సప్తమ దశకం – బ్రహ్మదేవుని జననం, తపస్సు మరియు వైకుంఠ దర్శనం
నారాయణీయంలోని ఏడవ దశకంలో బ్రహ్మదేవుని ఆవిర్భావం, సృష్టి ఎలా చేయాలో తెలియక ఆయన చేసిన తపస్సు, ఆ తపస్సుకు మెచ్చి భగవంతుడు ప్రసాదించిన వైకుంఠ దర్శనం గురించి వివరించారు. భక్తితో, తపస్సుతో భగవంతుని అనుగ్రహం పొందితే అసాధ్యమైనది కూడా సాధ్యమవుతుందని ఈ దశకం తెలియజేస్తుంది.
ఏవం దేవ చతుర్దశాత్మకజగద్రూపేణ జాతః పున-
–స్తస్యోర్ధ్వం ఖలు సత్యలోకనిలయే జాతోఽసి ధాతా స్వయమ్ |
యం శంసంతి హిరణ్యగర్భమఖిలత్రైలోక్యజీవాత్మకం
యోఽభూత్ స్ఫీతరజోవికారవికసన్నానాసిసృక్షారసః || 1||
ఓ భగవంతుడా! పద్నాలుగు లోకాలతో కూడిన విరాట్ స్వరూపంగా వెలిసిన నీవే, సత్యలోకంలో సృష్టికర్త అయిన బ్రహ్మదేవునిగా అవతరించావు. సమస్త జీవులకు అంతరాత్మగా ఉండే ఆయనను హిరణ్యగర్భుడు అని పిలుస్తారు. రజోగుణ ప్రభావంతో అనేక రకాల జీవులను సృష్టించాలనే సంకల్పం ఆయనలో కలిగింది.
సోఽయం విశ్వవిసర్గదత్తహృదయః సంపశ్యమానః స్వయం
బోధం ఖల్వనవాప్య విశ్వవిషయం చింతాకులస్తస్థివాన్ |
తావత్త్వం జగతాం పతే తప తపేత్యేవం హి వైహాయసీం
వాణీమేనమశిశ్రవః శ్రుతిసుఖాం కుర్వంస్తపఃప్రేరణామ్ || 2 ||
సృష్టి చేయాలనే ఉత్సాహం బ్రహ్మదేవునికి ఉన్నా, దానిని ఎలా ప్రారంభించాలో తెలియక ఆందోళన చెందాడు. అప్పుడు ఓ జగత్పతీ! నీవు ఆకాశం నుంచి “తప… తప…” అనే దివ్యవాణిని వినిపించావు. ఆ మాటలు బ్రహ్మదేవునికి ఎంతో మధురంగా అనిపించి, తపస్సు చేయాలనే ప్రేరణను కలిగించాయి.
కోఽసౌ మామవదత్ పుమానితి జలాపూర్ణే జగన్మండలే
దిక్షూద్వీక్ష్య కిమప్యనీక్షితవతా వాక్యార్థముత్పశ్యతా |
దివ్యం వర్షసహస్రమాత్తతపసా తేన త్వమారాధిత-
–స్తస్మై దర్శితవానసి స్వనిలయం వైకుంఠమేకాద్భుతమ్ || 3 ||
ఆ మాటలు ఎవరు పలికారో తెలుసుకోవడానికి బ్రహ్మదేవుడు అన్ని దిక్కుల వైపు చూశాడు. కానీ చుట్టూ జలమే తప్ప మరెవరూ కనిపించలేదు. చివరకు అది భగవంతుని ఆజ్ఞ అని గ్రహించి, వెయ్యి దివ్య సంవత్సరాల పాటు కఠినమైన తపస్సు చేశాడు. ఆయన తపస్సుకు సంతోషించిన నీవు, నీ దివ్య నివాసమైన వైకుంఠాన్ని దర్శింపజేశావు.

మాయా యత్ర కదాపి నో వికురుతే భాతే జగద్భ్యో బహిః
శోకక్రోధవిమోహసాధ్వసముఖా భావాస్తు దూరం గతాః |
సాంద్రానందఝరీ చ యత్ర పరమజ్యోతిఃప్రకాశాత్మకే
తత్తే ధామ విభావితం విజయతే వైకుంఠరూపం విభో || 4 ||
ఓ విభో! వైకుంఠం ఈ ప్రాకృతిక ప్రపంచానికి అతీతమైన దివ్యధామం. అక్కడ మాయాశక్తి ప్రభావం ఉండదు. శోకం, కోపం, మోహం, భయం వంటి బాధలు అక్కడికి చేరవు. అది పరమానంద ప్రవాహంతో, దివ్యమైన జ్యోతితో ఎల్లప్పుడూ ప్రకాశిస్తూ ఉంటుంది.
యస్మిన్ నామ చతుర్భుజా హరిమణిశ్యామావదాతత్విషో
నానాభూషణరత్నదీపితదిశో రాజద్విమానాలయాః |
భక్తిప్రాప్తతథావిధోన్నతపదా దీవ్యంతి దివ్యా జనా-
–స్తత్తే ధామ నిరస్తసర్వశమలం వైకుంఠరూపం జయేత్ || 5 ||
వైకుంఠంలో నివసించే నీ భక్తులు కూడా నీలాగే నాలుగు చేతులతో, నీలమేఘ శ్యామవర్ణంతో ప్రకాశిస్తుంటారు. వారు దివ్యమైన ఆభరణాలను ధరించి, రత్నాలతో అలంకరించిన విమానాలలో విహరిస్తూ ఉంటారు. కేవలం భక్తి ద్వారా మాత్రమే పొందగలిగే, పాపం అనే మలినం లేని నీ వైకుంఠధామం ఎల్లప్పుడూ విజయంతో వెలుగొందుగాక.
నానాదివ్యవధూజనైరభివృతా విద్యుల్లతాతుల్యయా
విశ్వోన్మాదనహృద్యగాత్రలతయా విద్యోతితాశాంతరా |
త్వత్పాదాంబుజసౌరభైకకుతుకాల్లక్ష్మీః స్వయం లక్ష్యతే
యస్మిన్ విస్మయనీయ దివ్యవిభవం తత్తే పదం దేహి మే || 6 ||
ఓ స్వామీ! వైకుంఠంలో దివ్య స్త్రీలతో పరివేష్టితమై మహాలక్ష్మీదేవి ప్రకాశిస్తోంది. మెరుపుతీగలా వెలిగే ఆమె దివ్యసౌందర్యం అందరినీ ఆకర్షిస్తుంది. అయినా ఆమె మనస్సు మాత్రం నీ పాదపద్మాల పరిమళాన్ని ఆస్వాదించడంపైనే నిలిచి ఉంటుంది. అటువంటి ఆశ్చర్యకరమైన వైభవం కలిగిన నీ దివ్యధామాన్ని నాకు కూడా ప్రసాదించు.
తత్రైవం ప్రతిదర్శితే నిజపదే రత్నాసనాధ్యాసితం
భాస్వత్కోటిలసత్కిరీటకటకాద్యాకల్పదీప్రాకృతి |
శ్రీవత్సాంకితమాత్తకౌస్తుభమణిచ్ఛాయారుణం కారణం
విశ్వేషాం తవ రూపమైక్షత విధిస్తత్తే విభో భాతు మే || 7 ||
ఓ విభూ! నీవు చూపించిన వైకుంఠంలో రత్నసింహాసనంపై ఆసీనుడవై ఉన్న నీ దివ్యరూపాన్ని బ్రహ్మదేవుడు దర్శించాడు. కోటి సూర్యుల కాంతితో వెలిగే కిరీటం, కంకణాలు, ఇతర దివ్యాభరణాలతో నీ రూపం ప్రకాశిస్తోంది. వక్షస్థలంపై శ్రీవత్స చిహ్నం, కౌస్తుభమణి కాంతితో వెలిగే, సర్వసృష్టికి కారణమైన నీ మంగళరూపం నా హృదయంలో ఎల్లప్పుడూ ప్రకాశించుగాక.
కాలాంభోదకలాయకోమలరుచీచక్రేణ చక్రం దిశా-
–మావృణ్వానముదారమందహసిత స్యందప్రసన్నాననమ్ |
రాజత్ కంబుగదారిపంకజధరశ్రీమద్భుజామండలం
స్రష్టుస్తుష్టికరం వపుస్తవ విభో మద్రోగముద్వాసయేత్ || 8 ||
దట్టమైన మేఘంలా, నల్ల కలువపువ్వులా కోమలమైన నీ నీలమేఘ శ్యామవర్ణం దిక్కులన్నింటినీ నింపుతోంది. మృదువైన చిరునవ్వుతో వెలిగే ముఖం, శంఖం, చక్రం, గద, పద్మాలను ధరించిన నాలుగు చేతులతో ఉన్న నీ దివ్యరూపం బ్రహ్మదేవునికి ఎంతో ఆనందాన్ని కలిగించింది. అటువంటి నీ మంగళ విగ్రహం నా వ్యాధులన్నింటినీ దూరం చేయుగాక.

దృష్ట్వా సంభృతసంభ్రమః కమలభూస్త్వత్పాదపాథోరుహే
హర్షావేశవశంవదో నిపతితః ప్రీత్యా కృతార్థీభవన్ |
జానాస్యేవ మనీషితం మమ విభో జ్ఞానం తదాపాదయ
ద్వైతాద్వైతభవత్స్వరూపపరమిత్యాచష్ట తం త్వాం భజే || 9 ||
నీ దివ్యరూపాన్ని చూడగానే బ్రహ్మదేవుడు ఆశ్చర్యంతో, ఆనందంతో పులకించిపోయాడు. వెంటనే నీ పాదపద్మాలపై పడి నమస్కరించి, “ఓ ప్రభూ! నా మనసులోని కోరిక నీకు తెలుసు. సృష్టికి అవసరమైన జ్ఞానాన్ని, నీ ద్వైత మరియు అద్వైత స్వరూపాల నిజమైన తత్త్వాన్ని నాకు తెలియజేయు” అని ప్రార్థించాడు. అటువంటి నిన్ను నేనూ భక్తితో సేవిస్తున్నాను.
ఆతామ్రే చరణే వినమ్రమథ తం హస్తేన హస్తే స్పృశన్
బోధస్తే భవితా న సర్గవిధిభిర్బంధోఽపి సంజాయతే |
ఇత్యాభాష్య గిరం ప్రతోష్య నితరాం తచ్చిత్తగూఢః స్వయం
సృష్టౌ తం సముదైరయః స భగవన్నుల్లాసయోల్లాఘతామ్ || 10 ||
నీ ఎర్రని పాదాలపై నమస్కరిస్తున్న బ్రహ్మదేవుని చేతిని నీ చేతితో ప్రేమగా పట్టుకున్నావు. “సృష్టికి కావలసిన జ్ఞానం నీకు లభిస్తుంది. సృష్టి కార్యం చేసినా దాని బంధం నీకు అంటదు” అని అభయమిచ్చావు. ఆయనను ఓదార్చి, హృదయంలో అంతర్యామిగా ఉండి సృష్టి చేయడానికి ప్రేరేపించావు. ఓ గురువాయూరప్పా! అటువంటి నీవు నా అనారోగ్యాన్ని తొలగించి, నాకు ఆరోగ్యం, ఉత్సాహం ప్రసాదించు.
7 వ దశకం సమాప్తమ్ |
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్సైట్లోని ఇతర పోస్ట్లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్ను సందర్శించండి. 🙏









