భారతీయ సంస్కృతి | స్తోత్రాలు, పారాయణాలు, ధార్మిక కథలు

కాత్యాయని దేవి – నవదుర్గలలో ఆరవ రూపం సింహవాహనంపై

శ్రీ కాత్యాయనీ దేవి – మహిషాసుర మర్దిని

శ్రీ కాత్యాయనీ దేవి – మహిషాసుర మర్దిని దుర్గామాత యొక్క ఆరవ స్వరూపమే కాత్యాయనీ అమ్మవారు. నవరాత్రుల్లో ఆరవ రోజున ఈ అమ్మవారిని పూజిస్తారు. పూర్వకాలంలో కాత్యాయన మహర్షి అనే గొప్ప ఋషి ఉండేవారు. ఆయన అమ్మవారికి గొప్ప భక్తుడు. దుర్గాదేవిని తన కుమార్తెగా పొందాలని కోరుకుంటూ కఠినమైన తపస్సు చేశారు. ఆయన తపస్సుకు ప్రసన్నమైన అమ్మవారు, ఆయన కోరికను నెరవేర్చడానికి కాత్యాయన మహర్షి ఇంట కుమార్తెగా జన్మించారు. అందుకే ఆమెకు కాత్యాయనీ అనే పేరు వచ్చింది. […]

శ్రీ కాత్యాయనీ దేవి – మహిషాసుర మర్దిని Read More »

విజయదశమి పండుగ సందర్భంగా మహిషాసురమర్దిని దుర్గాదేవి దివ్యరూపం

విజయదశమి పండుగ విశేషాలు – ప్రాముఖ్యత, పూజా విధానం

విజయదశమి పండుగ విశేషాలు – ప్రాముఖ్యత, పూజా విధానం విజయదశమి (Vijayadashami) హిందూ సంప్రదాయంలో అత్యంత ముఖ్యమైన పండుగలలో ఒకటి. దీనిని దసరా అని కూడా పిలుస్తారు. ఆశ్వయుజ మాసంలోని శుక్లపక్ష దశమి తిథి రోజున ఈ పండుగను జరుపుకుంటారు. చెడుపై మంచి సాధించిన విజయానికి, అధర్మంపై ధర్మం సాధించిన విజయానికి విజయదశమి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. నవరాత్రుల తొమ్మిది రోజుల పాటు అమ్మవారిని వివిధ రూపాల్లో పూజించిన అనంతరం, పదవ రోజున విజయదశమిని భక్తిశ్రద్ధలతో జరుపుకుంటారు. ఈ

విజయదశమి పండుగ విశేషాలు – ప్రాముఖ్యత, పూజా విధానం Read More »

బతుకమ్మ

బతుకమ్మ పూలనే దేవతగా కొలిచే పండుగ… తొమ్మిది రోజుల పాటు ఆడిపాడే పండుగ… తెలంగాణ ఆడబిడ్డల ఆత్మీయ పండుగ — బతుకమ్మ! అసలు బతుకమ్మను ఎందుకు జరుపుకుంటారు? ఈ పండుగ వెనుక ఉన్న కథ ఏమిటి? తొమ్మిది రోజుల నైవేద్యాల ప్రత్యేకత ఏమిటి? ఈ ఆసక్తికరమైన విశేషాలన్నీ తెలుసుకుందాం. తెలంగాణ సంస్కృతి సాంప్రదాయాలకు, జీవన విధానానికి ప్రతీకగా నిలిచేది బతుకమ్మ పండుగ. బంధాలను, అనుబంధాలను గుర్తుచేస్తూ, ప్రకృతిని ఆరాధిస్తూ, తెలంగాణ సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని ప్రపంచానికి చాటిచెప్తూ, తెలంగాణా

బతుకమ్మ Read More »

స్కందమాత దేవి – నవదుర్గలలో ఐదవ రూపం, కుమారస్వామితో సింహవాహనంపై

శ్రీ స్కందమాత దేవి – కుమారస్వామిని ఒడిలో ధరించిన తల్లి

శ్రీ స్కందమాత దేవి – కుమారస్వామిని ఒడిలో ధరించిన తల్లి దుర్గామాత యొక్క ఐదవ స్వరూపము స్కందమాత. స్కందుడు అంటే కుమారస్వామి. కుమారస్వామి తల్లి కాబట్టి పార్వతీదేవిని స్కందమాత అని పిలుస్తారు. నాలుగు చేతులతో ఉండే ఈ స్కందమాత సింహవాహనంపై ఉంటుంది. స్కందమాతకు నాలుగు చేతులు ఉంటాయి. రెండు చేతుల్లో కమలాలను ధరించి ఉంటుంది. ఒక చేయి అభయముద్రలో ఉండగా, ఒడిలో బాలస్కందుడిని కూర్చోబెట్టుకుని అమ్మవారు దర్శనమిస్తారు. అమ్మవారు తెల్లని కాంతితో ప్రకాశిస్తూ, కమలంపై కూర్చుని దర్శనమిస్తారు.

శ్రీ స్కందమాత దేవి – కుమారస్వామిని ఒడిలో ధరించిన తల్లి Read More »

శ్రీ కూష్మాండ దేవి – సృష్టికి మూలశక్తి

శ్రీ కూష్మాండ దేవి – సృష్టికి మూలశక్తి దుర్గామాత నాలుగవ స్వరూపం కూష్మాండ. తన చిరునవ్వుతోనే బ్రహ్మాండాన్ని సృష్టించిన దేవి కాబట్టి ఈమెకు కూష్మాండ అనే పేరు వచ్చింది. ఈ అవతారం సృష్టి ప్రారంభానికి ముందు అంటే- సృష్టి అంతా శూన్యంలో, అంధకారంలో ఉన్నప్పుడు వచ్చిన అవతారం. ఒకసారి- శూన్యం నుండి తేజోవంతమైన కాంతి ఉద్భవించింది. ఆ కాంతి మెల్లగా ఒక స్త్రీ స్వరూపం ధరించి, అఖండమైన తేజస్సుతో వెలిగిపోతూ ఉంది. చిన్న అండం నుండి సమస్త

శ్రీ కూష్మాండ దేవి – సృష్టికి మూలశక్తి Read More »

శ్రీ చంద్రఘంటా దేవి – శక్తి స్వరూపిణి

శ్రీ చంద్రఘంటా దేవి – శక్తి స్వరూపిణి దుర్గామాత యొక్క మూడవ అవతారం చంద్రఘంట. ఈమె రూపం ఎంతో శాంతియుతంగా, మంగళకరంగా ఉంటుంది. చంద్రఘంట అమ్మవారికి పది చేతులు ఉంటాయి. ఆ చేతుల్లో ఖడ్గం, గద, త్రిశూలం, ధనుస్సు, బాణం వంటి అనేక ఆయుధాలను ధరించి ఉంటుంది. ఎడమచేతిలో కమండలం, కుడి హస్తం అభయముద్రతో ఉంటుంది. అమ్మవారి నుదుటిపై ఉండే అర్ధచంద్రుడు గంట ఆకారంలో ఉండటం వల్ల ఆమెకు చంద్రఘంట అనే పేరు వచ్చింది. ఫాలభాగంలో మూడో

శ్రీ చంద్రఘంటా దేవి – శక్తి స్వరూపిణి Read More »

బ్రహ్మచారిణి దేవి – నవరాత్రుల రెండవ రోజు ఆరాధించే నవదుర్గ స్వరూపం

శ్రీ బ్రహ్మచారిణి దేవి – తపస్సుకు ప్రతిరూపం

శ్రీ బ్రహ్మచారిణి దేవి – తపస్సుకు ప్రతిరూపం దుర్గామాత రెండవ అవతారం బ్రహ్మచారిణి. ‘బ్రహ్మ’ అనగా తపస్సు, జ్ఞానం అని అర్థం. అందువల్ల తపస్సును ఆచరించే ఈ అమ్మవారిని ‘బ్రహ్మచారిణి’ అంటారు. తెల్లని చీర ధరించి, కుడి చేతిలో జప మాల, ఎడమ చేతిలో కమండలం ధరించి ఈ దేవి దర్శనమిస్తుంది. హిమవంతుని కుమార్తెగా పుట్టిన పార్వతీదేవి, శివుణ్ణి వివాహం చేసుకోవాలని కోరుకుంది. ఆమె తల్లిదండ్రులైన మేనకా, హిమవంతులు వారించినా, శివుణ్ణి భర్తగా పొందాలనే సంకల్పంతో కఠోరమైన

శ్రీ బ్రహ్మచారిణి దేవి – తపస్సుకు ప్రతిరూపం Read More »

శైలపుత్రి దేవి – నవరాత్రుల మొదటి రోజు ఆరాధించే నవదుర్గ స్వరూపం

శ్రీ శైలపుత్రి దేవి – నవదుర్గల మొదటి రూపం

శ్రీ శైలపుత్రి దేవి – నవదుర్గల మొదటి రూపం “శైలపుత్రీ నుంచి సిద్ధిదాత్రి వరకు… దుర్గామాత ఈ తొమ్మిది రూపాల్లో ఎందుకు పూజించబడుతుంది? ప్రతి రూపం వెనుక ఉన్న విశేషం ఏమిటి? హిందువుల ప్రధాన పండుగలలో విజయ దశమి ఒకటి. శరన్నవరాత్రుల్లో అమ్మవారిని ఒక్కోరోజు ఒక్కో రూపంలో అలంకరించి పూజిస్తారు. నవరాత్రుల్లో దేవిని పూజిస్తే పది జన్మల పాపాలు తొలగిపోతాయని ప్రగాఢ నమ్మకం. శక్తి స్వరూపిణి అయిన పార్వతీ దేవి అవతారాల్లో నవదుర్గలు ముఖ్యమైనవిగా భావిస్తారు. ఆ

శ్రీ శైలపుత్రి దేవి – నవదుర్గల మొదటి రూపం Read More »

నారాయణీయం 42వ దశకం – బాలకృష్ణుడు శకటాసురుని సంహరించిన దివ్య లీల

నారాయణీయం 42 వ దశకమ్ – శకటాసురవధ

నారాయణీయం 42వ దశకమ్ – శకటాసురవధ బాలకృష్ణుని అద్భుతమైన దివ్య బాలలీలల్లో మరో మహిమాన్వితమైన ఘట్టమే శకటాసురవధ. నారాయణీయం 42వ దశకంలో గోకులంలో జరిగిన ఈ అద్భుత లీలను భక్తిరసంతో వర్ణించారు. బాలకృష్ణుడు శిశువుగా ఉన్న సమయంలో నందగోపుడు నిర్వహించిన ఉత్సవ సందర్భంలో, కంసుని ఆజ్ఞతో శకటాసురుడు ఒక బండిలో ప్రవేశించి బాలకృష్ణునికి హాని చేయాలని ప్రయత్నిస్తాడు. అయితే సర్వశక్తిమంతుడైన బాలకృష్ణుడు తన చిన్న పాదంతో ఆ బండిని తన్ని, శకటాసురుని సంహరిస్తాడు. ఈ సంఘటనను చూసిన

నారాయణీయం 42 వ దశకమ్ – శకటాసురవధ Read More »

నారాయణీయం 41వ దశకం – పూతన దహనం మరియు కృష్ణలీలల ఆనందం

నారాయణీయం 41 వ దశకమ్ – పూతనా దహనం

నారాయణీయం 41 వ దశకమ్ – పూతనా దహనం బాలకృష్ణుని అద్భుతమైన బాలలీలలను మరింత మధురంగా వర్ణించే పవిత్ర దశకమే నారాయణీయం 41వ దశకం. పూతన సంహారం అనంతరం ఆమె దేహాన్ని గోకులవాసులు దహనం చేయడం, ఆ దేహం నుండి వెలువడిన సుగంధం, పూతనకు లభించిన భగవద్గతి వంటి అద్భుత ఘట్టాలు ఇందులో దర్శనమిస్తాయి. అనంతరం యశోదమ్మ, నందుడు మరియు గోకుల గోపికలు బాలకృష్ణుని ముద్దు మురిపాలతో లాలిస్తూ, ఆయన బాలరూపాన్ని చూసి అపారమైన ఆనందాన్ని పొందుతారు.

నారాయణీయం 41 వ దశకమ్ – పూతనా దహనం Read More »