మూకపంచశతీ – మందస్మిత శతకం 81-90 శ్లోకాలు

మూకపంచశతీ మందస్మిత శతకం శ్రీ కామాక్షీ అమ్మవారి దివ్య మందహాస మహిమను వర్ణించే అపూర్వమైన స్తోత్రరత్నం. మహాకవి మూకకవి రచించిన ఈ శతకంలోని ప్రతి శ్లోకం అమ్మవారి కరుణ, సౌందర్యం, అనుగ్రహాన్ని అద్భుతంగా ప్రతిబింబిస్తుంది. ఈ వ్యాసంలో ప్రతి శ్లోకానికి సులభమైన తెలుగులో అర్థం మరియు భావాన్ని తెలుసుకుందాం.

అశ్రాంతంపరతంత్రితఃపశుపతిస్త్వన్మందహాసాంకురైః
శ్రీకామాక్షితదీయవర్ణసమతాసంగేనశంకామహే ।
ఇందుంనాకధునీంచశేఖరయతేమాలాంచధత్తేనవైః
వైకుంఠైరవకుంఠనంచకురుతేధూలీచయైర్భాస్మనైః ॥81॥

మాతా కామాక్షీ! పశుపతి అయిన పరమేశ్వరుడు నీ చిరునవ్వులను చూసి నిరంతరం పారవశ్యం చెందుతూ ఉంటాడు. కేవలం అంతటితో ఆగాడా! నీ నవ్వుల తెల్లని రంగుపై ఉన్న మక్కువతో, అవే రంగులో ఉండే వాటినన్నింటినీ ధరిస్తున్నాడా అన్నట్లుగా తెల్లని చంద్రుని, గంగను తలపై ధరించాడు. తుమ్మిపూల దండలను ధరించాడు. అంతేకాదు, శరీరమంతా తెల్లని భస్మాన్ని పూసుకున్నాడు. ఇదంతా నీ నవ్వుల తెల్లదనంపై ఆయనకున్న పిచ్చి ప్రేమే అనిపిస్తోంది.

శ్రీకాంచీపురదేవతేమృదువచస్సౌరభ్యముద్రాస్పదం
ప్రౌఢప్రేమలతానవీనకుసుమంమందస్మితంతావకమ్ ।
మందంకందలతిప్రియస్యవదనాలోకేసమాభాషణే
శ్లక్ష్ణేకుఙ్మలతిప్రరూఢపులకేచాశ్లోషణేఫుల్లతి ॥82॥

కాంచీపురంలో కొలువైన దేవతా! నీ మందహాసం సుగంధభరితమైన నీ మృదువైన మాటలకు నిదర్శనం. పరిణతి చెందిన ప్రేమ అనే తీగకు పూసిన కొత్త పువ్వు. ఆ పువ్వు నీ ప్రియుడైన ఈశ్వరుని ముఖం చూడగానే నెమ్మదిగా మొగ్గతొడుగుతుంది. ఆయనతో మాట్లాడుతున్నప్పుడు మరింతగా వికసిస్తుంది. ఇక ఆయనను కౌగిలించుకుని పులకించిపోయినప్పుడు ఆ పువ్వు పూర్తిగా వికసించి పరిమళిస్తుంది.

కింత్రైస్రోతసమంబికేపరిణతంస్రోతశ్చతుర్థంనవం
పీయూషస్యసమస్తతాపహరణంకింవాద్వితీయంవపుః ।
కింస్విత్త్వన్నికటంగతంమధురిమాభ్యాసాయగవ్యంపయః
శ్రీకాంచీపురనాయకప్రియతమేమందస్మితంతావకమ్ ॥83॥

కాంచీపురనాథుడైన ఏకామ్రేశ్వరునికి ప్రియమైన దేవీ! మూడు పాయలుగా ప్రవహించే గంగానదికి నీ నవ్వుల ప్రవాహం నాలుగవ పాయలాగా అనిపిస్తోంది. ప్రాణుల తాపాన్ని తొలగించడానికి మళ్లీ పుట్టిన రెండవ అమృతంలా ఉంది. తీయదనాన్ని అభ్యసించడానికి నీ వద్దకు వచ్చిన ఆవుపాల ప్రవాహంలా ఉంది అమ్మా నీ చిరునవ్వు.

భూషావక్త్రసరోరుహస్యసహజావాచాంసఖీశాశ్వతీ
నీవీవిభ్రమసంతతేఃపశుపతేఃసౌధీదృశాంపారణా ।
జీవాతుర్మదనశ్రియఃశశిరుచేరుచ్చాటనీదేవతా
శ్రీకామాక్షిగిరామభూమిమయతేహాసప్రభామంజరీ ॥84॥

జగన్మాతా కామాక్షీ! నీ చిరునవ్వుల ప్రకాశం నీ ముఖపద్మానికి సహజమైన ఆభరణం. నీ మాటలకు అది శాశ్వతమైన స్నేహితురాలు. నీ విలాసాలకు మూలధనం. ఈశ్వరుని కళ్ళకు అద్భుతమైన విందు భోజనం. మన్మథుని సౌందర్యానికి ప్రాణాధారం. చంద్రుని వెన్నెలను వెడలగొట్టే దేవత. ఇక నీ చిరునవ్వుల గొప్పదనాన్ని మాటలతో ఏమని వర్ణించగలను!

సూతిఃశ్వేతిమకందలస్యవసతిఃశృంగారసారశ్రియః
పూర్తిఃసూక్తిఝరీరసస్యలహరీకారుణ్యపాథోనిధేః ।
వాటీకాచనకౌసుమీమధురిమస్వారాజ్యలక్ష్మ్యాస్తవ
శ్రీకామాక్షిమమాస్తుమంగలకరీహాసప్రభాచాతురీ ॥85॥

మాతా కామాక్షీ! నీ నవ్వుల కాంతి గొప్ప మంగళకరమైనది. అది తెల్లదనానికి జన్మస్థానం, శృంగార సౌందర్యానికి నిలయం, మంచి మాటల ప్రవాహానికి పరిపూర్ణత. కరుణ అనే సముద్రం నుండి లేచే అల. తీయదనం అనే సామ్రాజ్యలక్ష్మి విహరించే అందమైన పూలవనం. అటువంటి నీ చిరునవ్వుల ప్రకాశం నాకు సకల శుభాలను కలుగజేయుగాక.

జంతూనాంజనిదుఃఖమృత్యులహరీసంతాపనంకృంతతః
ప్రౌఢానుగ్రహపూర్ణశీతలరుచోనిత్యోదయంబిభ్రతః ।
శ్రీకామాక్షివిసృత్వరాఇవకరాహాసాంకురాస్తేహఠా-
దాలోకేననిహన్యురంధతమసస్తోమస్యమేసంతతిమ్ ॥86॥

అమ్మా కామాక్షీ! ప్రాణులకు పుట్టుక, దుఃఖం, మరణం అనేవి గొప్ప తాపాన్ని కలిగిస్తాయి. నీ కరుణ అనే నిత్యం ఉదయించే పున్నమి చంద్రుని నుండి వెలువడే చల్లని కిరణాల వంటివి నీ చిరునవ్వులు. ఆ చిరునవ్వుల కిరణాలు ఒకేసారి నాపై ప్రసరించి, నాలోని గాఢమైన అజ్ఞానం అనే చీకటిని పూర్తిగా నాశనం చేసి నన్ను కాపాడుగాక.

ఉత్తుంగస్తనమండలస్యవిలసల్లావణ్యలీలానటీ-
రంగస్యస్ఫుటమూర్ధ్వసీమనిముహుఃప్రాకాశ్యమభ్యేయుషీ ।
శ్రీకామాక్షితవస్మితద్యుతితతిర్బింబోష్ఠకాంత్యంకురైః
చిత్రాంవిద్రుమముద్రితాంవితనుతేమౌక్తీంవితానశ్రియమ్ ॥87॥

అమ్మా! నీ లావణ్యం అనే నర్తకి నాట్యం చేయడానికి నీ వక్షస్థలం ఒక అద్భుతమైన రంగస్థలం. తెల్లని కాంతులతో ప్రకాశించే నీ చిరునవ్వులు, దొండపండు లాంటి నీ ఎర్రని పెదవుల కాంతితో కలిసి ఆ రంగస్థలంపైన ముత్యాలు మరియు పగడాలతో అలంకరించిన అందమైన పందిరిలాగా శోభిస్తున్నాయి.

స్వాభావ్యాత్తవవక్త్రమేవలలితంసంతోషసంపాదనం
శంభోఃకింపునరంచితస్మితరుచఃపాండిత్యపాత్రీకృతమ్ ।
అంభోజంస్వతఏవసర్వజగతాంచక్షుఃప్రియంభావుకం
కామాక్షిస్ఫురితేశరద్వికసితేకీదృగ్విధంభ్రాజతే ॥88॥

అమ్మా కామాక్షీ! సహజంగానే నీ ముఖం ఎంతో అందమైనది, పరమశివునికి ఆనందాన్ని ఇచ్చేది. అలాంటి ముఖంపై అందమైన చిరునవ్వులు కూడా తోడైతే ఆయన ఎంత ఆనందిస్తాడో చెప్పలేము. ఎలాగంటే పద్మం సహజంగానే అందరికీ కనులవిందు చేస్తుంది. అదే పద్మం శరదృతువులో వికసిస్తే దాని అందం మరింత అద్భుతంగా ఉంటుంది కదా!

పుంభిర్నిర్మలమానసౌర్విదధతేమైత్రీందృఢంనిర్మలాం
లబ్ధ్వాకర్మలయంచనిర్మలతరాంకీర్తింలభంతేతరామ్ ।
సూక్తింపక్ష్మలయంతినిర్మలతమాంయత్తావకాఃసేవకాః
తత్కామాక్షితవస్మితస్యకలయానైర్మల్యసీమానిధేః ॥89॥

అమ్మా కామాక్షీ! నీ భక్తులు అత్యంత నిర్మలమైన మనస్సు గల సజ్జనులతో బలమైన స్నేహం చేస్తారు. తమ కర్మలన్నీ నశించిపోగా గొప్ప స్వచ్ఛమైన కీర్తిని పొందుతారు. ఎల్లప్పుడూ పవిత్రమైన, మంచి మాటలనే మాట్లాడతారు. వారెలా ఇవన్నీ సాధిస్తున్నారంటే అది కేవలం స్వచ్ఛతకు మారుపేరైన నీ చిరునవ్వుల కటాక్షం వల్లే సాధ్యపడుతోంది.

ఆకర్షన్నయనానినాకిసదసాంశైత్యేనసంస్తంభయ-
న్నిందుంకించవిమోహయన్పశుపతింవిశ్వార్తిముచ్చాటయన్ ।
హింసత్సంసృతిడంబరంతవశివేహాసాహ్వయోమాంత్రికః
శ్రీకామాక్షిమదీయమానసతమోవిద్వేషణేచేష్టతామ్ ॥90॥

జగద్రక్షకీ శివే! కామాక్షీ! నీ చిరునవ్వు ఒక అద్భుతమైన మాంత్రికుడు. ఆ మాంత్రికుడు దేవతలందరి దృష్టిని ఆకర్షిస్తాడు. తన చల్లదనంతో చంద్రుడిని స్తంభింపజేస్తాడు. పశుపతి అయిన శివుని మోహంలో పడేస్తాడు. ప్రపంచంలోని బాధలను తరిమికొడతాడు. సంసారబాధలను నాశనం చేస్తాడు. అటువంటి నీ నవ్వు అనే మాంత్రికుడు నా మనస్సులోని అజ్ఞానం అనే చీకటిని కూడా పారద్రోలడానికి పని చేయుగాక!

ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్‌సైట్‌లోని ఇతర పోస్ట్‌లను తప్పక చూడండి.

మూకపంచశతీ – మందస్మిత శతకం 1-10 శ్లోకాలు

మూకపంచశతీ – మందస్మిత శతకం 11-20 శ్లోకాలు

మూకపంచశతీ – మందస్మిత శతకం 21-30 శ్లోకాలు

మూకపంచశతీ – మందస్మిత శతకం 31-40 శ్లోకాలు

మూకపంచశతీ – మందస్మిత శతకం 41-50 శ్లోకాలు

మూకపంచశతీ – మందస్మిత శతకం 51-60 శ్లోకాలు

మూకపంచశతీ – మందస్మిత శతకం 61-70 శ్లోకాలు

మూకపంచశతీ – మందస్మిత శతకం 71-80 శ్లోకాలు

మూకపంచశతీ – మందస్మిత శతకం 81-90 శ్లోకాలు

మూకపంచశతీ – మందస్మిత శతకం 91-100 శ్లోకాలు

ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్‌ను సందర్శించండి. 🙏