నారాయణీయం 88వ దశకమ్ –సంతానగోపాలమ్
ద్వారకలో నివసించే ఒక బ్రాహ్మణుడికి పుట్టిన శిశువులు ఒక్కొక్కరుగా మరణిస్తుండటంతో, అతడు శ్రీకృష్ణుడి రాజ్యంలో తనకు న్యాయం జరగడం లేదని ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తాడు. ఆ బ్రాహ్మణుడి తదుపరి సంతానాన్ని రక్షిస్తానని అర్జునుడు ప్రతిజ్ఞ చేస్తాడు. కానీ తన ప్రయత్నంలో విఫలమవుతాడు. అప్పుడు శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడితో కలిసి అద్భుతమైన దివ్య ప్రయాణం చేసి, మరణించిన బ్రాహ్మణుడి సంతానాన్ని తిరిగి తీసుకువస్తాడు.భక్తుల కష్టాలను తొలగిస్తూ, అసాధ్యాన్ని సుసాధ్యం చేసే శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ కరుణను తెలియజేసే ఈ అద్భుత లీలను ఈరోజు పారాయణంలో తెలుసుకుందాం.మరి ఆలస్యం చేయకుండా నారాయణీయం 88వ దశక పారాయణాన్ని ప్రారంభిద్దాం.శ్రీకృష్ణార్పణమస్తు! 🙏
ప్రాగేవాచార్యపుత్రాహృతినిశమనయా స్వీయషట్సూనువీక్షాం
కాంక్షంత్యా మాతురుక్త్యా సుతలభువి బలిం ప్రాప్య తేనార్చితస్త్వమ్ |
ధాతుః శాపాద్ధిరణ్యాన్వితకశిపుభవాన్ శౌరిజాన్ కంసభగ్నా-
-నానీయైనాన్ ప్రదర్శ్య స్వపదమనయథాః పూర్వపుత్రాన్మరీచేః || 1 ||
గతంలో సాందీపని మహర్షి కుమారుడిని తిరిగి తీసుకువచ్చిన నీ లీలను విన్న దేవకీమాత, తనకు కూడా తన ఆరుగురు కుమారులను చూడాలనే కోరికను వ్యక్తం చేసింది. ఆమె కోరికను తీర్చడానికి నీవు బలిచక్రవర్తి నివసించే సుతల లోకానికి వెళ్లావు. బలిచక్రవర్తి నిన్ను భక్తితో పూజించి గౌరవించాడు. అనంతరం బ్రహ్మదేవుని శాపం వల్ల హిరణ్యకశిపుని కుమారులుగా జన్మించి, తరువాత కంసునిచేత సంహరించబడిన దేవకీదేవి ఆరుగురు కుమారులను తీసుకువచ్చి ఆమెకు చూపించావు. ఆ విధంగా దేవకీమాత కోరికను నెరవేర్చి, ఆ ఆరుగురు కుమారులకు నీ దివ్యధామాన్ని ప్రసాదించావు.
శ్రుతదేవ ఇతి శ్రుతం ద్విజేంద్రం
బహులాశ్వం నృపతిం చ భక్తిపూర్ణమ్ |
యుగపత్త్వమనుగ్రహీతుకామో
మిథిలాం ప్రాపిథ తాపసైః సమేతః || 2 ||
శ్రుతదేవుడు అనే గొప్ప బ్రాహ్మణుడు, బహుళాశ్వుడు అనే మిథిలా రాజు ఇద్దరూ నీకు పరమభక్తులు. వారిద్దరినీ ఒకేసారి అనుగ్రహించాలని సంకల్పించి, నారదుడు మొదలైన మహర్షులతో కలిసి నీవు మిథిలా నగరానికి వెళ్లావు. నీ భక్తులపై నీకు ఉన్న అపారమైన ప్రేమకు ఈ సంఘటన నిదర్శనంగా నిలిచింది.
గచ్ఛన్ ద్విమూర్తిరుభయోర్యుగపన్నికేత-
-మేకేన భూరివిభవైర్విహితోపచారః |
అన్యేన తద్దినభృతైశ్చ ఫలౌదనాద్యై-
-స్తుల్యం ప్రసేదిథ దదాథ చ ముక్తిమాభ్యామ్ ||3||
మిథిలా నగరానికి వెళ్తున్నప్పుడు నీవు రెండు రూపాలను ధరించి, ఒకేసారి శ్రుతదేవుని ఇంటికి, బహుళాశ్వ మహారాజు రాజభవనానికి చేరుకున్నావు. ఒక రూపంలో రాజభవనంలో అపారమైన ఐశ్వర్యంతో సమర్పించిన పూజలను స్వీకరించావు. మరొక రూపంలో శ్రుతదేవుని ఇంట అతడు సమర్పించిన సాధారణ ఫలాలు, అన్నం వంటి ఆహార పదార్థాలను సంతోషంగా స్వీకరించావు. ఇద్దరి భక్తిని సమానంగా ఆదరించి, వారిద్దరికీ ముక్తిని ప్రసాదించావు. భగవంతునికి కావలసింది సంపద కాదు, స్వచ్ఛమైన భక్తి మాత్రమేనని ఈ లీల తెలియజేస్తుంది.
భూయోఽథ ద్వారవత్యాం ద్విజతనయమృతిం తత్ప్రలాపానపి త్వం
కో వా దైవం నిరుంధ్యాదితి కిల కథయన్ విశ్వవోఢాఽప్యసోఢాః |
జిష్ణోర్గర్వం వినేతుం త్వయి మనుజధియా కుంఠితాం చాస్య బుద్ధిం
తత్త్వారూఢాం విధాతుం పరమతమపదప్రేక్షణేనేతి మన్యే ||4||
తరువాత ద్వారకలో ఒక బ్రాహ్మణుని కుమారులు వరుసగా మరణించడంతో ఆ బ్రాహ్మణుడు తీవ్ర దుఃఖంతో విలపించాడు. తన కుమారులను రక్షించలేకపోయినందుకు నిన్ను నిందిస్తూ, దైవాన్ని ఎవరు అడ్డుకోగలరు అని ప్రశ్నించాడు. నీవు సర్వలోకాలను ధరించే పరమాత్మవైనప్పటికీ, మానవ రూపంలో ఉన్నందున ఆ బ్రాహ్మణుని మాటలను సహించావు. అర్జునునిలో ఉన్న గర్వాన్ని తొలగించి, నీ పరమతత్త్వాన్ని అతనికి తెలియజేయాలనే ఉద్దేశంతోనే ఈ సంఘటన జరిగిందని భావించవచ్చు.
నష్టా అష్టాస్య పుత్రాః పునరపి తవ తూపేక్షయా కష్టవాదః
స్పష్టో జాతో జనానామథ తదవసరే ద్వారకామాప పార్థః |
మైత్ర్యా తత్రోషితోఽసౌ నవమసుతమృతౌ విప్రవర్యప్రరోదం
శ్రుత్వా చక్రే ప్రతిజ్ఞామనుపహృతసుతః సన్నివేక్ష్యే కృశానుమ్ || 5||
ఆ బ్రాహ్మణునికి ఇప్పటికే ఎనిమిది మంది కుమారులు మరణించగా, నీ నిర్లక్ష్యం వల్లనే ఇలా జరుగుతోందని ప్రజలు బహిరంగంగా విమర్శించడం ప్రారంభించారు. అదే సమయంలో అర్జునుడు ద్వారకకు వచ్చాడు. అక్కడ నీతో స్నేహంగా కొంతకాలం గడిపాడు. ఆ బ్రాహ్మణుని తొమ్మిదవ కుమారుడు కూడా జన్మించిన వెంటనే మరణించడంతో, అతని రోదనలు విన్న అర్జునుడు తీవ్రంగా చలించిపోయాడు. ఆ బ్రాహ్మణుని కుమారుడిని తప్పకుండా రక్షిస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేశాడు. తన ప్రతిజ్ఞను నెరవేర్చలేకపోతే అగ్నిలో ప్రవేశిస్తానని కూడా నిర్ణయించుకున్నాడు.
మానీ స త్వామపృష్ట్వా ద్విజనిలయగతో బాణజాలైర్మహాస్త్రై-
-రుంధానః సూతిగేహం పునరపి సహసా దృష్టనష్టే కుమారే |
యామ్యామైంద్రీం తథాన్యాః సురవరనగరీర్విద్యయాఽఽసాద్య సద్యో
మోఘోద్యోగః పతిష్యన్ హుతభుజి భవతా సస్మితం వారితోఽభూత్ ||6||
అర్జునుడు తన పరాక్రమంపై గర్వంతో, నీ సహాయం కూడా కోరకుండా బ్రాహ్మణుని ఇంటికి వెళ్లాడు. తన దివ్యాస్త్రాలు, బాణాలతో ప్రసూతి గృహం చుట్టూ బలమైన రక్షణ ఏర్పాటుచేశాడు. అయినప్పటికీ ఆ బ్రాహ్మణుని తొమ్మిదవ కుమారుడు కూడా అదృశ్యమయ్యాడు. అర్జునుడు యమలోకం, ఇంద్రలోకం తదితర దేవతల లోకాలకు తన విద్యాబలంతో వెళ్లి ఆ శిశువు కోసం వెతికాడు. కానీ ఎక్కడా ఆ బాలుడు కనిపించలేదు. తన ప్రయత్నాలన్నీ విఫలమవడంతో అర్జునుడు అగ్నిలో ప్రవేశించడానికి సిద్ధమయ్యాడు. అప్పుడు నీవు చిరునవ్వుతో అతనిని అడ్డుకున్నావు.
సార్ధం తేన ప్రతీచీం దిశమతిజవినా స్యందనేనాభియాతో
లోకాలోకం వ్యతీతస్తిమిరభరమథో చక్రధామ్నా నిరుంధన్ |
చక్రాంశుక్లిష్టదృష్టిం స్థితమథ విజయం పశ్య పశ్యేతి వారాం
పారే త్వం ప్రాదదర్శః కిమపి హి తమసాం దూరదూరం పదం తే || 7 ||
అర్జునునితో కలిసి నీవు అత్యంత వేగంగా ప్రయాణించే దివ్యరథంపై పశ్చిమ దిశగా బయలుదేరావు. లోకాలోక పర్వతాన్ని కూడా దాటి, దట్టమైన చీకటితో నిండిన ప్రాంతంలోకి ప్రవేశించావు. అక్కడ చీకటి కారణంగా అర్జునుడు ఏమీ చూడలేకపోయాడు. అప్పుడు నీ సుదర్శన చక్రం నుంచి వెలువడిన ప్రకాశం ఆ చీకటిని తొలగించింది. అర్జునుడా! చూడు, చూడు! అని చెబుతూ, సమస్త చీకట్లకు అతీతమైన నీ పరమధామాన్ని అతనికి చూపించావు.
తత్రాసీనం భుజంగాధిపశయనతలే దివ్యభూషాయుధాద్యై-
-రావీతం పీతచేలం ప్రతినవజలదశ్యామలం శ్రీమదంగమ్ |
మూర్తీనామీశితారం పరమిహ తిసృణామేకమర్థం శ్రుతీనాం
త్వామేవ త్వం పరాత్మన్ ప్రియసఖసహితో నేమిథ క్షేమరూపమ్ || 8||
ఆ పరమధామంలో ఆదిశేషునిపై శయనించి ఉన్న దివ్యమూర్తిని అర్జునుడు దర్శించాడు. ఆ స్వామి దివ్యమైన ఆభరణాలు, ఆయుధాలతో అలంకరించబడి, పీతాంబరాన్ని ధరించి, కొత్తగా ఆవిర్భవించిన నల్లని మేఘంలా శ్యామలవర్ణంతో ప్రకాశిస్తున్నాడు. ఆ పరమాత్ముడు మూడు లోకాలకు, మూడు దేవతామూర్తులకు, సమస్త వేదాలకు మూలమైన పరబ్రహ్మ స్వరూపుడు. ఓ పరమాత్మా! ఆ దివ్యమూర్తి నీవే అని గ్రహించిన అర్జునుడు, నీ ప్రియమిత్రుడైన నీతో కలిసి ఆ స్వామికి భక్తితో నమస్కరించాడు.
యువాం మామేవ ద్వావధికవివృతాంతర్హితతయా
విభిన్నౌ సంద్రష్టుం స్వయమహమహార్షం ద్విజసుతాన్ |
నయేతం ద్రాగేతానితి ఖలు వితీర్ణాన్ పునరమూన్
ద్విజాయాదాయాదాః ప్రణుతమహిమా పాండుజనుషా || 9||
ఆ పరమాత్ముడు అర్జునుడితో ఇలా చెప్పాడు: ఓ కృష్ణా! మీ ఇద్దరూ వాస్తవానికి నా స్వరూపాలే. అయినప్పటికీ మీ ఇద్దరి మధ్య ఉన్న భేదభావాన్ని తొలగించి, మీ అసలైన దివ్యస్వరూపాన్ని మీకే తెలియజేయాలనే ఉద్దేశంతోనే నేను మిమ్మల్ని ఇక్కడికి రప్పించాను. ఆ బ్రాహ్మణుని కుమారులను వెంటనే తీసుకువెళ్లి వారి తండ్రికి అప్పగించండి అని చెప్పి ఆ శిశువులందరినీ మీకు అందించాడు. అప్పుడు నీవు ఆ పిల్లలందరినీ తీసుకొని, అర్జునునితో కలిసి ద్వారకకు తిరిగి వచ్చావు. నీ మహిమను గ్రహించిన అర్జునుడు ఎంతో ఆనందించాడు.
ఏవం నానావిహారైర్జగదభిరమయన్ వృష్ణివంశం ప్రపుష్ణ-
-న్నీజానో యజ్ఞభేదైరతులవిహృతిభిః ప్రీణయన్నేణనేత్రాః |
భూభారక్షేపదంభాత్ పదకమలజుషాం మోక్షణాయావతీర్ణః
పూర్ణం బ్రహ్మైవ సాక్షాద్యదుషు మనుజతారూషితస్త్వం వ్యలాసీః || 10 ||
ఓ ప్రభూ! ఈ విధంగా అనేక దివ్యలీలలతో జగత్తులోని ప్రజలకు ఆనందాన్ని కలిగిస్తూ, వృష్ణి వంశాన్ని అభివృద్ధి చేస్తూ, అనేక యజ్ఞాలను నిర్వహిస్తూ, గోపికల హృదయాలను నీ అపూర్వమైన లీలలతో ఆనందింపజేశావు. భూభారాన్ని తగ్గించడమే నీ అవతారానికి బాహ్య కారణంగా కనిపించినప్పటికీ, వాస్తవానికి నీ పాదపద్మాలను ఆశ్రయించిన భక్తులకు మోక్షాన్ని ప్రసాదించడమే నీ అవతార పరమార్థం. నీవు సంపూర్ణ పరబ్రహ్మ స్వరూపుడవై, యాదవ వంశంలో మానవ రూపాన్ని ధరించి దివ్యలీలలను ప్రదర్శించావు.
ప్రాయేణ ద్వారవత్యామవృతదయి తదా నారదస్త్వద్రసార్ద్ర-
-స్తస్మాల్లేభే కదాచిత్ ఖలు సుకృతనిధిస్త్వత్పితా తత్త్వబోధమ్ |
భక్తానామగ్రయాయీ స చ ఖలు మతిమానుద్ధవస్త్వత్త ఏవ
ప్రాప్తో విజ్ఞానసారం స కిల జనహితాయాధునాఽస్తే బదర్యామ్ || 11 ||
ద్వారకలో నీవు నివసిస్తున్న సమయంలో, నీ లీలలపై అపారమైన భక్తి కలిగిన నారద మహర్షి ఒక సందర్భంలో నీ తండ్రి వసుదేవుడిని కలుసుకున్నాడు. గొప్ప పుణ్యసంపద కలిగిన వసుదేవుడు నారదుని ద్వారా పరమతత్త్వ జ్ఞానాన్ని పొందాడు. అలాగే భక్తులలో అగ్రగణ్యుడైన ఉద్ధవుడు కూడా నీ నుంచే పరమజ్ఞాన సారాన్ని పొందాడు. ఆ జ్ఞానాన్ని లోకకల్యాణం కోసం అందించడానికి ఉద్ధవుడు ప్రస్తుతం బదరికాశ్రమంలో నివసిస్తున్నాడు.
సోఽయం కృష్ణావతారో జయతి తవ విభో యత్ర సౌహార్దభీతి-
-స్నేహద్వేషానురాగప్రభృతిభిరతులైరశ్రమైర్యోగభేదైః |
ఆర్తిం తీర్త్వా సమస్తామమృతపదమగుః సర్వతః సర్వలోకాః
స త్వం విశ్వార్తిశాంత్యై పవనపురపతే భక్తిపూర్త్యై చ భూయాః || 12 ||
ఓ సర్వేశ్వరా! నీ శ్రీకృష్ణావతారం ఎంతో మహిమాన్వితమైనది. ఈ అవతారంలో స్నేహం, భయం, ప్రేమ, ద్వేషం, అనురాగం వంటి అనేక భావాలతో ప్రజలు నీతో సంబంధాన్ని ఏర్పరచుకున్నారు. ఏ మార్గంలో నిన్ను ఆశ్రయించినప్పటికీ, నీ అనుగ్రహంతో వారు తమ సమస్త దుఃఖాలను దాటుకొని అమృతత్వమైన మోక్షపదాన్ని పొందారు. ఓ గురువాయూరప్పా! సమస్త లోకాల బాధలను తొలగించి, నీ భక్తుల హృదయాలలో సంపూర్ణ భక్తిని పెంపొందించడానికి మమ్మల్ని అనుగ్రహించు.
ఇతి అష్టాశీతితమదశకం సమాప్తమ్ |
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్‌సైట్‌లోని ఇతర పోస్ట్‌లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్‌ను సందర్శించండి. 🙏
