నారాయణీయం 77వ దశకమ్ – జరాసంధాదిభిః సహ యుద్ధం
కంసవధ అనంతరం అతని మామ అయిన జరాసంధుడు శ్రీకృష్ణుడిపై తీవ్ర ఆగ్రహంతో యాదవులపై పదేపదే దండెత్తుతాడు. తన భారీ సైన్యంతో మథురపై దాడి చేసిన జరాసంధుడిని శ్రీకృష్ణ బలరాములు ధైర్యంగా ఎదుర్కొంటారు. శత్రు సైన్యాలను సంహరిస్తూ తమ అద్భుత పరాక్రమాన్ని ప్రదర్శిస్తారు. అయితే జరాసంధుడిని మాత్రం ప్రతిసారీ ప్రాణాలతో విడిచిపెడతారు.శ్రీకృష్ణ బలరాముల వీరత్వం, భగవంతుని లీలావైభవాన్ని తెలియజేసే ఈ యుద్ధ ఘట్టాలను ఈరోజు పారాయణంలో తెలుసుకుందాం.మరి ఆలస్యం చేయకుండా నారాయణీయం 77వ దశక పారాయణాన్ని ప్రారంభిద్దాం.శ్రీకృష్ణార్పణమస్తు! 🙏
సైరంధ్ర్యాస్తదను చిరం స్మరాతురాయా
యాతోఽభూః సులలితముద్ధవేన సార్ధమ్ |
ఆవాసం త్వదుపగమోత్సవం సదైవ
ధ్యాయంత్యాః ప్రతిదినవాససజ్జికాయాః ||1 ||
కుబ్జ (సైరంధ్రి) శ్రీకృష్ణుని దర్శించినప్పటి నుంచి ఆయనపై అపారమైన ప్రేమను పెంచుకొని, ఆయన రాకకోసం ఎదురుచూస్తూ ఉండేది. ప్రతిరోజూ తన ఇంటిని అలంకరించుకొని, శ్రీకృష్ణుడు తన ఇంటికి వచ్చి ఆనందించే శుభసమయాన్ని మనసులో తలచుకుంటూ కాలం గడిపేది. ఆమె కోరికను నెరవేర్చడానికి శ్రీకృష్ణుడు ఉద్ధవుడితో కలిసి ఆమె ఇంటికి వెళ్లారు.
ఉపగతే త్వయి పూర్ణమనోరథాం
ప్రమదసంభ్రమకంప్రపయోధరామ్ |
వివిధమాననమాదధతీం ముదా
రహసి తాం రమయాంచకృషే సుఖమ్ ||2 ||
శ్రీకృష్ణుడు తన ఇంటికి రావడంతో కుబ్జ ఆనందంతో పరవశించిపోయింది. తన మనోరథం నెరవేరిన సంతోషంతో ఆమె సిగ్గు, ఆనందం కలగలిసిన భావాలతో ఉప్పొంగిపోయింది. శ్రీకృష్ణుడు ఆమెతో ఏకాంతంగా సంతోషంగా కొంత సమయం గడిపారు.
పృష్టా వరం పునరసావవృణోద్వరాకీ
భూయస్త్వయా సురతమేవ నిశాంతరేషు |
సాయుజ్యమస్త్వితి వదేద్బుధ ఏవ కామం
సామీప్యమస్త్వనిశమిత్యపి నాబ్రవీత్ కిమ్ ||3 ||
శ్రీకృష్ణుడు కుబ్జను ఏదైనా వరం కోరుకోమని అడిగారు. ఆమె మరేమీ కోరుకోకుండా, ప్రతి రాత్రి తనతో కలిసి ఉండే భాగ్యాన్ని మాత్రమే కోరుకుంది. భగవంతునితో ఐక్యాన్ని కోరుకోవడం గొప్పదే అయినప్పటికీ, నిరంతరం ఆయన సాన్నిధ్యాన్ని కోరుకోవడం కూడా భక్తి యొక్క విశిష్టమైన రూపమని ఈ శ్లోకం సూచిస్తుంది.
తతో భవాన్ దేవ నిశాసు కాసుచి-
-న్మృగీదృశం తాం నిభృతం వినోదయన్ |
అదాదుపశ్లోక ఇతి శ్రుతం సుతం
స నారదాత్ సాత్త్వతతంత్రవిద్బభౌ ||4||
కొన్ని రాత్రులపాటు శ్రీకృష్ణుడు కుబ్జతో ఏకాంతంగా ఆనందంగా గడిపారు. అనంతరం ఆమెకు నారద మహర్షి ద్వారా జన్మించిన ఉపశ్లోకుడు అనే కుమారుడు కలిగాడు. అతడు సాత్త్వత తంత్రాన్ని బాగా తెలిసినవాడిగా ప్రసిద్ధి పొందాడు.
అక్రూరమందిరమితోఽథ బలోద్ధవాభ్యా-
-మభ్యర్చితో బహు నుతో ముదితేన తేన |
ఏనం విసృజ్య విపినాగతపాండవేయ-
-వృత్తం వివేదిథ తథా ధృతరాష్ట్రచేష్టామ్ ||5||
ఆ తరువాత శ్రీకృష్ణుడు బలరాముడు, ఉద్ధవుడితో కలిసి అక్రూరుని ఇంటికి వెళ్లారు. అక్రూరుడు వారిని ఎంతో భక్తిశ్రద్ధలతో పూజించి స్తుతించాడు. అక్రూరుడిని అక్కడి నుంచి పంపిన తరువాత, అరణ్యంలో నివసిస్తున్న పాండవుల పరిస్థితిని, ధృతరాష్ట్రుని ప్రవర్తనను గురించి శ్రీకృష్ణుడు తెలుసుకున్నారు.

విఘాతాజ్జామాతుః పరమసుహృదో భోజనృపతే-
-ర్జరాసంధే రుంధత్యనవధిరుషాంధేఽథ మథురామ్ |
రథాద్యైర్ద్యోర్లబ్ధైః కతిపయబలస్త్వం బలయుత-
-స్త్రయోవింశత్యక్షౌహిణి తదుపనీతం సమహృథాః ||6||
తన అల్లుడైన కంసుడు హతుడైనందుకు ఆగ్రహించిన మగధరాజు జరాసంధుడు, భోజవంశానికి శత్రువుగా భావించి అపారమైన కోపంతో మథురానగరాన్ని ముట్టడించాడు. అతడు ఇరవై మూడు అక్షౌహిణుల సైన్యంతో దండెత్తి వచ్చాడు. శ్రీకృష్ణుడు, బలరాముడు తమ కొద్దిపాటి సైన్యంతోనే ఆ భారీ సైన్యాన్ని ఎదుర్కొన్నారు.
బద్ధం బలాదథ బలేన బలోత్తరం త్వం
భూయో బలోద్యమరసేన ముమోచిథైనమ్ |
నిశ్శేషదిగ్జయసమాహృతవిశ్వసైన్యాత్
కోఽన్యస్తతో హి బలపౌరుషవాంస్తదానీమ్ ||7||
బలరాముడు తన అపారమైన బలంతో జరాసంధుడిని బంధించి శ్రీకృష్ణుని వద్దకు తీసుకువచ్చారు. అయితే శ్రీకృష్ణుడు అతడిని మళ్లీ విడిచిపెట్టారు. ఎందుకంటే జరాసంధుడు తిరిగి సైన్యాన్ని సమీకరించి యుద్ధానికి రావాలని, అలా అతని ద్వారా భూభారాన్ని తొలగించవచ్చని భగవంతుడు సంకల్పించారు. సమస్త దిక్కులను జయించి అపారమైన సైన్యాన్ని సమకూర్చుకున్న జరాసంధుడిని ఇలా విడిచిపెట్టగల బలపరాక్రమాలు మరెవరికి ఉంటాయి?
భగ్నః స లగ్నహృదయోఽపి నృపైః ప్రణున్నో
యుద్ధం త్వయా వ్యధిత షోడశకృత్వ ఏవమ్ |
అక్షౌహిణీః శివ శివాస్య జఘంథ విష్ణో
సంభూయ సైకనవతిత్రిశతం తదానీమ్ ||8||
జరాసంధుడు ఓటమి పాలైనప్పటికీ, ఇతర రాజుల ప్రోత్సాహంతో మళ్లీ శ్రీకృష్ణుడితో యుద్ధానికి దిగాడు. ఇలా పదహారు సార్లు యుద్ధం చేశాడు. ప్రతి యుద్ధంలోనూ శ్రీకృష్ణుడు అతని సైన్యాన్ని సంహరించారు. ఈ విధంగా జరాసంధుని సైన్యాల ద్వారా మొత్తం 391 అక్షౌహిణుల సైన్యాన్ని శ్రీకృష్ణుడు నాశనం చేశారు.

అష్టాదశేఽస్య సమరే సముపేయుషి త్వం
దృష్ట్వా పురోఽథ యవనం యవనత్రికోట్యా |
త్వష్ట్రా విధాప్య పురమాశు పయోధిమధ్యే
తత్రాఽథ యోగబలతః స్వజనాననైషీః ||9||
పద్దెనిమిదవసారి జరాసంధుడు యుద్ధానికి వచ్చినప్పుడు, అతనితో పాటు మూడు కోట్ల యవన సైనికులతో వచ్చిన కాలయవనుడిని శ్రీకృష్ణుడు చూశారు. వెంటనే విశ్వకర్మ చేత సముద్రం మధ్యలో ఒక అద్భుతమైన నగరాన్ని నిర్మింపజేశారు. యోగమాయా శక్తితో మథురలోని తన ప్రజలందరినీ ఆ నూతన నగరానికి సురక్షితంగా చేర్చారు. అదే ద్వారకానగరం.
పద్భ్యాం త్వం పద్మమాలీ చకిత ఇవ పురాన్నిర్గతో ధావమానో
మ్లేచ్ఛేశేనానుయాతో వధసుకృతవిహీనేన శైలే న్యలైషీః |
సుప్తేనాంఘ్ర్యాహతేన ద్రుతమథ ముచుకుందేన భస్మీకృతేఽస్మిన్
భూపాయాస్మై గుహాంతే సులలితవపుషా తస్థిషే భక్తిభాజే ||10 ||
పద్మమాల ధరించిన శ్రీకృష్ణుడు, కాలయవనుడిని ఎదుర్కోవడానికి ఆయుధాలు లేకుండా కాలినడకన మథురానగరం నుంచి బయటకు వచ్చారు. కాలయవనుడు ఆయనను వెంబడించగా, శ్రీకృష్ణుడు ఒక పర్వతగుహలోకి ప్రవేశించారు. అక్కడ నిద్రిస్తున్న ముచుకుంద మహారాజు పాదాన్ని కాలయవనుడు తన్నడంతో, ముచుకుందుడు మేల్కొని చూసిన వెంటనే కాలయవనుడు భస్మమయ్యాడు. అనంతరం భక్తుడైన ముచుకుందునికి శ్రీకృష్ణుడు తన దివ్యమైన రూపంతో దర్శనమిచ్చారు.
ఐక్ష్వాకోఽహం విరక్తోఽస్మ్యఖిలనృపసుఖే త్వత్ప్రసాదైకకాంక్షీ
హా దేవేతి స్తువంతం వరవితతిషు తం నిస్పృహం వీక్ష్య హృష్యన్ |
ముక్తేస్తుల్యాం చ భక్తిం ధుతసకలమలం మోక్షమప్యాశు దత్త్వా
కార్యం హింసావిశుద్ధ్యై తప ఇతి చ తదా ప్రాత్థ లోకప్రతీత్యై ||11 ||
ముచుకుందుడు తాను ఇక్ష్వాకు వంశానికి చెందినవాడినని తెలియజేస్తూ, రాజ్యభోగాలపై విరక్తి కలిగిందని, ఇకపై భగవంతుని అనుగ్రహమే తనకు కావాలని ప్రార్థించాడు. అతని నిస్వార్థ భక్తిని చూసి శ్రీకృష్ణుడు సంతోషించారు. అతనికి ముక్తితో సమానమైన భక్తిని, సమస్త పాపాలను తొలగించే మోక్షాన్ని ప్రసాదించారు. అంతేకాక, గతంలో చేసిన యుద్ధాల వల్ల కలిగిన హింసాదోషం తొలగడానికి తపస్సు చేయమని సూచించారు.
తదను మథురాం గత్వా హత్వా చమూం యవనాహృతాం
మగధపతినా మార్గే సైన్యైః పురేవ నివారితః |
చరమవిజయం దర్పాయాస్మై ప్రదాయ పలాయితో
జలధినగరీం యాతో వాతాలయేశ్వర పాహి మామ్ ||12 ||
ఆ తరువాత శ్రీకృష్ణుడు మథురకు తిరిగి వెళ్లి, కాలయవనుడు తీసుకువచ్చిన సైన్యాన్ని సంహరించారు. అనంతరం జరాసంధుడు మళ్లీ తన సైన్యంతో దారిలో అడ్డుకున్నాడు. అతనికి మరోసారి విజయాన్ని ఇచ్చినట్లుగా చేసి, అతని అహంకారాన్ని పెంచి, శ్రీకృష్ణుడు అక్కడి నుంచి బయలుదేరి సముద్రం మధ్యలో ఉన్న ద్వారకానగరానికి చేరుకున్నారు. ఓ గురువాయూరప్పా! అటువంటి దివ్యలీలలను ప్రదర్శించిన నీవు నన్ను సమస్త రోగబాధల నుంచి రక్షించు.
ఇతి సప్తసప్తతితమదశకం సమాప్తమ్ |
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్సైట్లోని ఇతర పోస్ట్లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్ను సందర్శించండి. 🙏
👉 భారతీయ సంస్కృతి YouTube Channel Link








