మూకపంచశతీ – మందస్మిత శతకం 1-10 శ్లోకాలు
మూకపంచశతీ మందస్మిత శతకం శ్రీ కామాక్షీ అమ్మవారి దివ్య మందహాస మహిమను వర్ణించే అపూర్వమైన స్తోత్రరత్నం. మహాకవి మూకకవి రచించిన ఈ శతకంలోని ప్రతి శ్లోకం అమ్మవారి కరుణ, సౌందర్యం, అనుగ్రహాన్ని అద్భుతంగా ప్రతిబింబిస్తుంది. ఈ వ్యాసంలో ప్రతి శ్లోకానికి సులభమైన తెలుగులో అర్థం మరియు భావాన్ని తెలుసుకుందాం.
బధ్నీమో వయమంజలిం ప్రతిదినం బంధచ్ఛిదే దేహినాం
కందర్పాగమతంత్రమూలగురవే కల్యాణకేలీభువే ।
కామాక్ష్యా ఘనసారపుంజరజసే కామద్రుహశ్చక్షుషాం
మందారస్తబకప్రభామదముషే మందస్మితజ్యోతిషే ॥1॥
జగన్మాత కామాక్షి దేవి చిరునవ్వులకు ప్రతిరోజూ నమస్కరిస్తున్నాము. ఆ చిరునవ్వులు మన్మథుడికి ప్రేమ శాస్త్రంలో గురువు లాంటివి. భక్తుల సంసార బంధాలను తెంచేవి. శుభాలకు నిలయమైనవి. పరమశివుని కళ్ళకు పచ్చ కర్పూరంలా చల్లదనాన్ని ఇచ్చేవి, మందార పూల అందాన్ని కూడా ఓడించేవి.
సధ్రీచే నవమల్లికాసుమనసాం నాసాగ్రముక్తామణే-
రాచార్యాయ మృణాలకాండమహసాం నైసర్గికాయ ద్విషే ।
స్వర్ధున్యా సహ యుధ్వేన హిమరుచేరర్ధాసనాధ్యాసినే
కామాక్ష్యాః స్మితమంజరీధవలిమాద్వైతాయ తస్మై నమః ॥2॥
మల్లెపూల తెల్లదనాన్ని, ముక్కుపుడకలోని ముత్యపు కాంతిని మించిన ఆ అమ్మ చిరునవ్వులకు నమస్కారము. ఆ చిరునవ్వులు తామర తూళ్ళ ప్రకాశానికి గురువు లాంటివి. ఆకాశ గంగలోని నీటి స్వచ్ఛతతో పోటీపడేవి మరియు చంద్రుని చల్లని తెల్లదనాన్ని కూడా మించిన కామాక్షి దేవి చిరునవ్వుకు నా ప్రణామం.
కర్పూరద్యుతిచాతురీమతితరామల్పీయసీం కుర్వతీ
దౌర్భాగ్యోదయమేవ సంవిదధతీ దౌషాకరీణాం త్విషామ్ ।
క్షుల్లానేవ మనోజ్ఞమల్లినికరాన్ఫుల్లానపి వ్యంజతీ
కామాక్ష్యా మృదులస్మితాంశులహరీ కామప్రసూరస్తు మే ॥3॥
అమ్మవారి చిరునవ్వులు కర్పూరపు కాంతిని కూడా తక్కువ చేసేంత ప్రకాశవంతమైనవి. చంద్రుని వెన్నెలలో ఉండే మచ్చ, వాడిపోయే మల్లెపూవుల లక్షణం ఆ నవ్వులకు లేవు. ఇటువంటి లోపాలు ఏమీ లేని, భక్తుల కోరికలను నెరవేర్చే కామాక్షి దేవి మృదువైన చిరునవ్వుల కాంతి నాకు సకల శుభాలను ఇచ్చుగాక!
యా పీనస్తనమండలోపరి లసత్కర్పూరలేపాయతే
యా నీలేక్షణరాత్రికాంతితతిషు జ్యోత్స్నాప్రరోహాయతే ।
యా సౌందర్యధునీతరంగతతిషు వ్యాలోలహంసాయతే
కామాక్ష్యాః శిశిరీకరోతు హృదయం సా మే స్మితప్రాచురీ ॥4॥
కామాక్షి దేవి చిరునవ్వుల కాంతులు ఆమె వక్షస్థలంపై పూసిన పచ్చకర్పూరంలా ప్రకాశిస్తున్నాయి. శివుని నల్లని కంఠం అనే చీకటిపై ప్రసరించే వెన్నెల కిరణాలలా ఉన్నాయి. అమ్మవారి సౌందర్యం అనే నదిలో విహరించే అందమైన హంసల వలె ఉన్న ఆ చిరునవ్వులు మా మనస్సులను ఎప్పటికీ చల్లబరుచుగాక.
యేషాం గచ్ఛతి పూర్వపక్షసరణిం కౌముద్వతః శ్వేతిమా
యేషాం సంతతమారురుక్షతి తులాకక్ష్యాం శరచ్చంద్రమాః ।
యేషామిచ్ఛతి కంబురప్యసులభామంతేవసత్ప్రక్రియాం
కామాక్ష్యా మమతాం హరంతు మమ తే హాసత్విషామంకురాః ॥5॥
వెన్నెల తెల్లదనం అమ్మవారి నవ్వుల ముందు ఓడిపోతుంది. శరదృతువులోని చంద్రుడు మాత్రమే ఆమె నవ్వులతో కాస్తో కూస్తో పోటీ పడాలని చూస్తాడు. తెల్లని శంఖం కూడా ఆమె నవ్వులకు సాటిరాలేక, ఆమె కంఠం వరకే పరిమితమైపోయింది. అటువంటి గొప్పవైన కామాక్షి చిరునవ్వులు నాలోని మమకారాన్ని పోగొట్టుగాక.
ఆశాసీమసు సంతతం విదధతీ నైశాకరీం వ్యాక్రియాం
కాశానామభిమానభంగకలనాకౌశల్యమాబిభ్రతీ ।
ఈశానేన విలోకితా సకుతుకం కామాక్షి తే కల్మష-
క్లేశాపాయకరీ చకాస్తి లహరీ మందస్మితజ్యోతిషామ్ ॥6॥
ఓ కామాక్షీ తల్లీ! నీ చిరునవ్వులు అన్ని దిక్కులా వెన్నెల కాంతిలా వ్యాపిస్తున్నాయి. అవి తెల్లని రెల్లు పూల గర్వాన్ని సైతం అణచివేసేలా స్వచ్ఛంగా ఉన్నాయి. పరమశివుడు ఆ నవ్వులను ఎంతో ఆనందంగా చూస్తున్నాడు. మా పాపాలను, కష్టాలను పోగొట్టే ఆ చిరునవ్వుల కాంతి మా మనస్సుల్లో ఎప్పటికీ ప్రకాశించుగాక.
ఆరూఢస్య సమున్నతస్తనతటీసామ్రాజ్యసింహాసనం
కందర్పస్య విభోర్జగత్త్రయప్రాకట్యముద్రానిధేః ।
యస్యాశ్చామరచాతురీం కలయతే రశ్మిచ్ఛటా చంచలా
సా మందస్మితమంజరీ భవతు నః కామాయ కామాక్షి తే ॥7॥
అమ్మా! ముల్లోకాలను జయించిన మన్మథుడికి, నీ వక్షస్థలం అనే సింహాసనం మీద కూర్చునే అధికారం నీ దయ వల్లనే లభించింది. అతనికి రెండు వైపులా విసురుతున్న తెల్లని చామరాల లాగా నీ చిరునవ్వుల కిరణాలు శోభిస్తున్నాయి. అటువంటి అద్భుతమైన నీ చిరునవ్వు మా కోరికలను నెరవేర్చుగాక.
శంభోర్యా పరిరంభసంభ్రమవిధౌ నైర్మల్యసీమానిధిః
గైర్వాణీవ తరంగిణీ కృతమృదుస్యందాం కలిందాత్మజామ్ ।
కల్మాషీకురుతే కలంకసుషమాం కంఠస్థలీచుంబినీం
కామాక్ష్యాః స్మితకందలీ భవతు నః కల్యాణసందోహినీ ॥8॥
అమ్మవారు శివుడిని ఆలింగనం చేసుకున్నప్పుడు, శివుని నల్లని కంఠంపై ప్రసరించే ఆమె తెల్లని చిరునవ్వుల కాంతి, నల్లని యమునా నదితో కలుస్తున్న స్వచ్ఛమైన తెల్లని గంగానది ప్రవాహంలా ఉంది. స్వచ్ఛతకు మారుపేరైన ఆ కామాక్షి చిరునవ్వు మాకు సకల శుభాలను కలిగించుగాక.
జేతుం హారలతామివ స్తనతటీం సంజగ్ముషీ సంతతం
గంతుం నిర్మలతామివ ద్విగుణితాం మగ్నా కృపాస్త్రోతసి ।
లబ్ధుం విస్మయనీయతామివ హరం రాగాకులం కుర్వతీ
మంజుస్తే స్మితమంజరీ భవభయం మథ్నాతు కామాక్షి మే ॥9॥
ఓ కామాక్షీ! నీ వక్షస్థలంపై ఉన్న ముత్యాలహారాల కాంతిని జయించడానికా అన్నట్లు నీ చిరునవ్వుల కాంతి అక్కడికి ప్రసరిస్తోంది. అవి ఎంతో స్వచ్ఛంగా, కరుణారసంతో నిండి ఉండి శివుని మనస్సును ఆనందపరుస్తున్నాయి. ఎంతో అందమైన ఆ నీ చిరునవ్వు, నా సంసార భయాలను పూర్తిగా నాశనం చేయుగాక.
శ్వేతాపి ప్రకటం నిశాకరరుచాం మాలిన్యమాతన్వతీ
శీతాపి స్మరపావకం పశుపతేః సంధుక్షయంతీ సదా ।
స్వాభావ్యాదధరాశ్రితాపి నమతాముచ్చైర్దిశంతీ గతిం
కామాక్షి స్ఫుటమంతరా స్ఫురతు నస్త్వన్మందహాసప్రభా ॥10॥
అమ్మా! నీ నవ్వులు తెల్లగా ఉన్నా, చంద్రుని కాంతిని సైతం మసకబారేలా చేస్తున్నాయి. ఎంతో చల్లగా ఉన్నా కూడా, శివుని మనస్సులో మన్మథాగ్నిని రగిలిస్తున్నాయి. సహజంగా పెదవుల వద్ద కింద ఉన్నా, భక్తులకు మాత్రం అత్యున్నతమైన మోక్ష స్థానాన్ని ఇస్తున్నాయి. ఎంతో గొప్పవైన నీ చిరునవ్వుల కాంతులు మా మనస్సుల్లో ఎప్పుడూ ప్రకాశించుగాక.
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్సైట్లోని ఇతర పోస్ట్లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్ను సందర్శించండి. 🙏
