నారాయణీయం 86వ దశకమ్ –సాల్వవధ మహాభారతయుద్ధమ్
శిశుపాలుడి మరణానికి ప్రతీకారం తీర్చుకోవాలని సాల్వాసురుడు సౌభక విమానంతో ద్వారకాపురిపై దాడి చేస్తాడు. తన మాయాశక్తులతో యాదవులను భయభ్రాంతులకు గురిచేస్తాడు. అయితే శ్రీకృష్ణుడు అతడి మాయలను ఛేదించి, భీకర యుద్ధం అనంతరం సాల్వుడిని సంహరిస్తాడు.అలాగే ధర్మస్థాపన కోసం జరిగిన మహాభారత యుద్ధంలో శ్రీకృష్ణుడు పోషించిన దివ్య పాత్ర, పాండవులకు అందించిన సహాయం, కురుక్షేత్ర యుద్ధంలోని ముఖ్యమైన ఘట్టాలను కూడా ఈ దశకంలో తెలుసుకుందాం.అధర్మంపై ధర్మం సాధించిన విజయాన్ని తెలియజేసే ఈ అద్భుత ఘట్టాలను భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేద్దాం.మరి ఆలస్యం చేయకుండా నారాయణీయం 86వ దశక పారాయణాన్ని ప్రారంభిద్దాం.శ్రీకృష్ణార్పణమస్తు! 🙏
సాల్వో భైష్మీవివాహే యదుబలవిజితశ్చంద్రచూడాద్విమానం
విందన్ సౌభం స మాయీ త్వయి వసతి కురుంస్త్వత్పురీమభ్యభాంక్షీత్ |
ప్రద్యుమ్నస్తం నిరుంధన్ నిఖిలయదుభటైర్న్యగ్రహీదుగ్రవీర్యం
తస్యామాత్యం ద్యుమంతం వ్యజని చ సమరః సప్తవింశత్యహాంతమ్ || 1 ||
ఓ శ్రీకృష్ణా! రుక్మిణీదేవి వివాహ సమయంలో యాదవుల చేతిలో ఓడిపోయిన సాల్వుడు, శివుని అనుగ్రహంతో మాయాశక్తి కలిగిన సౌభకమనే విమానాన్ని పొందాడు. నీవు హస్తినాపురంలో ఉన్న సమయంలో అతడు ద్వారకానగరంపై దాడి చేశాడు. అప్పుడు ప్రద్యుమ్నుడు యాదవ వీరులతో కలిసి అతడిని ఎదుర్కొన్నాడు. అత్యంత పరాక్రమవంతుడైన సాల్వుని సేనాధిపతి ద్యుమంతునితో భీకరమైన యుద్ధం జరిగింది. ఈ యుద్ధం ఇరవై ఏడు రోజులపాటు కొనసాగింది.
తావత్త్వం రామశాలీ త్వరితముపగతః ఖండితప్రాయసైన్యం
సౌభేశం తం న్యరుంధాః స చ కిల గదయా శార్ఙ్గమభ్రంశయత్ తే |
మాయాతాతం వ్యహింసీదపి తవ పురతస్తత్త్వయాపి క్షణార్ధం
నాజ్ఞాయీత్యాహురేకే తదిదమవమతం వ్యాస ఏవ న్యషేధీత్ || 2 ||
అప్పుడు బలరాముడితో కలిసి నీవు త్వరగా ద్వారకకు చేరుకున్నావు. అప్పటికే యాదవ సైన్యం చాలావరకు దెబ్బతిని ఉంది. నీవు సౌభక విమానాధిపతి అయిన సాల్వుడిని ఎదుర్కొన్నావు. సాల్వుడు తన గదతో నీ శార్ఙ్గధనుస్సును పడగొట్టాడు. అంతేకాకుండా, తన మాయాశక్తితో నీ తండ్రి వసుదేవుడిని బంధించి హింసిస్తున్నట్లు చూపించాడు. అయితే ఈ మాయను నీవు క్షణకాలం నిజమని భావించావని కొందరు చెబుతారు. కానీ వ్యాసమహర్షి అలాంటి భావనను ఖండించాడు. సర్వజ్ఞుడైన భగవంతుడు మాయకు లోబడడని తెలియజేశాడు.
క్షిప్త్వా సౌభం గదాచూర్ణితముదకనిధౌ మంక్షు సాల్వేఽపి చక్రే-
-ణోత్కృత్తే దంతవక్త్రః ప్రసభమభిపతన్నభ్యముంచద్గదాం తే |
కౌమోదక్యా హతోఽసావపి సుకృతనిధిశ్చైద్యవత్ ప్రాపదైక్యం
సర్వేషామేష పూర్వం త్వయి ధృతమనసాం మోక్షణార్థోఽవతారః ||3||
నీవు నీ గదతో సౌభక విమానాన్ని ముక్కలుముక్కలుగా చేసి సముద్రంలో పడవేశావు. అనంతరం సుదర్శన చక్రంతో సాల్వుని తలను నరికివేశావు. ఆ సమయంలో దంతవక్రుడు కోపంతో నీపైకి దూసుకొచ్చి గదతో దాడి చేశాడు. నీవు కౌమోదకీ గదతో అతడిని సంహరించావు. చైద్యుడైన శిశుపాలుని వలె దంతవక్రుడు కూడా నీలోనే ఐక్యమై మోక్షాన్ని పొందాడు. నీపై మనస్సును నిలిపిన వారందరికీ మోక్షాన్ని ప్రసాదించడమే నీ అవతారాల పరమ ఉద్దేశ్యం.
త్వయ్యాయాతేఽథ జాతే కిల కురుసదసి ద్యూతకే సంయతాయాః
క్రందంత్యా యాజ్ఞసేన్యాః సకరుణమకృథాశ్చేలమాలామనంతామ్ |
అన్నాంతప్రాప్తశర్వాంశజమునిచకితద్రౌపదీచింతితోఽథ
ప్రాప్తః శాకాన్నమశ్నన్ మునిగణమకృథాస్తృప్తిమంతం వనాంతే ||4||
ఓ కృష్ణా! నీవు హస్తినాపురానికి వచ్చిన తరువాత కౌరవుల సభలో జూదం కారణంగా పాండవుల భార్య ద్రౌపదీదేవి అవమానానికి గురైంది. ఆమె నిన్ను తలచుకొని దీనంగా ప్రార్థించినప్పుడు, అంతులేని వస్త్రాలను ప్రసాదించి ఆమె మానాన్ని కాపాడావు.అలాగే అరణ్యంలో పాండవులు నివసిస్తున్న సమయంలో దుర్వాస మహర్షి తన శిష్యులతో కలిసి అక్కడికి వచ్చాడు. వారందరికీ భోజనం పెట్టలేక ద్రౌపది ఆందోళన చెందుతూ నిన్ను ప్రార్థించింది. నీవు అక్కడికి చేరుకొని అక్షయపాత్రలో మిగిలి ఉన్న కొద్దిపాటి ఆకుకూరను స్వీకరించి తిన్నావు. నీ తృప్తితో దుర్వాస మహర్షితో పాటు ఆయన శిష్యులందరికీ ఆకలి తీరినట్లయింది. వారందరూ సంతృప్తి చెందారు.
యుద్ధోద్యోగేఽథ మంత్రే మిలతి సతి వృతః ఫల్గునేన త్వమేకః
కౌరవ్యే దత్తసైన్యః కరిపురమగమో దూత్యకృత్ పాండవార్థమ్ |
భీష్మద్రోణాదిమాన్యే తవ ఖలు వచనే ధిక్కృతే కౌరవేణ
వ్యావృణ్వన్ విశ్వరూపం మునిసదసి పురీం క్షోభయిత్వాఽఽగతోఽభూః || 5||
కురుక్షేత్ర యుద్ధానికి సంబంధించిన సంధి ప్రయత్నాలు, యుద్ధ సన్నాహాలు జరుగుతున్న సమయంలో అర్జునుడు నిన్ను తన రథసారథిగా ఎంచుకున్నాడు. దుర్యోధనుడు నీ సైన్యాన్ని కోరుకున్నాడు. నీవు పాండవుల తరఫున రాయబారిగా హస్తినాపురానికి వెళ్లావు.భీష్ముడు, ద్రోణుడు వంటి పెద్దల సమక్షంలో నీవు శాంతి సందేశాన్ని అందించావు. అయితే దుర్యోధనుడు నీ మాటలను తిరస్కరించి నిన్ను బంధించాలని ప్రయత్నించాడు. అప్పుడు నీవు సభలో విశ్వరూపాన్ని ప్రదర్శించి అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచావు. కౌరవుల సభలో కలకలం సృష్టించి తిరిగి వచ్చావు.
జిష్ణోస్త్వం కృష్ణ సూతః ఖలు సమరముఖే బంధుఘాతే దయాలుం
ఖిన్నం తం వీక్ష్య వీరం కిమిదమయి సఖే నిత్య ఏకోఽయమాత్మా |
కో వధ్యః కోఽత్ర హంతా తదిహ వధభియం ప్రోజ్ఝ్య మయ్యర్పితాత్మా
ధర్మ్యం యుద్ధం చరేతి ప్రకృతిమనయథా దర్శయన్ విశ్వరూపమ్ ||6||
ఓ కృష్ణా! కురుక్షేత్ర యుద్ధభూమిలో అర్జునుడికి నీవు రథసారథిగా వ్యవహరించావు. యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్న అర్జునుడు తన బంధువులను, గురువులను, ఆత్మీయులను ఎదురుగా చూసి వారిని చంపవలసి వస్తుందనే బాధతో యుద్ధం చేయడానికి నిరాకరించాడు.అప్పుడు నీవు అతనితో ఇలా ఉపదేశించావు:”ఓ మిత్రమా! ఈ శరీరాలు నశించినా ఆత్మ నిత్యమైనది. ఆత్మకు మరణం లేదు. ఇక్కడ చంపేవాడు ఎవరు? చంపబడేవాడు ఎవరు? కాబట్టి వధభయాన్ని విడిచిపెట్టి, నీ మనస్సును నాకు సమర్పించి, క్షత్రియ ధర్మమైన ధర్మయుద్ధాన్ని ఆచరించు.”అంటూ విశ్వరూపాన్ని చూపించి అర్జునుడికి భగవద్గీతా జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించావు.
భక్తోత్తంసేఽథ భీష్మే తవ ధరణిభరక్షేపకృత్యైకసక్తే
నిత్యం నిత్యం విభిందత్యవనిభృదయుతం ప్రాప్తసాదే చ పార్థే |
నిశ్శస్త్రత్వప్రతిజ్ఞాం విజహదరివరం ధారయన్ క్రోధశాలీ-
-వాధావన్ ప్రాంజలిం తం నతశిరసమథో వీక్ష్య మోదాదపాగాః || 7 ||
ఓ కృష్ణా! భక్తులలో శ్రేష్ఠుడైన భీష్ముడు యుద్ధంలో పాండవ సైన్యాన్ని తీవ్రంగా నాశనం చేస్తూ, ప్రతిరోజూ వేలాది సైనికులను సంహరిస్తున్నాడు. అతని పరాక్రమానికి అర్జునుడు కూడా కొంతవరకు అలసిపోయాడు.అప్పుడు నీవు ఆయుధాలు ధరించనని చేసిన నీ ప్రతిజ్ఞను పక్కనపెట్టి, కోపంతో సుదర్శన చక్రాన్ని ధరించి భీష్మునిపైకి దూసుకెళ్లావు. నిన్ను చూసిన భీష్ముడు ఎంతో ఆనందంతో చేతులు జోడించి, తలవంచి నీకు ఎదురుగా నిలబడ్డాడు. తనపై నీ ఆయుధం ప్రయోగించబడటాన్ని కూడా గొప్ప భాగ్యంగా భావించాడు. అతని భక్తికి సంతోషించి నీవు తిరిగి వచ్చావు.
యుద్ధే ద్రోణస్య హస్తిస్థిరరణభగదత్తేరితం వైష్ణవాస్త్రం
వక్షస్యాధత్త చక్రస్థగితరవిమహాః ప్రార్దయత్ సింధురాజమ్ |
నాగాస్త్రే కర్ణముక్తే క్షితిమవనమయన్ కేవలం కృత్తమౌళిం
తత్రే తత్రాఽపి పార్థం కిమివ న హి భవాన్ పాండవానామకార్షీత్ || 8||
యుద్ధంలో ద్రోణాచార్యుని సేనలో ఉన్న భగదత్తుడు ఏనుగుపై స్వారీ చేస్తూ అర్జునుడిపై వైష్ణవాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు. అప్పుడు నీవు నీ ఛాతిపై ఆ అస్త్రాన్ని స్వీకరించి అర్జునుడిని రక్షించావు. నీ దివ్య తేజస్సుతో సూర్యుని కాంతి కూడా మరుగునపడింది.అలాగే జయద్రథుడిని సంహరించడానికి అర్జునుడికి సహాయం చేశావు. కర్ణుడు అర్జునుడిపై నాగాస్త్రాన్ని ప్రయోగించినప్పుడు, నీవు రథాన్ని భూమిలోకి అణచివేశావు. దాంతో ఆ అస్త్రం అర్జునుడి తలను తాకకుండా అతని కిరీటాన్ని మాత్రమే ఛేదించింది.ఈ విధంగా పాండవులను ప్రతి ఆపదలోనూ నీవు రక్షించావు.
యుద్ధాదౌ తీర్థగామీ స ఖలు హలధరో నైమిశక్షేత్రమృచ్ఛ-
-న్నప్రత్యుత్థాయి సూతక్షయకృదథ సుతం తత్పదే కల్పయిత్వా |
యజ్ఞఘ్నం బల్వలం పర్వణి పరిదలయన్ స్నాతతీర్థో రణాంతే
సంప్రాప్తో భీమదుర్యోధనరణమశమం వీక్ష్య యాతః పురీం తే || 9||
యుద్ధం ప్రారంభమైన సమయంలో బలరాముడు తీర్థయాత్రకు బయలుదేరి నైమిశారణ్యానికి చేరుకున్నాడు. అక్కడ రోమహర్షణ సూతుడు తనకు తగిన గౌరవం చూపకుండా కూర్చుని ఉండటంతో బలరాముడు అతడిని సంహరించాడు. అనంతరం అతని కుమారుడైన ఉగ్రశ్రవసుడిని ఆ స్థానంలో నియమించాడు.యజ్ఞకార్యాలకు ఆటంకం కలిగిస్తున్న బల్వలుడు అనే రాక్షసుడిని ఒక పర్వదినాన సంహరించాడు. తీర్థయాత్రను పూర్తి చేసుకొని తిరిగి వస్తున్న సమయంలో భీముడు, దుర్యోధనుడు మధ్య జరుగుతున్న భీకరమైన గదాయుద్ధాన్ని చూశాడు. ఆ యుద్ధం ఆగకపోవడంతో అక్కడి నుంచి తిరిగి ద్వారకకు వెళ్లిపోయాడు.
సంసుప్తద్రౌపదేయక్షపణహతధియం ద్రౌణిమేత్య త్వదుక్త్యా
తన్ముక్తం బ్రాహ్మమస్త్రం సమహృత విజయో మౌళిరత్నం చ జహ్రే |
ఉచ్ఛిత్త్యై పాండవానాం పునరపి చ విశత్యుత్తరాగర్భమస్త్రే
రక్షన్నంగుష్ఠమాత్రః కిల జఠరమగాశ్చక్రపాణిర్విభో త్వమ్ || 10 ||
అశ్వత్థామ రాత్రివేళ నిద్రిస్తున్న ద్రౌపదీదేవి కుమారులను సంహరించాడు. దీనివల్ల తీవ్రంగా కోపోద్రిక్తుడైన అర్జునుడు శ్రీకృష్ణుని సూచన మేరకు అశ్వత్థామను వెంబడించి పట్టుకున్నాడు.అశ్వత్థామ ప్రయోగించిన బ్రహ్మాస్త్రాన్ని అర్జునుడు ఉపసంహరించాడు. అతని తలపై ఉన్న మణిని తీసుకొని, అతడిని అవమానించి విడిచిపెట్టాడు.అయితే పాండవ వంశాన్ని పూర్తిగా నాశనం చేయాలనే ఉద్దేశంతో అశ్వత్థామ మరొకసారి బ్రహ్మాస్త్రాన్ని ప్రయోగించి ఉత్తర గర్భంలోని శిశువును నాశనం చేయడానికి ప్రయత్నించాడు. అప్పుడు నీవు అంగుష్ఠమాత్ర రూపంలో ఆ గర్భంలో ప్రవేశించి, శిశువును నీ దివ్య చక్రంతో రక్షించావు. ఆ శిశువే తరువాత పరీక్షిత్తు మహారాజుగా జన్మించాడు.
ధర్మౌఘం ధర్మసూనోరభిదధదఖిలం ఛందమృత్యుః స భీష్మ-
-స్త్వాం పశ్యన్ భక్తిభూమ్నైవ హి సపది యయౌ నిష్కలబ్రహ్మభూయమ్ |
సంయాజ్యాథాశ్వమేధైస్త్రిభిరతిమహితైర్ధర్మజం పూర్ణకామం
సంప్రాప్తో ద్వారకాం త్వం పవనపురపతే పాహి మాం సర్వరోగాత్ || 11 ||
భీష్ముడు తనకు ఇష్టమైన సమయంలో మరణించే వరాన్ని కలిగి ఉన్నాడు. ఉత్తరాయణ పుణ్యకాలంలో ధర్మరాజుకు సమస్త ధర్మాలను ఉపదేశించాడు. అనంతరం నిన్ను భక్తితో దర్శిస్తూ, నీ దివ్య స్వరూపంలో మనస్సును లీనం చేసి పరబ్రహ్మ స్థితిని పొందాడు.ఆ తరువాత ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడితో మూడు గొప్ప అశ్వమేధ యాగాలను నిర్వహింపజేసి, అతనికి రాజ్యపాలనలో సంపూర్ణ తృప్తిని కలిగించావు.అనంతరం ద్వారకానగరానికి తిరిగి వెళ్లావు.ఓ గురువాయూరప్పా! ఈ విధంగా పాండవులను అన్ని ఆపదల నుంచి రక్షించిన పరమాత్మా! నా సమస్త రోగాలను తొలగించి నన్ను కాపాడుము.
ఇతి షడశీతితమదశకం సమాప్తమ్ |
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్‌సైట్‌లోని ఇతర పోస్ట్‌లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్‌ను సందర్శించండి. 🙏
