నారాయణీయం 46 వ దశకమ్ – విశ్వరూపదర్శనమ్
బాలకృష్ణుడు తన చిన్న నోటిలో సమస్త విశ్వాన్ని యశోదమ్మకు చూపించిన అద్భుతమైన దివ్యలీల వర్ణించబడుతుంది. ఒకరోజు బాలకృష్ణుడు మట్టి తిన్నాడని గోపబాలురు యశోదమ్మకు ఫిర్యాదు చేయగా, ఆమె కృష్ణుడిని నోరు తెరవమని అడుగుతుంది. అప్పుడు కృష్ణుడు తన నోటిలో భూమి, ఆకాశం, సముద్రాలు, పర్వతాలు, దేవతలు, సమస్త లోకాలు మాత్రమే కాకుండా, తాను ఉన్న గోకులాన్ని, తనను కూడా దర్శింపజేస్తాడు. ఈ అద్భుత దృశ్యాన్ని చూసి యశోదమ్మ ఆశ్చర్యచకితురాలవుతుంది. అయితే తన తల్లి పట్ల అపారమైన ప్రేమతో శ్రీకృష్ణుడు తిరిగి పసిబాలుడిలా మారి ఆమె ఒడిలో చేరుతాడు. ఈ దశకం ద్వారా సమస్త విశ్వానికి ఆధారమైన పరమాత్ముడే బాలకృష్ణుడని, ఆయన దివ్యమహిమకు అంతులేదని మనకు తెలుస్తుంది.
అయి దేవ పురా కిల త్వయి
స్వయముత్తానశయే స్తనంధయే |
పరిజృంభణతో వ్యపావృతే
వదనే విశ్వమచష్ట వల్లవీ || 1 ||
ఓ దేవా! ఒకసారి నీవు చిన్నబాలుడిగా యశోదమ్మ పక్కన పడుకుని పాలుతాగుతూ ఉన్నావు. అప్పుడు నీవు ఆవులిస్తూ నోరు తెరిచావు. ఆ సమయంలో యశోదమ్మ నీ నోటిలోకి చూసి ఆశ్చర్యపోయింది. ఎందుకంటే నీ చిన్న నోటిలో ఆమెకు ఈ సమస్త విశ్వమే కనిపించింది. తన బిడ్డ నోటిలో ఇంతటి విశ్వాన్ని చూసి ఆమెకు ఆశ్చర్యం కలిగింది.
పునరప్యథ బాలకైః సమం
త్వయి లీలానిరతే జగత్పతే |
ఫలసంచయవంచనకృధా
తవ మృద్భోజనమూచురర్భకాః || 2||
ఓ జగత్పతీ! మరొకసారి నీవు ఇతర బాలలతో కలిసి ఆటలలో మునిగిపోయి ఉండగా, అక్కడి బాలురు నీపై ఫిర్యాదు చేశారు. నీవు వారిని మోసం చేసి పండ్లు తీసుకున్నావని కోపంతో, “కృష్ణుడు మట్టి తిన్నాడు” అని యశోదమ్మకు చెప్పారు. నీ బాలచేష్టలపై కోపం తెప్పించడానికి వారు చేసిన ఈ ఫిర్యాదును యశోదమ్మ విన్నది.
అయి తే ప్రళయావధౌ విభో
క్షితితోయాదిసమస్తభక్షిణః |
మృదుపాశనతో రుజా భవే-
-దితి భీతా జననీ చుకోప సా || 3||
ఓ విభో! నీవే ప్రళయకాలంలో భూమి, జలం మొదలైన సమస్త సృష్టిని తనలో లయపరచుకునే పరమాత్మవు. అలాంటి నీవు చిన్నబాలుడిగా మట్టి తిన్నావని విన్న యశోదమ్మ ఆందోళన చెందింది. “మట్టి తింటే నా బిడ్డకు అనారోగ్యం కలుగుతుందేమో” అని భయపడి, నీపై కొంత కోపం చూపించింది.
అయి దుర్వినయాత్మక త్వయా
కిము మృత్సా బత వత్స భక్షితా |
ఇతి మాతృగిరం చిరం విభో
వితథాం త్వం ప్రతిజజ్ఞిషే హసన్ || 4 ||
ఓ విభో! యశోదమ్మ నిన్ను ప్రేమగా మందలిస్తూ, “అల్లరి పిల్లాడా! నీవు నిజంగానే మట్టి తిన్నావా?” అని అడిగింది. నీవు మాత్రం చిరునవ్వుతో, “అమ్మా! నేను మట్టి తినలేదు” అని చెప్పావు. నీ అమాయకమైన మాటలు విని యశోదమ్మకు మరింత ఆశ్చర్యం కలిగింది.
అయి తే సకలైర్వినిశ్చితే
విమతిశ్చేద్వదనం విదార్యతామ్ |
ఇతి మాతృవిభర్త్సితో ముఖం
వికసత్పద్మనిభం వ్యదారయః || 5 ||
ఓ కృష్ణా! ఇతర బాలలందరూ “కృష్ణుడు మట్టి తిన్నాడు” అని స్పష్టంగా చెప్పడంతో యశోదమ్మకు నీవు చెప్పిన మాటలపై నమ్మకం కలగలేదు. “నీవు మట్టి తినలేదంటే నీ నోరు తెరువు, నేను చూస్తాను” అని ఆమె నిన్ను మందలించింది. తల్లి మాటను గౌరవిస్తూ నీవు నీ నోరు తెరిచావు. వికసించిన కమలంలా అందంగా ఉన్న నీ చిన్న నోరు ఆమె ముందు తెరుచుకుంది.
అపి మృల్లవదర్శనోత్సుకాం
జననీం తాం బహు తర్పయన్నివ |
పృథివీం నిఖిలాం న కేవలం
భువనాన్యప్యఖిలాన్యదీదృశః || 6 ||
ఓ భగవంతుడా! నీ నోటిలో మట్టి ఉందో లేదో చూడాలనే ఆసక్తితో యశోదమ్మ నీ ముఖంలోకి చూసింది. అయితే ఆమెకు కేవలం మట్టి కనిపించలేదు. నీ చిన్న నోటి లోపల మొత్తం భూమిని, సమస్త లోకాలను, సృష్టి అంతటినీ దర్శించింది. తన తల్లి హృదయాన్ని ఆనందంతో నింపాలనే ఉద్దేశంతో నీవు నీ విశ్వరూపాన్ని ఆమెకు చూపించావు.
కుహచిద్వనమంబుధిః క్వచిత్
క్వచిదభ్రం కుహచిద్రసాతలమ్ |
మనుజా దనుజాః క్వచిత్ సురా
దదృశే కిం న తదా త్వదాననే || 7 ||
ఓ కృష్ణా! నీ నోటిలో యశోదమ్మకు ఎక్కడో అడవులు కనిపించాయి, మరెక్కడో సముద్రాలు కనిపించాయి. ఇంకొకచోట ఆకాశం, మరొకచోట పాతాళలోకాలు కనిపించాయి. మానవులు, రాక్షసులు, దేవతలు — సమస్త జీవజాతులు కూడా ఆమెకు కనిపించాయి. నిజానికి నీ నోటిలో కనిపించనిది ఏదీ లేదు. ఈ సృష్టిలో ఉన్న సమస్తం నీలోనే ఉందని ఆమె ప్రత్యక్షంగా చూసింది.
కలశాంబుధిశాయినం పునః
పరవైకుంఠపదాధివాసినమ్ |
స్వపురశ్చ నిజార్భకాత్మకం
కతిధా త్వాం న దదర్శ సా ముఖే || 8||
ఓ భగవంతుడా! యశోదమ్మ నీ నోటిలో అనేక అద్భుతమైన దృశ్యాలను చూసింది. క్షీరసాగరంలో శేషశయ్యపై విశ్రమిస్తున్న నిన్ను చూసింది. పరమ వైకుంఠంలో నివసించే శ్రీమహావిష్ణువుగా నిన్ను చూసింది. అదే సమయంలో తన స్వంత గోకులాన్ని, అక్కడ ఉన్న తన బిడ్డ అయిన నిన్ను కూడా చూసింది. ఒకే నీ నోటిలో నిన్ను అనేక రూపాలలో, అనేక స్థితులలో ఆమె దర్శించింది.
వికసద్భువనే ముఖోదరే
నను భూయోఽపి తథావిధాననః |
అనయా స్ఫుటమీక్షితో భవా-
-ననవస్థాం జగతాం బతాతనోత్ || 9 ||
ఓ ప్రభూ! నీ నోటిలో మొత్తం విశ్వం కనిపించింది. ఆ విశ్వంలో మళ్లీ అదే విధమైన మరొక విశ్వం కనిపించింది. అందులో కూడా నీవే కనిపించావు. ఇలా విశ్వం లోపల విశ్వం, దాని లోపల మళ్లీ విశ్వం కనిపిస్తూ ఉండటంతో యశోదమ్మకు సృష్టి యొక్క అంతులేని స్వరూపం ప్రత్యక్షమైంది. నీ యోగమాయ వల్ల జగత్తు యొక్క ఈ అద్భుతమైన అనంతత్వాన్ని ఆమె స్పష్టంగా దర్శించింది.
ధృతతత్త్వధియం తదా క్షణం
జననీం తాం ప్రణయేన మోహయన్ |
స్తనమంబ దిశేత్యుపాసజన్
భగవన్నద్భుతబాల పాహి మామ్ || 10||
ఓ భగవంతుడా! ఆ క్షణంలో యశోదమ్మకు నీవే సమస్త విశ్వానికి ఆధారమైన పరమాత్మవని నిజమైన జ్ఞానం కలిగింది. కానీ తల్లిపై ఉన్న అపారమైన ప్రేమతో, నీ యోగమాయ ద్వారా ఆ జ్ఞానాన్ని మళ్లీ మరుగుపరిచావు. వెంటనే అమాయకమైన బాలుడిలా “అమ్మా! నాకు పాలు ఇవ్వు” అంటూ ఆమె దగ్గరకు వెళ్లావు. అలా పరబ్రహ్మవైన నీవు, తల్లి ప్రేమకు బంధింపబడిన చిన్నబాలుడిగా నీ అద్భుతమైన లీలను చూపించావు. ఓ ఆనందస్వరూపుడా, అద్భుత బాలకృష్ణుడా! నన్ను సమస్త రోగాలు, బాధల నుండి రక్షించు.
ఇతి షట్చత్వారింశదశకం సమాప్తమ్ |
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్‌సైట్‌లోని ఇతర పోస్ట్‌లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్‌ను సందర్శించండి. 🙏
