్ష ప్రసాదించారు. తన అహంకారాన్ని విడిచిపెట్టిన కాళియుడు మీకు పూర్తిగా శరణాగతి చేసి నమస్కరించాడు.
రమణకం వ్రజ వారిధిమధ్యగం
ఫణిరిపుర్న కరోతి విరోధితామ్ |
ఇతి భవద్వచనాన్యతిమానయన్
ఫణిపతిర్నిరగాదురగైః సమమ్ ||6 ||
ఓ అచ్యుతా! ఇకపై కాళియుడు సముద్రం మధ్యలో ఉన్న రమణక ద్వీపానికి వెళ్లి నివసించవచ్చని మీరు ఆజ్ఞాపించారు. గరుత్మంతుడు ఇక అతనిపై శత్రుత్వం చూపడని అభయమిచ్చారు. మీ ఆజ్ఞను గౌరవించిన కాళియుడు తన భార్యలు, సంతానంతో కలిసి యమునా నదిని విడిచిపెట్టి బయలుదేరాడు.
ఫణివధూజనదత్తమణివ్రజ-
-జ్వలితహారదుకూలవిభూషితః |
తటగతైః ప్రమదాశ్రువిమిశ్రితైః
సమగథాః స్వజనైర్దివసావధౌ ||7 ||
కాళియుని భార్యలు సమర్పించిన అమూల్యమైన రత్నాలతో ప్రకాశించే హారాలు, అందమైన వస్త్రాలు, ఆభరణాలతో మీరు అలంకరించబడ్డారు. యమునా తీరంలో ఎదురుచూస్తున్న గోపకులు, గోపికలు ఆనందభాష్పాలతో మిమ్మల్ని స్వాగతించారు. మీరు వారందరినీ చేరుకుని ఆనందంగా గడిపారు.
నిశి పునస్తమసా వ్రజమందిరం
వ్రజితుమక్షమ ఏవ జనోత్కరే |
స్వపతి తత్ర భవచ్చరణాశ్రయే
దవకృశానురరుంధ సమంతతః ||8 ||
రాత్రి కావడంతో బృందావనానికి తిరిగి వెళ్లడానికి వీలుకాక గోపకులు, గోపికలు యమునా తీరంలోనే నిద్రించారు. మీ పాదాలపై నమ్మకంతో మీ ఆశ్రయంలో విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న వారందరినీ చుట్టుముట్టి భయంకరమైన కార్చిచ్చు వ్యాపించింది.
ప్రబుధితానథ పాలయ పాలయే-
-త్యుదయదార్తరవాన్ పశుపాలకాన్ |
అవితుమాశు పపాథ మహానలం
కిమిహ చిత్రమయం ఖలు తే ముఖమ్ ||9 ||
కార్చిచ్చు చుట్టుముట్టడంతో నిద్రలేచిన గోపకులు, గోపికలు భయంతో కేకలు వేస్తూ, ఓ కృష్ణా! మమ్మల్ని రక్షించు, రక్షించు అని వేడుకున్నారు. వెంటనే మీరు ఆ భయంకరమైన అగ్నిని మీ నోటితో పీల్చి మింగివేశారు. ఓ ప్రభూ! మీకు ఇది ఆశ్చర్యకరమైన విషయమేమీ కాదు.
శిఖిని వర్ణత ఏవ హి పీతతా
పరిలసత్యధునా క్రియయాఽప్యసౌ |
ఇతి నుతః పశుపైర్ముదితైర్విభో
హర హరే దురితైః సహ మే గదాన్ ||10||
ఇంతకుముందు కాళియుని విషజ్వాలలతో నీలంగా కనిపించిన మీరు, ఇప్పుడు కార్చిచ్చును మింగిన తరువాత పసుపు వర్ణంతో ప్రకాశిస్తున్నారని గోపకులు ఆనందంగా మిమ్మల్ని స్తుతించారు. ఓ శ్రీహరీ! భక్తులను రక్షించే మీ దివ్యకృపతో నా పాపాలను, సమస్త వ్యాధులను తొలగించి నన్ను కాపాడండి.
ఇతి షట్పంచాశత్తమదశకం సమాప్తమ్ |
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్‌సైట్‌లోని ఇతర పోస్ట్‌లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్‌ను సందర్శించండి. 🙏
