నారాయణీయం 47 వ దశకమ్ – ఉలూఖలబంధనమ్
బాలకృష్ణుని అల్లరి చేష్టలకు విసిగిపోయిన యశోదమ్మ, ఒకరోజు కృష్ణుడిని రోటికి కట్టివేయాలని నిర్ణయించుకుంటుంది. ఎంత తాడు తెచ్చినా రెండు అంగుళాలు తక్కువవుతూనే ఉంటుంది. చివరకు తల్లి ప్రేమకు పరవశించిన పరమాత్మ, తాను బంధింపబడటానికి అంగీకరిస్తాడు. భక్తి, ప్రేమలకు భగవంతుడే వశుడవుతాడనే అద్భుత సందేశాన్ని తెలిపే ఈ లీలే నారాయణీయం 47వ దశకంలోని ఉలూఖలబంధనమ్.
ఏకదా దధివిమాథకారిణీం
మాతరం సముపసేదివాన్ భవాన్ |
స్తన్యలోలుపతయా నివారయ-
-న్నంకమేత్య పపివాన్ పయోధరౌ 1 ||
ఓ భగవంతుడా! ఒకరోజు యశోదమ్మ ఇంట్లో పెరుగు చిలుకుతూ ఉండగా, నీవు అక్కడికి వెళ్లావు. నీకు తల్లి పాలు తాగాలనే కోరిక కలిగింది. అందువల్ల ఆమెను పెరుగు చిలకడం ఆపమని ప్రేమగా అడ్డుకుని, ఆమె ఒడిలో కూర్చున్నావు. ఆ తరువాత ఎంతో ప్రేమగా ఆమె స్తన్యాన్ని తాగుతూ ఆనందించావు.
అర్ధపీతకుచకుడ్మలే త్వయి
స్నిగ్ధహాసమధురాననాంబుజే |
దుగ్ధమీశ దహనే పరిస్రుతం
ధర్తుమాశు జననీ జగామ తే 2||
ఓ ఈశ్వరా! నీవు తల్లి పాలను సగం మాత్రమే తాగి, మధురమైన చిరునవ్వుతో కమలంలాంటి ముఖంతో ఆమె ఒడిలో ఉన్నావు. అదే సమయంలో పొయ్యిపై పెట్టిన పాలు పొంగిపోవడం ప్రారంభమయ్యాయి. వాటిని కాపాడటానికి యశోదమ్మ వెంటనే నిన్ను అక్కడే వదిలి, పొయ్యి దగ్గరకు పరుగెత్తి వెళ్లింది.
సామిపీతరసభంగసంగత-
-క్రోధభారపరిభూతచేతసా |
మంథదండముపగృహ్య పాటితం
హంత దేవ దధిభాజనం త్వయా 3||
ఓ దేవా! తల్లి తనను మధ్యలో వదిలి వెళ్లడంతో, నీకు కలిగిన కోపం మరియు బాల్యచాపల్యం కలిసి నీ మనసును ఆక్రమించాయి. తల్లి చేతిలో నుంచి నీకు లభిస్తున్న ప్రేమ మధ్యలో ఆగిపోవడంతో నీవు అలిగి, అక్కడ ఉన్న పెరుగు పాత్రను చిలకడానికి ఉపయోగించిన కవ్వాన్ని తీసుకుని ఆ పెరుగు పాత్రను పగలగొట్టావు.
ఉచ్చలద్ధ్వనితముచ్చకైస్తదా
సన్నిశమ్య జననీ సమాదృతా |
త్వద్యశోవిసరవద్దదర్శ సా
సద్య ఏవ దధి విస్తృతం క్షితౌ 4 ||
ఓ కృష్ణా! పెరుగు పాత్ర పగిలినప్పుడు వచ్చిన పెద్ద శబ్దాన్ని యశోదమ్మ విన్నది. వెంటనే అక్కడికి వచ్చి చూసింది. అప్పటికే నీవు చేసిన అల్లరి కారణంగా పెరుగు నేలంతా వ్యాపించి ఉంది. నీ బాల్యచేష్టలు గోకులమంతా వ్యాపిస్తున్న నీ కీర్తిలాగే విస్తరించాయని అనిపించేలా ఆ దృశ్యం కనిపించింది.
వేదమార్గపరిమార్గితం రుషా
త్వామవీక్ష్య పరిమార్గయంత్యసౌ |
సందదర్శ సుకృతిన్యులూఖలే
దీయమాననవనీతమోతవే 5 ||
ఓ భగవంతుడా! కోపంతో ఉన్న యశోదమ్మ నిన్ను వెతుకుతూ ఇంటి అంతా తిరిగింది. ఎక్కడా కనిపించకపోవడంతో, నీ అడుగుజాడలను అనుసరిస్తూ ముందుకు సాగింది. చివరకు ఉలూఖలానికి దగ్గరగా నీవు అక్కడ ఉన్న వెన్నను తీసుకుంటూ కనిపించావు. అక్కడ నిన్ను చూసిన యశోదమ్మకు నీ బాలచేష్టలు స్పష్టంగా అర్థమయ్యాయి.
త్వాం ప్రగృహ్య బత భీతిభావనా-
-భాసురాననసరోజమాశు సా |
రోషరూషితముఖీ సఖీపురో
బంధనాయ రశనాముపాదదే 6 ||
ఓ కృష్ణా! నిన్ను పట్టుకున్న యశోదమ్మకు నీ ముఖంలో భయం కనిపించింది. నీవు చేసిన అల్లరికి కోపంగా ఉన్నప్పటికీ, నీ అమాయకమైన భయభరితమైన ముఖాన్ని చూసి ఆమె హృదయం ప్రేమతో నిండిపోయింది. అయినప్పటికీ నీకు బుద్ధి చెప్పాలని నిర్ణయించి, తన సఖుల సమక్షంలో నిన్ను ఒక తాడుతో కట్టడానికి సిద్ధమైంది.
బంధుమిచ్ఛతి యమేవ సజ్జన-
-స్తం భవంతమయి బంధుమిచ్ఛతీ |
సా నియుజ్య రశనాగుణాన్బహూన్
ద్వ్యంగుళోనమఖిలం కిలైక్షత 7 ||
ఓ భగవంతుడా! సజ్జనులు ఎవరిని తమ హృదయబంధువుగా చేసుకోవాలని కోరుకుంటారో, ఆ పరమాత్మవైన నిన్నే యశోదమ్మ తాడుతో కట్టాలని కోరుకుంది. ఆమె ఇంట్లో ఉన్న అనేక తాడులను కలిపి నిన్ను ఉలూఖలానికి కట్టడానికి ప్రయత్నించింది. కానీ ఎంత తాడు కలిపినా అది రెండు అంగుళాలు తక్కువగానే ఉండేది. ఎంత ప్రయత్నించినా తాడు నీ నడుముకు సరిపోలేదు.
విస్మితోత్స్మితసఖీజనేక్షితాం
స్విన్నసన్నవపుషం నిరీక్ష్య తామ్ |
నిత్యముక్తవపురప్యహో హరే
బంధమేవ కృపయాన్వమన్యథాః 8||
ఓ హరే! తాడు సరిపోకపోవడంతో యశోదమ్మ చెమటలు పట్టేంతగా శ్రమించింది. ఆమె పరిస్థితిని చూసి అక్కడ ఉన్న సఖులు ఆశ్చర్యంతో నవ్వుతూ చూశారు. నీవు నిత్యమూ ముక్తుడవు, ఎవరికీ బంధింపబడని పరమాత్మవు. అయినప్పటికీ తల్లి ప్రేమకు, వాత్సల్యానికి కరుణతో లొంగి, ఆమె చేత బంధించబడటాన్ని అంగీకరించావు. అందుకే నీవు దామోదరుడు అనే మహిమాన్వితమైన నామాన్ని పొందావు.
స్థీయతాం చిరములూఖలే ఖలే-
-త్యాగతా భవనమేవ సా యదా |
ప్రాగులూఖలబిలాంతరే తదా
సర్పిరర్పితమదన్నవాస్థిథాః 9 ||
ఓ కృష్ణా! “ఇక కొంతసేపు ఈ ఉలూఖలానికి కట్టబడి ఇక్కడే ఉండు” అని యశోదమ్మ చెప్పి ఇంట్లోకి వెళ్లిపోయింది. తల్లి వెళ్లిన తరువాత కూడా నీవు మాత్రం అమాయకంగా అక్కడే ఉండిపోయావు. ఉలూఖలం దగ్గర ముందుగా ఉంచిన వెన్నను చూసి, నీవు దానిని తింటూ ఆనందంగా ఉండిపోయావు.
యద్యపాశసుగమో విభో భవాన్
సంయతః కిము సపాశయాఽనయా |
ఏవమాది దివిజైరభిష్టుతో
వాతనాథ పరిపాహి మాం గదాత్ 10||
ఓ విభో! నీకు ఎలాంటి బంధనమూ అవసరం లేదు. సమస్త బంధాలను తొలగించే పరమాత్మవైన నీవు, ఒక చిన్న తాడుతో తల్లిచేత ఎలా బంధింపబడ్డావు? యశోదమ్మ ప్రేమబంధానికి నీవు స్వచ్ఛందంగా లొంగిపోయావు. దేవతలందరూ నీ ఈ అద్భుతమైన బాలలీలను స్తుతించారు. ఓ వాతనాథా! అలాంటి దామోదరుడవైన నీవు నా సమస్త వ్యాధులను తొలగించి నన్ను రక్షించు.
ఇతి సప్తచత్వారింశదశకం సమాప్తమ్।
ఇతి సప్తచత్వారింశదశకం సమాప్తమ్ |
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్‌సైట్‌లోని ఇతర పోస్ట్‌లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్‌ను సందర్శించండి. 🙏
