నారాయణీయం 58 వ దశకమ్ – దావాగ్నిసంరక్షణం తథా ఋతువర్ణన
నారాయణీయంలోని 58వ దశకంలో శ్రీకృష్ణుడు గోపబాలకులను భయంకరమైన దావాగ్ని నుంచి రక్షించిన అద్భుత లీలతో పాటు ప్రకృతి సౌందర్యాన్ని వర్ణించే ఋతువర్ణన వివరించబడ్డాయి. ఒకరోజు గోపబాలకులు, గోవులతో కలిసి అడవిలో విహరిస్తున్న సమయంలో అకస్మాత్తుగా చుట్టూ భయంకరమైన కార్చిచ్చు వ్యాపిస్తుంది. ఆ అగ్నిజ్వాలల నుంచి బయటపడే మార్గం కనిపించక గోపబాలకులందరూ శ్రీకృష్ణుడిని శరణు వేడుకుంటారు. తన భక్తుల ఆర్తనాదాలను ఆలకించిన పరమాత్మ వారందరినీ కాపాడాలనే సంకల్పంతో ఆ భయంకరమైన దావాగ్నిని తన నోటిలోకి తీసుకుని మింగివేస్తాడు. ఈ విధంగా గోపబాలకులకు, గోవులకు ప్రాణరక్షణ కల్పిస్తాడు. అనంతరం ప్రకృతిలోని వివిధ ఋతువుల అందాలు, వృక్షాలు, పుష్పాలు, పక్షులు, వనవిహారాల సౌందర్యం ఈ దశకంలో మనోహరంగా వర్ణించబడతాయి. ఆపదలో ఉన్న భక్తులను ఆదుకునే శ్రీకృష్ణుని అపారమైన కరుణను స్మరిస్తూ ఈ పవిత్ర 58వ దశకాన్ని భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేద్దాం. 🙏
త్వయి విహరణలోలే బాలజాలైః ప్రలంబ-
-ప్రమథనసవిలంబే ధేనవః స్వైరచారాః |
తృణకుతుకనివిష్టా దూరదూరం చరంత్యః
కిమపి విపినమైషీకాఖ్యమీషాంబభూవుః || 1||
ఓ శ్రీకృష్ణా! మీరు గోపబాలురతో కలిసి ఆటలాడుతూ, ప్రలంబాసురుడిని సంహరించిన తరువాత కూడా అడవిలో ఆనందంగా విహరిస్తున్నారు. ఆ సమయంలో ఆవులు స్వేచ్ఛగా మేస్తూ, పచ్చని గడ్డిపై ఆశతో దూరంగా ఉన్న ఈషీకా అనే ముంజగడ్డి అడవిలోకి వెళ్లిపోయాయి.
అనధిగతనిదాఘక్రౌర్యబృందావనాంతా-
-ద్బహిరిదముపయాతాః కాననం ధేనవస్తాః |
తవ విరహవిషణ్ణా ఊష్మలగ్రీష్మతాప-
-ప్రసరవిసరదంభస్యాకులాః స్తంభమాపుః || 2||
వేసవికాలపు తీవ్రమైన ఎండల ప్రభావం బృందావనంలో అంతగా లేకపోవడంతో, ఆవులు అడవి వెలుపలికి వెళ్లిపోయాయి. అక్కడ తీవ్రమైన ఎండ వేడికి, నీటి కొరతకు గురైన ఆవులు మీకు దూరమయ్యామని బాధపడుతూ అలసిపోయి నిలిచిపోయాయి.
తదను సహ సహాయైర్దూరమన్విష్య శౌరే
గలితసరణిముంజారణ్యసంజాతఖేదమ్ |
పశుకులమభివీక్ష్య క్షిప్రమానేతుమారా-
-త్త్వయి గతవతి హీ హీ సర్వతోఽగ్నిర్జజృంభే || 3||
ఓ శౌరీ! ఆవులు కనిపించకపోవడంతో మీరు మీ స్నేహితులతో కలిసి వాటిని వెతుకుతూ దూరంగా వెళ్లారు. ముంజగడ్డి అడవిలో దారితప్పి, అలసిపోయి ఉన్న ఆవులను చూసి వాటిని తిరిగి తీసుకురావడానికి ప్రయత్నించారు. ఇంతలో అకస్మాత్తుగా అడవి అంతటా కార్చిచ్చు వ్యాపించింది.
సకలహరితి దీప్తే ఘోరభాంకారభీమే
శిఖిని విహతమార్గా అర్ధదగ్ధా ఇవార్తాః |
అహహ భువనబంధో పాహి పాహీతి సర్వే
శరణముపగతాస్త్వాం తాపహర్తారమేకమ్ || 4||
ఆ భయంకరమైన కార్చిచ్చు అన్ని దిక్కులలో వ్యాపించి, భయంకరమైన శబ్దాలతో మండసాగింది. మంటల కారణంగా దారి కనిపించక, కొంతవరకు కాలిపోయి ప్రాణభయంతో ఉన్న గోపబాలురు, ఆవులు మిమ్మల్ని శరణు వేడుకున్నారు. ఓ జగద్బంధూ! మమ్మల్ని ఈ ఆపద నుండి రక్షించండి అని ప్రార్థించారు.
అలమలమతిభీత్య సర్వతో మీలయధ్వం
దృశమితి తవ వాచా మీలితాక్షేషు తేషు |
క్వ ను దవదహనోఽసౌ కుత్ర ముంజాటవీ సా
సపది వవృతిరే తే హంత భాండీరదేశే || 5 ||
ఓ కృష్ణా! మీరు భయపడవద్దు, అందరూ మీ కళ్లను మూసుకోండి అని గోపబాలురకు చెప్పారు. వారు మీ మాట ప్రకారం కళ్లను మూసుకున్నారు. వెంటనే మీరు ఆ భయంకరమైన కార్చిచ్చును పూర్తిగా నివారించారు. కళ్లను తెరిచిన గోపబాలురకు తాము ముంజగడ్డి అడవిలో కాకుండా భాండీరవనం సమీపంలో సురక్షితంగా ఉన్నట్లు కనిపించింది.
జయ జయ తవ మాయా కేయమీశేతి తేషాం
నుతిభిరుదితహాసో బద్ధనానావిలాసః |
పునరపి విపినాంతే ప్రాచరః పాటలాది-
-ప్రసవనికరమాత్రగ్రాహ్యఘర్మానుభావే || 6 ||
ఈ అద్భుతాన్ని చూసిన గోపబాలురు మీ మాయాశక్తిని తలచుకుని, ఓ కృష్ణా! మీ మహిమ ఎంత గొప్పది! మీకు జయం కలుగుగాక! అని స్తుతించారు. మీరు చిరునవ్వుతో వారి స్తుతులను స్వీకరించి, తిరిగి అడవిలోని పూలతో నిండిన ప్రదేశాలలో ఆనందంగా విహరించారు.
త్వయి విముఖమివోచ్చైస్తాపభారం వహంతం
తవ భజనవదంతః పంకముచ్ఛోషయంతమ్ |
తవ భుజవదుదంచద్భూరితేజఃప్రవాహం
తపసమయమనైషీర్యామునేషు స్థలేషు || 7 ||
ఆ తరువాత వేసవికాలం తన తీవ్రతను పెంచుకుంది. మీకు దూరంగా ఉన్నవారికి ఆ ఎండ వేడి బాధను కలిగించినప్పటికీ, మిమ్మల్ని భజించే భక్తుల హృదయాలలోని అజ్ఞానమనే మలినాన్ని తొలగించింది. మీ దివ్యశరీర కాంతి సూర్యుని తేజస్సువలె ప్రకాశిస్తూ, యమునా తీర ప్రాంతాలలో వేసవికాలాన్ని గడిపారు.
తదను జలదజాలైస్త్వద్వపుస్తుల్యభాభి-
-ర్వికసదమలవిద్యుత్పీతవాసోవిలాసైః |
సకలభువనభాజాం హర్షదాం వర్షవేళాం
క్షితిధరకుహరేషు స్వైరవాసీ వ్యనైషీః || 8 ||
ఆ తరువాత మీ శరీర కాంతిని పోలిన నల్లని మేఘాలు ఆకాశమంతా కమ్ముకున్నాయి. మెరుపులు మీ పీతాంబరంలా పసుపు వర్ణంతో మెరిశాయి. సమస్త జీవులకు ఆనందాన్ని కలిగించే వర్షాకాలం ప్రారంభమైంది. మీరు పర్వత గుహలలో స్వేచ్ఛగా నివసిస్తూ ఆ వర్షాకాలాన్ని ఆనందంగా గడిపారు.
కుహరతలనివిష్టం త్వాం గరిష్ఠం గిరీంద్రః
శిఖికులనవకేకాకాకుభిః స్తోత్రకారీ |
స్ఫుటకుటజకదంబస్తోమపుష్పాంజలిం చ
ప్రవిదధదనుభేజే దేవ గోవర్ధనోఽసౌ || 9 ||
ఓ దేవా! మీరు పర్వత గుహలో నివసిస్తుండగా గోవర్ధన పర్వతం నెమళ్ల కేకలతో మీకు మధురమైన స్తోత్రగానం చేస్తున్నట్లుగా కనిపించింది. వికసించిన కుటజ, కదంబ పుష్పాలతో మీకు పుష్పాంజలి సమర్పిస్తున్నట్లుగా ఆ పర్వతం మీ సేవలో తరించింది.
అథ శరదముపేతాం తాం భవద్భక్తచేతో-
-విమలసలిలపూరాం మానయన్ కాననేషు |
తృణమమలవనాంతే చారు సంచారయన్ గాః
పవనపురపతే త్వం దేహి మే దేహసౌఖ్యమ్ || 10||
ఆ తరువాత వర్షాకాలం ముగిసి, నిర్మలమైన జలాలతో నిండిన శరదృతువు వచ్చింది. మీ భక్తుల హృదయాల వలె స్వచ్ఛంగా ఉన్న ప్రకృతిని ఆనందిస్తూ, పచ్చని అడవులలోని నిర్మలమైన గడ్డిని మేస్తున్న ఆవులను మీరు మేపుతూ విహరించారు. ఓ గురువాయూరప్పా! నాకు సంపూర్ణమైన ఆరోగ్యాన్ని, శారీరక సుఖాన్ని ప్రసాదించండి.
ఇతి అష్టపంచాశత్తమదశకం సమాప్తమ్ |
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్‌సైట్‌లోని ఇతర పోస్ట్‌లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్‌ను సందర్శించండి. 🙏
