నారాయణీయం 45 వ దశకమ్ – శ్రీకృష్ణస్య బాలలీలాః
బాలకృష్ణుని అద్భుతమైన బాల్యలీలలు, గోకులంలో ఆయన చేసిన చిలిపి చేష్టలు, యశోదమ్మకు కలిగించిన ఆనందం వంటి మనోహరమైన ఘట్టాలు వర్ణించబడతాయి. వెన్నదొంగతనం, గోపికలతో బాలకృష్ణుని అల్లరి, తల్లి యశోదమ్మ చూపించే వాత్సల్యం వంటి లీలలు భక్తుల హృదయాలను భక్తిపారవశ్యంతో నింపుతాయి. పరమాత్ముడైన శ్రీకృష్ణుడు తన దివ్యమహిమను ప్రదర్శిస్తూనే, ఒక సాధారణ బాలుడిలా తల్లి ప్రేమకు బంధితుడవడం ఈ లీలలలోని ప్రత్యేకత. ఈ దశకం ద్వారా భగవంతుని సౌలభ్యం, భక్తులపై ఆయనకున్న అపారమైన ప్రేమ, మాతృవాత్సల్య మహిమ మనకు తెలుస్తాయి.
అయి సబల మురారే పాణిజానుప్రచారైః
కిమపి భవనభాగాన్ భూషయంతౌ భవంతౌ |
చలితచరణకంజౌ మంజుమంజీరశింజా-
-శ్రవణకుతుకభాజౌ చేరతుశ్చారువేగాత్ || 1 ||
ఓ మురారీ! నీ అన్న బలరామునితో కలిసి నీవు చిన్నచిన్న చేతులు, మోకాళ్ల సహాయంతో గోకులంలోని ఇళ్లలో తిరుగుతూ ఉండేవాడివి. మీ ఇద్దరి కోమలమైన కమలపాదాలకు ఉన్న మువ్వల పట్టీలు మధురమైన శబ్దాలు చేస్తుండేవి. ఆ మంజీరాల మధురధ్వనులను వినాలనే ఆసక్తితో, ఎంతో అందంగా వేగంగా పాకుతూ గోకులంలోని ఇళ్లను మీ బాల్యసౌందర్యంతో అలంకరించేవారు.
మృదు మృదు విహసంతావున్మిషద్దంతవంతౌ
వదనపతితకేశౌ దృశ్యపాదాబ్జదేశౌ |
భుజగలితకరాంతవ్యాలగత్కంకణాంకౌ
మతిమహరతముచ్చైః పశ్యతాం విశ్వనౄణామ్ || 2||
ఓ కృష్ణా! బలరామునితో కలిసి మీరు మెల్లగా నవ్వుతూ, అప్పుడప్పుడే కనిపిస్తున్న చిన్న చిన్న పాలదంతాలతో ఎంతో అందంగా కనిపించేవారు. ముఖంపై పడుతున్న మృదువైన జుట్టు, పాకుతున్నప్పుడు కనిపించే కమలంలాంటి పాదాలు, చేతుల నుంచి జారుతూ మ్రోగే చిన్న కంకణాలు — ఇవన్నీ మీ బాలసౌందర్యాన్ని మరింత పెంచేవి. మిమ్మల్ని చూసిన ప్రతి ఒక్కరి మనస్సును మీ దివ్యమైన బాలరూపం పూర్తిగా ఆకర్షించేది.
అనుసరతి జనౌఘే కౌతుకవ్యాకులాక్షే
కిమపి కృతనినాదం వ్యాహసంతౌ ద్రవంతౌ |
వలితవదనపద్మం పృష్ఠతో దత్తదృష్టీ
కిమివ న విదధాథే కౌతుకం వాసుదేవ || 3||
ఓ వాసుదేవా! నీవు, బలరాముడు పరుగులు తీస్తుంటే, మీ బాలలీలలను చూడాలనే ఆసక్తితో గోకులవాసులు మీ వెనుక పరుగెత్తుకుంటూ వచ్చేవారు. మీరు ఏదో మధురమైన శబ్దాలు చేస్తూ, నవ్వుతూ పరుగెత్తేవారు. మధ్యమధ్యలో వెనక్కి తిరిగి మీ అందమైన కమలముఖాలతో వారిని చూస్తూ ఉండేవారు. మీ ప్రతి చిన్న కదలిక, ప్రతి చిరునవ్వు, ప్రతి చూపు గోకులవాసులకు అంతులేని ఆనందాన్ని కలిగించేది.
ద్రుతగతిషు పతంతావుత్థితౌ లిప్తపంకౌ
దివి మునిభిరపంకైః సస్మితం వంద్యమానౌ |
ద్రుతమథ జననీభ్యాం సానుకంపం గృహీతౌ
ముహురపి పరిరబ్ధౌ ద్రాగ్యువాం చుంబితౌ చ || 4 ||
ఓ భగవంతుడా! వేగంగా పాకుతూ, పరుగెత్తుతూ మీరు అప్పుడప్పుడు పడిపోయి మట్టితో శరీరాన్ని మురికి చేసుకునేవారు. మళ్లీ లేచి బాల్యచాపల్యంతో తిరిగేవారు. భూమిపై మీ బాలలీలలను చూసి దేవలోకంలోని మునులు సైతం ఆనందంతో చిరునవ్వులు చిందిస్తూ మిమ్మల్ని స్తుతించేవారు. మీరు పడిపోతే యశోదమ్మ, రోహిణీదేవి వెంటనే ప్రేమతో మిమ్మల్ని ఎత్తుకుని, మళ్లీ మళ్లీ కౌగిలించుకుని ముద్దులు పెట్టుకునేవారు.
స్నుతకుచభరమంకే ధారయంతీ భవంతం
తరలమతి యశోదా స్తన్యదా ధన్యధన్యా |
కపటపశుప మధ్యే ముగ్ధహాసాంకురం తే
దశనముకులహృద్యం వీక్ష్య వక్త్రం జహర్ష || 5 ||
ఓ కృష్ణా! యశోదమ్మ నిన్ను తన ఒడిలో కూర్చోబెట్టుకుని, తన స్తన్యాన్ని ప్రేమగా తాగిస్తూ ఎంతో ధన్యురాలయ్యేది. నీ అమాయకమైన చిరునవ్వు, అప్పుడప్పుడే కనిపించే చిన్న చిన్న పాలదంతాలు, నీ అందమైన బాలముఖం — ఇవన్నీ చూస్తూ ఆమె హృదయం పరమానందంతో నిండిపోయేది. గోకులంలోని గోపాల మధ్య నిన్ను తన కుమారుడిగా పొందినందుకు యశోదమ్మ తనను తాను అత్యంత అదృష్టవంతురాలిగా భావించేది.
తదను చరణచారీ దారకైః సాకమారా-
-న్నిలయతతిషు ఖేలన్ బాలచాపల్యశాలీ |
భవనశుకబిడాలాన్ వత్సకాంశ్చానుధావన్
కథమపి కృతహాసైర్గోపకైర్వారితోఽభూః || 6 ||
ఓ భగవంతుడా! ఆ తరువాత నీవు నడవడం నేర్చుకుని, ఇతర బాలురతో కలిసి గోకులంలోని ఇళ్ల మధ్యలో ఆడుకుంటూ ఉండేవాడివి. నీ సహజమైన బాలచాపల్యంతో ఇంట్లో పెంచుకునే చిలుకలు, పిల్లులు, దూడలు మొదలైన వాటి వెంట పరుగెత్తేవాడివి. నీ ఆ అమాయకమైన చేష్టలను చూసి గోపులు నవ్వుతూ, ప్రేమగా నిన్ను అదుపు చేసేవారు.
హలధరసహితస్త్వం యత్ర యత్రోపయాతో
వివశపతితనేత్రాస్తత్ర తత్రైవ గోప్యః |
విగలితగృహకృత్యా విస్మృతాపత్యభృత్యా
మురహర ముహురత్యంతాకులా నిత్యమాసన్ || 7 ||
ఓ మురహరా! నీవు బలరామునితో కలిసి గోకులంలో ఎక్కడికి వెళ్లినా, అక్కడి గోపికల చూపులు వెంటనే నీపై నిలిచిపోయేవి. నిన్ను చూడటంలో మునిగిపోయి వారు ఇంటి పనులను కూడా మరిచిపోయేవారు. తమ పిల్లలను, ఇంటి పనివారిని కూడా కాసేపు మరచిపోయేవారు. నీ బాలసౌందర్యం వారిని అంతగా ఆకర్షించేది కాబట్టి, నిన్ను చూడాలని వారు ఎల్లప్పుడూ ఆత్రుతగా ఉండేవారు.
ప్రతినవనవనీతం గోపికాదత్తమిచ్ఛన్
కలపదముపగాయన్ కోమలం క్వాపి నృత్యన్ |
సదయయువతిలోకైరర్పితం సర్పిరశ్నన్
క్వచన నవవిపక్వం దుగ్ధమప్యాపిబస్త్వమ్ || 8||
ఓ కృష్ణా! గోపికలు ప్రేమగా ఇచ్చే తాజా వెన్నను నీవు ఎంతో ఇష్టంగా కోరుకునేవాడివి. మధురమైన స్వరంతో పాటలు పాడుతూ, ఎక్కడో ఒకచోట చిన్నగా నాట్యం చేస్తూ వారిని ఆనందింపజేసేవాడివి. నీ అమాయకమైన బాలలీలలకు మురిసిపోయిన గోపికలు నీకు ప్రేమతో నెయ్యి, వెన్న సమర్పించేవారు. ఎక్కడైనా తాజాగా కాచిన పాలను కూడా ప్రేమగా నీకు తాగించేవారు. వారి ప్రేమను స్వీకరిస్తూ నీవు గోకులంలో ఆనందంగా బాలలీలలు చేసేవాడివి.
మమ ఖలు బలిగేహే యాచనం జాతమాస్తా-
-మిహ పునరబలానామగ్రతో నైవ కుర్వే |
ఇతి విహితమతిః కిం దేవ సంత్యజ్య యాచ్ఞాం
దధిఘృతమహరస్త్వం చారుణా చోరణేన || 9 ||
ఓ దేవా! “ఒకప్పుడు వామనుడిగా బలి చక్రవర్తి దగ్గర నేను యాచించాను. ఇక ఈ గోపికల ముందు నిలబడి అడిగి తీసుకోను” అని నీవు నిర్ణయించుకున్నావేమో! అందుకే వారి దగ్గర నేరుగా వెన్న, పెరుగు, నెయ్యి అడగకుండా, నీ మధురమైన బాలచేష్టలతో వాటిని దొంగిలించేవాడివి. అందమైన చిన్న దొంగగా గోపికల ఇళ్లలోకి వెళ్లి, వారి దధి, నెయ్యిని చోరీ చేసి తినేవాడివి.
తవ దధిఘృతమోషే ఘోషయోషాజనానా-
-మభజత హృది రోషో నావకాశం న శోకః |
హృదయమపి ముషిత్వా హర్షసింధౌ న్యధాస్త్వం
స మమ శమయ రోగాన్ వాతగేహాధినాథ || 10||
ఓ వాతగేహాధినాథా! నీవు గోపికల ఇళ్లలో వెన్న, పెరుగు, నెయ్యి దొంగిలించినప్పటికీ, వారి హృదయాల్లో నీపై కోపానికి గానీ, దుఃఖానికి గానీ స్థానం ఉండేది కాదు. ఎందుకంటే నీవు వారి ఇంటి వెన్నను మాత్రమే కాదు, వారి హృదయాలను కూడా దొంగిలించావు. వారి హృదయాలను నీ ఆనందసాగరంలో ముంచేశావు. ఓ గురువాయూరప్పా! అలాంటి మధురమైన బాలకృష్ణుడా, నా సమస్త రోగాలను కూడా తొలగించి నన్ను అనుగ్రహించు.
[** అధిక శ్లోకాని –
శాఖాగ్రే విధుం విలోక్య ఫలమిత్యంబాం చ తాతం ముహుః
సంప్రార్థ్యాథ తదా తదీయవచసా ప్రోత్క్షిప్తబాహౌ త్వయి |
చిత్రం దేవ శశీ స తే కర్మగాత్ కిం బ్రూమహే సంపతః
జ్యోతిర్మండలపూరితాఖిలవపుః ప్రాగా విరాడ్రూపతామ్ || 11
ఓ దేవా! ఒకసారి చెట్టు కొమ్మపై చంద్రుడిని చూసి, అది ఏదో పండు అని భావించావు. “అమ్మా! నాన్నా! నాకు ఆ పండు కావాలి” అంటూ మళ్లీ మళ్లీ అడిగావు. వారి మాటలతో ఉత్సాహంగా చేతులను పైకి చాచావు. అప్పుడు ఆశ్చర్యకరంగా చంద్రుడు నీకు అందినట్లుగా కనిపించాడు. ఓ ప్రభూ! నీ దివ్యశక్తులు ఎంత అద్భుతమైనవో చెప్పడానికి మాటలు చాలవు. సమస్త జ్యోతిర్మండలాలతో నిండిన విశ్వరూపాన్ని కలిగిన పరమాత్మవైన నీవే, ఆ చిన్నబాలుడి రూపంలో ఈ లీలను ప్రదర్శించావు.
కిం కిం బతేదమితి సంభ్రమ భాజమేనం
బ్రహ్మార్ణవే క్షణమముం పరిమజ్జ్య తాతమ్ |
మాయాం పునస్తనయ-మోహమయీం వితన్వాన్
ఆనందచిన్మయ జగన్మయ పాహి రోగాత్ || 12
ఓ భగవంతుడా! నీ ఈ అద్భుతమైన లీలను చూసి నంద మహారాజు “ఇదేమిటి? ఇది ఎలా జరిగింది?” అని ఆశ్చర్యంతో మునిగిపోయాడు. క్షణకాలం అతని మనస్సును బ్రహ్మానంద సముద్రంలో ముంచిన నీవు, వెంటనే నీ యోగమాయతో అతనిలోని సాధారణ తండ్రి భావాన్ని మళ్లీ కలిగించావు. అలా నీ దివ్యస్వరూపాన్ని మరుగుపరచి, “ఇతడు నా కుమారుడు” అనే మోహమయమైన వాత్సల్యభావాన్ని అతనిలో కొనసాగించావు. ఓ ఆనందస్వరూపా! ఓ చైతన్యమయా! ఓ సమస్త జగత్తులో వ్యాపించిన పరమాత్మా! నా సమస్త రోగాలను తొలగించి నన్ను రక్షించు.
**]
ఇతి పంచచత్వారింశదశకం సమాప్తమ్ |
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్‌సైట్‌లోని ఇతర పోస్ట్‌లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్‌ను సందర్శించండి. 🙏
