నారాయణీయం 76వ దశకమ్ – ఉద్ధవదౌత్యం
శ్రీకృష్ణుడు తన ప్రియమిత్రుడైన ఉద్ధవుడిని గోకులానికి పంపించి, నందుడు, యశోదమ్మలకు మరియు గోపికలకు తన సందేశాన్ని అందిస్తాడు. కృష్ణుని ఎడబాటుతో తల్లడిల్లుతున్న గోపికలు ఉద్ధవుడితో తమ మనసులోని బాధను, కృష్ణునిపై తమకున్న అపారమైన ప్రేమను వ్యక్తం చేస్తారు. గోపికల నిష్కల్మషమైన భక్తిని చూసి ఉద్ధవుడు సైతం ఆశ్చర్యపోతాడు.భగవంతునిపై నిస్వార్థమైన ప్రేమ, విరహంలోనూ తరగని భక్తి ఎంత గొప్పవో తెలియజేసే ఈ అద్భుత ఘట్టాన్ని ఈరోజు పారాయణంలో తెలుసుకుందాం.మరి ఆలస్యం చేయకుండా నారాయణీయం 76వ దశక పారాయణాన్ని ప్రారంభిద్దాం.శ్రీకృష్ణార్పణమస్తు! 🙏
గత్వా సాందీపనిమథ చతుష్షష్టిమాత్రైరహోభిః
సర్వజ్ఞస్త్వం సహ ముసలినా సర్వవిద్యా గృహీత్వా |
పుత్రం నష్టం యమనిలయనాదాహృతం దక్షిణార్థం
దత్త్వా తస్మై నిజపురమగా నాదయన్ పాంచజన్యమ్ || 1 ||
శ్రీకృష్ణుడు, బలరాముడితో కలిసి సాందీపని మహర్షి ఆశ్రమానికి వెళ్లి, కేవలం అరవై నాలుగు రోజుల్లోనే సమస్త విద్యలను అభ్యసించారు. గురుదక్షిణగా, మరణించిన గురుపుత్రుడిని యమలోకం నుంచి తిరిగి తీసుకువచ్చి గురువుకు సమర్పించారు. అనంతరం పాంచజన్య శంఖాన్ని పూరిస్తూ తమ నగరమైన మథురకు తిరిగి చేరుకున్నారు.
స్మృత్వా స్మృత్వా పశుపసుదృశః ప్రేమభారప్రణున్నాః
కారుణ్యేన త్వమపి వివశః ప్రాహిణోరుద్ధవం తమ్ |
కిం చాముష్మై పరమసుహృదే భక్తవర్యాయ తాసాం
భక్త్యుద్రేకం సకలభువనే దుర్లభం దర్శయిష్యన్ || 2 ||
గోకులంలోని గోపికలు తనపై చూపిన అపారమైన ప్రేమను, విరహవేదనను శ్రీకృష్ణుడు నిరంతరం స్మరించుకున్నారు. వారి బాధను తలచుకొని కరుణతో చలించిపోయి, తనకు అత్యంత సన్నిహితుడైన భక్తశ్రేష్ఠుడు ఉద్ధవుడిని గోకులానికి పంపించారు. గోపికలలో ఉన్న అసాధారణమైన భక్తి ప్రపంచంలో మరెక్కడా కనిపించదని ఉద్ధవుడికి తెలియజేయడం కూడా ఈ ప్రయాణంలోని ఉద్దేశం.
త్వన్మాహాత్మ్యప్రథిమపిశునం గోకులం ప్రాప్య సాయం
త్వద్వార్తాభిర్బహు స రమయామాస నందం యశోదామ్ |
ప్రాతర్దృష్ట్వా మణిమయరథం శంకితాః పంకజాక్ష్యః
శ్రుత్వా ప్రాప్తం భవదనుచరం త్యక్తకార్యాః సమీయుః || 3 ||
సాయంత్రం వేళ ఉద్ధవుడు గోకులానికి చేరుకొని, శ్రీకృష్ణుని మహిమలను తెలియజేసే ఆయన మాటలతో నందుడు, యశోదలకు ఆనందం కలిగించారు. మరుసటి ఉదయం రత్నాలతో అలంకరించబడిన రథాన్ని చూసిన గోపికలు, శ్రీకృష్ణుడి అనుచరుడు వచ్చాడని తెలుసుకొని, తమ పనులన్నింటినీ వదిలి ఉద్ధవుడి దగ్గరకు చేరుకున్నారు.
దృష్ట్వా చైనం త్వదుపమలసద్వేషభూషాభిరామం
స్మృత్వా స్మృత్వా తవ విలసితాన్యుచ్చకైస్తాని తాని |
రుద్ధాలాపాః కథమపి పునర్గద్గదాం వాచమూచుః
సౌజన్యాదీన్ నిజపరభిదామప్యలం విస్మరంత్యః || 4||
శ్రీకృష్ణుడిని పోలిన అందమైన రూపం, వస్త్రాలు, ఆభరణాలతో ఉన్న ఉద్ధవుడిని చూసి గోపికలు ఆశ్చర్యపోయారు. ఆయనను చూడగానే కృష్ణుడితో గడిపిన మధురమైన లీలలన్నీ వారికి గుర్తుకొచ్చాయి. విరహంతో మాటలు సరిగా పలకలేక, గొంతు గద్గదమవుతున్నా తమ మనసులోని భావాలను ఉద్ధవుడికి తెలియజేయడానికి ప్రయత్నించారు. ఆ సమయంలో తమకు, పరులకు మధ్య ఉన్న భేదాలను కూడా వారు మరచిపోయారు.
శ్రీమన్ కిం త్వం పితృజనకృతే ప్రేషితో నిర్దయేన
క్వాసౌ కాంతో నగరసుదృశాం హా హరే నాథ పాయాః |
ఆశ్లేషాణామమృతవపుషో హంత తే చుంబనానా-
-మున్మాదానాం కుహకవచసాం విస్మరేత్ కాంత కా వా || 5||
గోపికలు ఉద్ధవుడిని ఇలా ప్రశ్నించారు: “ఓ కృష్ణుని ప్రియమిత్రమా! మా ప్రియమైన కృష్ణుడు తన తల్లిదండ్రుల పనిమీద నిన్ను పంపించాడా? అయ్యో! నగరంలోని సుందరీమణుల మధ్య ఉన్న మన ప్రియుడు మమ్మల్ని మరచిపోయాడా? తన అమృతమయమైన ఆలింగనాలను, మధురమైన ముద్దులను, ప్రేమతో పలికిన మాటలను మరచిపోవడం ఆయనకు ఎలా సాధ్యమవుతుంది?” అని తమ విరహవేదనను వ్యక్తం చేశారు.
రాసక్రీడాలులితలలితం విశ్లథత్కేశపాశం
మందోద్భిన్నశ్రమజలకణం లోభనీయం త్వదంగమ్ |
కారుణ్యాబ్ధే సకృదపి సమాలింగితుం దర్శయేతి
ప్రేమోన్మాదాద్భువనమదన త్వత్ప్రియాస్త్వాం విలేపుః || 6||
గోపికలు కృష్ణుని రాసలీలలోని అందమైన రూపాన్ని గుర్తుచేసుకున్నారు. రాసక్రీడలో కదలికల వల్ల వదులైన కేశపాశాలు, శ్రమతో మెరిసిన చెమట బిందువులు కలిగిన ఆయన దివ్యరూపాన్ని ఒక్కసారైనా ఆలింగనం చేసుకోవాలని కోరుకున్నారు. ప్రేమతో పరవశించిన గోపికలు, తమ హృదయాలను ఆకర్షించిన కృష్ణుడిని చూపించమని ఉద్ధవుడిని వేడుకున్నారు.
ఏవం ప్రాయైర్వివశవచనైరాకులా గోపికాస్తాః
త్వత్ సందేశైః ప్రకృతిమనయత్ సోఽథ విజ్ఞానగర్భైః |
భూయస్తాభిర్ముదితమతిభిస్త్వన్మయీభిర్వధూభి-
-స్తత్తద్వార్తాసరసమనయత్ కానిచిద్వాసరాణి || 7||
గోపికలు ఈ విధంగా విరహంతో పలికిన మాటలను విన్న ఉద్ధవుడు, శ్రీకృష్ణుడు పంపిన జ్ఞానపూర్వకమైన సందేశాలను వారికి తెలియజేసి వారి మనసులను శాంతింపజేశారు. ఆ సందేశాలతో గోపికలు తిరిగి ఆనందాన్ని పొందారు. కృష్ణుడి స్మరణలోనే మునిగిపోయిన గోపికలతో ఉద్ధవుడు కొన్ని రోజులు గడుపుతూ, వారి మధురమైన కృష్ణానుభవాలను వింటూ ఆనందించారు.
త్వత్ప్రోద్గానైః సహితమనిశం సర్వతో గేహకృత్యం
త్వద్వార్తైవ ప్రసరతి మిథః సైవ చోత్స్వాపలాపాః |
చేష్టాః ప్రాయస్త్వదనుకృతయస్త్వన్మయం సర్వమేవం
దృష్ట్వా తత్ర వ్యముహదధికం విస్మయాదుద్ధవోఽయమ్ || 8||
గోపికలు ఇంటి పనులు చేసుకుంటున్నప్పటికీ నిరంతరం కృష్ణుడి గానాలనే పాడేవారు. వారి మాటల్లోనూ, సంభాషణల్లోనూ కృష్ణుడి కథలే వినిపించేవి. నిద్రలో కూడా కృష్ణుడి గురించే మాట్లాడేవారు. వారి ప్రతి కదలికలోనూ కృష్ణుడి అనుకరణ కనిపించేది. గోపికల జీవితమంతా కృష్ణమయంగా మారిపోయిన తీరు చూసి ఉద్ధవుడు ఎంతో ఆశ్చర్యపోయారు.
రాధాయా మే ప్రియతమమిదం మత్ప్రియైవం బ్రవీతి
త్వం కిం మౌనం కలయసి సఖే మానినీమత్ప్రియేవ |
ఇత్యాద్యేవ ప్రవదతి సఖి త్వత్ప్రియో నిర్జనే మా-
-మిత్థం వాదైరరమయదయం త్వత్ప్రియాముత్పలాక్షీమ్ || 9||
ఒకాంతంగా ఉన్న రాధాదేవితో ఉద్ధవుడు కృష్ణుడి సందేశాన్ని వినిపిస్తూ, “రాధా! నీవు నాకు అత్యంత ప్రియమైనదానివి. నా ప్రియురాలు ఇలా చెబుతోంది. ఓ సఖీ! నీవు నాపై అలిగి మౌనంగా ఎందుకు ఉన్నావు?” అంటూ కృష్ణుడిలా మాట్లాడారు. ఈ విధంగా కృష్ణుడి మాటలను, ప్రేమభావాలను గుర్తుచేస్తూ ఉద్ధవుడు రాధాదేవికి కొంత ఆనందాన్ని కలిగించారు.
ఏష్యామి ద్రాగనుపగమనం కేవలం కార్యభారా-
-ద్విశ్లేషేఽపి స్మరణదృఢతాసంభవాన్మాస్తు ఖేదః |
బ్రహ్మానందే మిలతి న చిరాత్ సంగమో వా వియోగ-
-స్తుల్యో వః స్యాదితి తవ గిరా సోఽకరోన్నిర్వ్యథాస్తాః || 10 ||
శ్రీకృష్ణుని సందేశాన్ని ఉద్ధవుడు గోపికలకు ఇలా తెలియజేశారు: “నేను త్వరలోనే మీ వద్దకు వస్తాను. కొన్ని కార్యాల కారణంగా ప్రస్తుతం మీకు దూరంగా ఉన్నాను. అయినప్పటికీ నా స్మరణ మీలో నిరంతరం ఉండటంవల్ల ఈ వియోగాన్ని గురించి బాధపడవద్దు. పరబ్రహ్మానందంలో లీనమైనప్పుడు కలయిక, వియోగం రెండూ సమానమే అవుతాయి.” ఈ సందేశం విన్న గోపికలు తమ విరహవేదనను మరచి ప్రశాంతతను పొందారు.
ఏవం భక్తిః సకలభువనే నేక్షితా న శ్రుతా వా
కిం శాస్త్రౌఘైః కిమిహ తపసా గోపికాభ్యో నమోఽస్తు |
ఇత్యానందాకులముపగతం గోకులాదుద్ధవం తం
దృష్ట్వా హృష్టో గురుపురపతే పాహి మామామయౌఘాత్ || 11 ||
గోపికల భక్తి ఈ ప్రపంచంలో ఎక్కడా చూడలేనిది, వినలేనిది అని ఉద్ధవుడు ఆశ్చర్యంతో కొనియాడారు. అనేక శాస్త్రాలను అధ్యయనం చేయడం, తపస్సు చేయడం కంటే గోపికల నిష్కల్మషమైన భక్తి ఎంతో గొప్పదని భావించి వారికి నమస్కరించారు. అనంతరం గోకులం నుంచి తిరిగి వచ్చిన ఉద్ధవుడిని చూసి శ్రీకృష్ణుడు ఆనందించారు. ఓ గురువాయూరప్పా! అటువంటి పరమభక్తి మహిమను ప్రసాదించి, నన్ను సమస్త రోగబాధల నుంచి రక్షించు.
ఇతి షట్సప్తతితమదశకం సమాప్తమ్ |
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్‌సైట్‌లోని ఇతర పోస్ట్‌లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్‌ను సందర్శించండి. 🙏
