నారాయణీయం 87వ దశకమ్ –కుచేలోపాఖ్యానమ్
శ్రీకృష్ణుడి బాల్యమిత్రుడైన కుచేలుడు (సుదాముడు) అత్యంత పేదరికంలో జీవిస్తుంటాడు. తన కుటుంబ పరిస్థితిని చూసి, అతని భార్య శ్రీకృష్ణుడిని కలుసుకోవాలని సూచిస్తుంది. దీంతో కుచేలుడు తన మిత్రుడిని చూడటానికి ద్వారకకు బయలుదేరుతాడు. కానుకగా కొద్దిపాటి అటుకులను తీసుకువెళ్తాడు. ఎంతోకాలం తర్వాత వచ్చిన తన ప్రియమిత్రుడిని చూసిన శ్రీకృష్ణుడు ఆనందంతో ఆలింగనం చేసుకుని, ఎంతో ఆప్యాయంగా అతిథి సత్కారం చేస్తాడు. కుచేలుడు తీసుకువచ్చిన అటుకులను ఎంతో ప్రేమతో స్వీకరిస్తాడు.స్నేహానికి పేదరికం, ధనికత్వం అడ్డుకావని, భగవంతుడు భక్తితో సమర్పించిన చిన్న కానుకను కూడా ఎంత ప్రేమగా స్వీకరిస్తాడో తెలియజేసే ఈ అద్భుత ఘట్టాన్ని ఈరోజు పారాయణంలో తెలుసుకుందాం.మరి ఆలస్యం చేయకుండా నారాయణీయం 87వ దశక పారాయణాన్ని ప్రారంభిద్దాం.శ్రీకృష్ణార్పణమస్తు! 🙏
కుచేలనామా భవతః సతీర్థ్యతాం
గతః స సాందీపనిమందిరే ద్విజః |
త్వదేకరాగేణ ధనాదినిఃస్పృహో
దినాని నిన్యే ప్రశమీ గృహాశ్రమీ ||1 ||
కుచేలుడు అనే బ్రాహ్మణుడు శ్రీకృష్ణునికి గురుకులంలో సహాధ్యాయిగా ఉండేవాడు. సాందీపని మహర్షి ఆశ్రమంలో శ్రీకృష్ణునితో కలిసి విద్యాభ్యాసం చేశాడు. అతడు శ్రీకృష్ణుని పట్ల అపారమైన భక్తిని కలిగి ఉండేవాడు. ధనం, సంపద వంటి ప్రాపంచిక విషయాలపై ఎలాంటి ఆశ లేకుండా, మనశ్శాంతితో గృహస్థాశ్రమ జీవితాన్ని గడుపుతూ తన రోజులను భగవంతుని స్మరణలో గడిపేవాడు.
సమానశీలాఽపి తదీయవల్లభా
తథైవ నో చిత్తజయం సమేయుషీ |
కదాచిదూచే బత వృత్తిలబ్ధయే
రమాపతిః కిం న సఖా నిషేవ్యతే ||2 ||
కుచేలుని భార్య కూడా భర్తవలె మంచి గుణాలు కలిగినదే. అయితే, పేదరికం కారణంగా ఆమె మనశ్శాంతిని పొందలేకపోయింది. ఒకరోజు కుటుంబ పోషణ కోసం ఏదైనా మార్గం ఆలోచించాలని భర్తతో చెప్పింది. సకల సంపదలకు అధిపతి అయిన శ్రీమహావిష్ణువు నీకు ప్రాణస్నేహితుడే కదా! అలాంటి శ్రీకృష్ణుని దర్శించి సహాయం కోరవచ్చు కదా! అని భర్తకు సూచించింది.
ఇతీరితోఽయం ప్రియయా క్షుధార్తయా
జుగుప్సమానోఽపి ధనే మదావహే |
తదా త్వదాలోకనకౌతుకాద్యయౌ
వహన్ పటాంతే పృథుకానుపాయనమ్ ||౩ ||
భార్య మాటలు విన్న కుచేలుడు మొదట సంకోచించాడు. ఎందుకంటే ధనం, సంపదలపై అతనికి ఎలాంటి ఆసక్తి లేదు. అయినప్పటికీ, తన ప్రియమిత్రుడైన శ్రీకృష్ణుని దర్శించాలనే కోరిక అతనిలో కలిగింది. వెంటనే ద్వారకకు బయలుదేరాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. తన వద్ద కానుకగా ఇవ్వడానికి ఏమీ లేకపోవడంతో, భార్య కొంత అటుకులను సేకరించి ఒక పాత వస్త్రంలో మూటకట్టి ఇచ్చింది. ఆ అటుకుల మూటను తీసుకొని కుచేలుడు ద్వారకకు ప్రయాణమయ్యాడు.
గతోఽయమాశ్చర్యమయీం భవత్పూరీం
గృహేషు శైబ్యాభవనం సమేయివాన్ |
ప్రవిశ్య వైకుంఠమివాప నిర్వృతిం
తవాతిసంభావనయా తు కిం పునః ||4 ||
కుచేలుడు ఆశ్చర్యకరమైన వైభవంతో వెలిగిపోతున్న శ్రీకృష్ణుని ద్వారకా నగరానికి చేరుకున్నాడు. అక్కడ అనేక అందమైన భవనాలను చూస్తూ, చివరకు శ్రీకృష్ణుని భార్య అయిన రుక్మిణీదేవి నివసించే మందిరానికి చేరుకున్నాడు. ఆ భవనంలోకి ప్రవేశించిన కుచేలుడు వైకుంఠంలోకి ప్రవేశించినంత ఆనందాన్ని పొందాడు. అంతేకాకుండా, శ్రీకృష్ణుడు తనను ఎంతో ఆదరంగా స్వాగతించడంతో అతని ఆనందానికి అవధులు లేకుండా పోయాయి.
ప్రపూజితం తం ప్రియయా చ వీజితం
కరే గృహీత్వాఽకథయః పురాకృతమ్ |
యదింధనార్థం గురుదారచోదితై-
-రపర్తువర్షం తదమర్షి కాననే ||5||
కుచేలుడు వచ్చిన విషయం తెలుసుకున్న శ్రీకృష్ణుడు ఎంతో ప్రేమతో అతనిని ఆహ్వానించాడు. రుక్మిణీదేవి కూడా అతనికి సేవలు చేస్తూ వింజామరతో విసురుతూ గౌరవించింది. శ్రీకృష్ణుడు కుచేలుని చేతిని పట్టుకొని, గురుకులంలో కలిసి గడిపిన పాత జ్ఞాపకాలను గుర్తుచేసుకున్నాడు. ఒకసారి గురుపత్ని ఆజ్ఞ మేరకు కట్టెల కోసం అడవికి వెళ్లినప్పుడు, అనుకోకుండా వర్షంలో చిక్కుకొని రాత్రంతా అడవిలోనే గడిపిన సంఘటనను గుర్తుచేసుకున్నాడు.
త్రపాజుషోఽస్మాత్ పృథుకం బలాదథ
ప్రగృహ్య ముష్టౌ సకృదాశితే త్వయా |
కృతం కృతం నన్వియతేతి సంభ్రమా-
-ద్రమా కిలోపేత్య కరం రురోధ తే ||6 ||
తన వద్ద ఉన్న అటుకుల మూటను శ్రీకృష్ణునికి ఇవ్వడానికి కుచేలుడు సిగ్గుపడ్డాడు. ఎందుకంటే అంతటి ఐశ్వర్యవంతుడైన తన మిత్రునికి ఈ చిన్న కానుక ఏమాత్రం సరిపోదని భావించాడు. కానీ శ్రీకృష్ణుడు మాత్రం ఎంతో ఆప్యాయంగా ఆ అటుకుల మూటను తీసుకొని, ఒక గుప్పెడు అటుకులను ఆనందంగా స్వీకరించాడు. రెండవసారి కూడా అటుకులను తీసుకోబోతుండగా, ఇక చాలు! ఈ ఒక్క గుప్పెడుతోనే నీ భక్తికి తగిన ఫలితం లభించింది కదా! అన్నట్లుగా రుక్మిణీదేవి శ్రీకృష్ణుని చేతిని ఆపింది.
భక్తేషు భక్తేన స మానితస్త్వయా
పురీం వసన్నేకనిశాం మహాసుఖమ్ |
బతాపరేద్యుర్ద్రవిణం వినా యయౌ
విచిత్రరూపస్తవ ఖల్వనుగ్రహః ||7 ||
భక్తుడైన కుచేలుని శ్రీకృష్ణుడు ఎంతో ప్రేమతో, గొప్ప గౌరవంతో ఆదరించాడు. తన రాజభవనంలో అతనికి అన్ని విధాలా సుఖసంతోషాలను కలిగించాడు. ఆ రాత్రంతా కుచేలుడు శ్రీకృష్ణుని సాన్నిధ్యంలో అపారమైన ఆనందాన్ని అనుభవించాడు. మరుసటి రోజు ఉదయం కుచేలుడు ఎలాంటి ధనసంపదను అడగకుండానే, శ్రీకృష్ణుని దర్శనానందంతో తిరిగి తన ఇంటికి బయలుదేరాడు. భక్తులపై భగవంతుడు చూపించే అనుగ్రహం ఎంతో విచిత్రమైనది, అపారమైనది.
యది హ్యయాచిష్యమదాస్యదచ్యుతో
వదామి భార్యాం కిమితి వ్రజన్నసౌ |
త్వదుక్తిలీలాస్మితమగ్నధీః పునః
క్రమాదపశ్యన్ మణిదీప్రమాలయమ్ ||8||
తాను శ్రీకృష్ణుని వద్దకు వెళ్లి ఏదైనా ధనసహాయం కోరితే, తప్పకుండా ఇచ్చేవాడేమో అని కుచేలుడు ఆలోచించాడు. కానీ తన దారిద్య్రం గురించి భార్యకు ఏమని చెప్పాలి? అని మనసులో అనుకున్నాడు. శ్రీకృష్ణుని మధురమైన మాటలను, చిరునవ్వును, తనపై చూపిన ప్రేమను గుర్తుచేసుకుంటూ ఆలోచనల్లో మునిగిపోయాడు. అలా ప్రయాణిస్తూ క్రమంగా తన ఇంటికి చేరువయ్యాడు. అయితే అక్కడ తనకు కనిపించిన దృశ్యం అతనికి ఆశ్చర్యాన్ని కలిగించింది.
కిం మార్గవిభ్రంశ ఇతి భ్రమన్ క్షణం
గృహం ప్రవిష్టః స దదర్శ వల్లభామ్ |
సఖీపరీతాం మణిహేమభూషితాం
బుబోధ చ త్వత్కరుణాం మహాద్భుతామ్ ||9||
తాను దారి తప్పి వేరే ప్రాంతానికి వచ్చానేమో అని కుచేలుడు కాసేపు ఆశ్చర్యపోయాడు. ఎందుకంటే తన పాత పేద గుడిసె స్థానంలో అద్భుతమైన మణులతో, బంగారంతో నిర్మించిన అందమైన భవనం కనిపించింది. లోపలికి ప్రవేశించి చూడగా, తన భార్య అందమైన వస్త్రాలు, మణిమయమైన ఆభరణాలు ధరించి, చుట్టూ పరిచారికలతో వైభవంగా కనిపించింది. అప్పుడు కుచేలుడు ఇదంతా తన ప్రియమిత్రుడైన శ్రీకృష్ణుని అపారమైన కరుణా కటాక్షం వల్లనే జరిగిందని గ్రహించాడు.
స రత్నశాలాసు వసన్నపి స్వయం
సమున్నమద్భక్తిభరోఽమృతం యయౌ |
త్వమేవమాపూరితభక్తవాంఛితో
మరుత్పురాధీశ హరస్వ మే గదాన్ ||10 ||
కుచేలుడు అపారమైన సంపదను పొందినప్పటికీ, అతని మనస్సులో భక్తి ఏమాత్రం తగ్గలేదు. ఐశ్వర్యవంతమైన రత్నమయ భవనాలలో నివసిస్తూ కూడా, అతడు భగవంతుని స్మరణలోనే మునిగిపోయి పరమానందాన్ని పొందాడు. భక్తుల మనస్సులోని కోరికలను వారి యోగ్యతకు తగినట్లుగా నెరవేర్చే ఓ గురువాయూరప్పా! కుచేలునిపై చూపినట్లే నీ అపారమైన కరుణను నాపై కూడా చూపించి, నా సమస్త రోగాలను, బాధలను తొలగించమని ప్రార్థిస్తున్నాను.
ఇతి షడశీతితమదశకం సమాప్తమ్ |
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్‌సైట్‌లోని ఇతర పోస్ట్‌లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్‌ను సందర్శించండి. 🙏
