నారాయణీయం 78వ దశకమ్ – ద్వారకావాసః తథా రుక్మణీసందేశప్రాప్తిః
జరాసంధుడి దాడుల నుంచి యాదవులను రక్షించేందుకు శ్రీకృష్ణుడు సముద్ర మధ్యలో అద్భుతమైన ద్వారకా నగరాన్ని నిర్మించి, యాదవులతో కలిసి అక్కడ నివసిస్తాడు. ఇదే సమయంలో విదర్భ రాజకుమారి రుక్మిణీదేవి శ్రీకృష్ణుడి గుణగణాలను విని, ఆయనే తన భర్త కావాలని మనసారా కోరుకుంటుంది. తన సోదరుడు రుక్మి తన వివాహాన్ని శిశుపాలుడితో నిశ్చయించడంతో, ఒక బ్రాహ్మణుడి ద్వారా శ్రీకృష్ణుడికి రహస్య సందేశాన్ని పంపిస్తుంది.రుక్మిణీదేవి భక్తి, ప్రేమ, శ్రీకృష్ణునిపై ఆమెకున్న అచంచలమైన విశ్వాసం గురించి ఈరోజు పారాయణంలో తెలుసుకుందాం.మరి ఆలస్యం చేయకుండా నారాయణీయం 78వ దశక పారాయణాన్ని ప్రారంభిద్దాం.శ్రీకృష్ణార్పణమస్తు! 🙏
త్రిదశవర్ధకివర్ధితకౌశలం
త్రిదశదత్తసమస్తవిభూతిమత్ |
జలధిమధ్యగతం త్వమభూషయో
నవపురం వపురంచితరోచిషా || 1 ||
దేవశిల్పి విశ్వకర్మ తన అద్భుతమైన శిల్పకళా నైపుణ్యంతో సముద్రం మధ్యలో ద్వారకానగరాన్ని నిర్మించారు. దేవతలు సమర్పించిన సమస్త సంపదలు, వైభవాలతో ఆ నగరం సర్వాంగసుందరంగా తీర్చిదిద్దబడింది. శ్రీకృష్ణుడు తన దివ్యమైన తేజస్సుతో ఆ నూతన నగరానికి మరింత శోభను చేకూర్చారు.
దదుషి రేవతభూభృతి రేవతీం
హలభృతే తనయాం విధిశాసనాత్ |
మహితముత్సవఘోషమపూపుషః
సముదితైర్ముదితైః సహ యాదవైః || 2 ||
రేవత మహారాజు తన కుమార్తె రేవతిని బలరాముడికి ఇచ్చి వివాహం జరిపించారు. బ్రహ్మదేవుని ఆదేశం ప్రకారం జరిగిన ఈ వివాహ మహోత్సవంలో యాదవులందరూ ఎంతో ఆనందంగా పాల్గొన్నారు. ద్వారకలో మంగళవాద్యాలు, ఉత్సవాల సందడి వెల్లివిరిసింది.
అథ విదర్భసుతాం ఖలు రుక్మిణీం
ప్రణయినీం త్వయి దేవ సహోదరః |
స్వయమదిత్సత చేదిమహీభుజే
స్వతమసా తమసాధుముపాశ్రయన్ || 3 ||
విదర్భ రాజు భీష్మకుని కుమార్తె రుక్మిణీదేవి శ్రీకృష్ణుడిని మనస్ఫూర్తిగా ప్రేమించింది. అయితే ఆమె సోదరుడైన రుక్మి, దుష్టుడైన చేదిరాజు శిశుపాలుడికి ఆమెను ఇచ్చి వివాహం చేయాలని నిర్ణయించాడు. తన అజ్ఞానం, దురాలోచనలతో రుక్మిణి కోరికకు విరుద్ధంగా ఈ వివాహాన్ని నిశ్చయించాడు.
చిరధృతప్రణయా త్వయి బాలికా
సపది కాంక్షితభంగసమాకులా |
తవ నివేదయితుం ద్విజమాదిశ-
-త్స్వకదనం కదనంగవినిర్మితమ్ || 4||
చిన్ననాటి నుంచే శ్రీకృష్ణుడిపై అపారమైన ప్రేమను పెంచుకున్న రుక్మిణీదేవి, తన వివాహం శిశుపాలుడితో జరగబోతోందని తెలుసుకొని కలత చెందింది. తన కోరిక నెరవేరదేమోనని ఆందోళన చెందుతూ, తన మనోవేదనను శ్రీకృష్ణుడికి తెలియజేయడానికి ఒక బ్రాహ్మణుడిని రాయబారిగా పంపించింది.
ద్విజసుతోఽపి చ తూర్ణముపాయయౌ
తవ పురం హి దురాశదురాసదమ్ |
ముదమవాప చ సాదరపూజితః
స భవతా భవతాపహృతా స్వయమ్ || 5||
ఆ బ్రాహ్మణుడు ఎవరూ సులభంగా చేరుకోలేని ద్వారకానగరానికి త్వరగా చేరుకున్నాడు. శ్రీకృష్ణుడు ఆయనను ఎంతో గౌరవంగా ఆహ్వానించి, అతిథి మర్యాదలతో సత్కరించారు. భక్తుల బాధలను తొలగించే భగవంతుడైన శ్రీకృష్ణుని ఆదరణకు ఆ బ్రాహ్మణుడు ఎంతో సంతోషించాడు.
స చ భవంతమవోచత కుండినే
నృపసుతా ఖలు రాజతి రుక్మిణీ |
త్వయి సముత్సుకయా నిజధీరతా-
-రహితయా హి తయా ప్రహితోఽస్మ్యహమ్ || 6||
ఆ బ్రాహ్మణుడు శ్రీకృష్ణుడితో ఇలా చెప్పాడు: “ఓ కృష్ణా! విదర్భ రాజకుమార్తె రుక్మిణీదేవి మీపై అపారమైన ప్రేమతో ఉన్నారు. మీపై ఉన్న ప్రేమను, తన మనసులోని కోరికను మీకు తెలియజేయడానికి ఆమె నన్ను మీ వద్దకు పంపించారు. మీపై ఉన్న ఆరాటంతో ఆమె ఎంతో కలత చెందుతున్నారు” అని రుక్మిణి సందేశాన్ని వివరించాడు.
తవ హృతాస్మి పురైవ గుణైరహం
హరతి మాం కిల చేదినృపోఽధునా |
అయి కృపాలయ పాలయ మామితి
ప్రజగదే జగదేకపతే తయా || 7||
రుక్మిణీదేవి తన సందేశంలో ఇలా తెలియజేసింది: “ఓ కరుణాసాగరా! మీ సద్గుణాలను విన్నప్పటి నుంచే నా మనసును మీకు సమర్పించుకున్నాను. మీరు ఇప్పటికే నా హృదయాన్ని గెలుచుకున్నారు. కానీ ఇప్పుడు శిశుపాలుడు నన్ను వివాహం చేసుకోవడానికి వస్తున్నాడు. దయచేసి నన్ను రక్షించి, మీ భార్యగా స్వీకరించండి” అని వేడుకుంది.
అశరణాం యది మాం త్వముపేక్షసే
సపది జీవితమేవ జహామ్యహమ్ |
ఇతి గిరా సుతనోరతనోద్భృశం
సుహృదయం హృదయం తవ కాతరమ్ || 8||
రుక్మిణీదేవి తన సందేశాన్ని కొనసాగిస్తూ, “ఓ జగన్నాథా! మీరే నాకు శరణ్యం. మీరు నన్ను రక్షించకుండా విడిచిపెడితే, ఈ జీవితాన్ని కొనసాగించలేను. మీ అనుగ్రహం లభించకపోతే నా ప్రాణాలను విడిచిపెడతాను” అని తన హృదయంలోని ఆవేదనను తెలియజేసింది. ఆమె మాటలు విన్న శ్రీకృష్ణుని హృదయం కరుణతో నిండిపోయింది.
అకథయస్త్వమథైనమయే సఖే
తదధికా మమ మన్మథవేదనా |
నృపసమక్షముపేత్య హరామ్యహం
తదయి తాం దయితామసితేక్షణామ్ || 9||
రుక్మిణి సందేశం విన్న శ్రీకృష్ణుడు ఆ బ్రాహ్మణుడితో ఇలా అన్నారు: “ఓ మిత్రమా! రుక్మిణిపై నాకు కూడా అంతే ప్రేమ ఉంది. ఆమెను పొందాలనే నా కోరిక కూడా ఎంతో తీవ్రంగా ఉంది. నేను స్వయంగా విదర్భకు వెళ్లి, రాజులందరి సమక్షంలో ఆమెను వివాహం నుంచి తీసుకువస్తాను” అని తన సంకల్పాన్ని తెలియజేశారు.
ప్రముదితేన చ తేన సమం తదా
రథగతో లఘు కుండినమేయివాన్ |
గురుమరుత్పురనాయక మే భవా-
-న్వితనుతాం తనుతాం నిఖిలాపదామ్ || 10 ||
ఆ బ్రాహ్మణుడితో కలిసి శ్రీకృష్ణుడు ఎంతో ఆనందంగా వెంటనే రథంపై విదర్భ రాజధాని కుండినపురానికి బయలుదేరారు. రుక్మిణీదేవిని వివాహం చేసుకోవాలనే సంకల్పంతో శ్రీకృష్ణుడు ప్రయాణం ప్రారంభించారు. ఓ గురువాయూరప్పా! ఈ దివ్యలీలలను స్మరించే భక్తుల సమస్త ఆపదలను తొలగించి, నన్ను కూడా రక్షించు.
ఇతి అష్టసప్తతితమదశకం సమాప్తమ్ |
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్‌సైట్‌లోని ఇతర పోస్ట్‌లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్‌ను సందర్శించండి. 🙏
