మూకపంచశతీ – మందస్మిత శతకం 91-100 శ్లోకాలు

మూకపంచశతీ మందస్మిత శతకం శ్రీ కామాక్షీ అమ్మవారి దివ్య మందహాస మహిమను వర్ణించే అపూర్వమైన స్తోత్రరత్నం. మహాకవి మూకకవి రచించిన ఈ శతకంలోని ప్రతి శ్లోకం అమ్మవారి కరుణ, సౌందర్యం, అనుగ్రహాన్ని అద్భుతంగా ప్రతిబింబిస్తుంది. ఈ వ్యాసంలో ప్రతి శ్లోకానికి సులభమైన తెలుగులో అర్థం మరియు భావాన్ని తెలుసుకుందాం.

క్షేపీయఃక్షపయంతుకల్మషభయాన్యస్మాకమల్పస్మిత-
జ్యోతిర్మండలచంక్రమాస్తవశివేకామాక్షిరోచిష్ణవః ।
పీడాకర్మఠకర్మఘర్మసమయవ్యాపారతాపానల-
శ్రీపాతానవహర్షవర్షణసుధాస్రోతస్వినీశీకరాః ॥91॥

మాతా కామాక్షీ! తెలిసో తెలియకో మేము చేసిన చెడు కర్మల వల్ల కలిగే పీడ మరియు పాపభీతి అనే ఎండాకాలపు వేడిని పోగొట్టడానికి అమృతం వంటి నీ చిరునవ్వులు మాత్రమే సమర్థవంతమైనవి. అటువంటి గొప్ప తేజస్సు గల నీ చిరునవ్వుల కాంతులు మా పాపాలను పూర్తిగా నశింపజేసి మమ్మల్ని కరుణించుగాక.

శ్రీకామాక్షితవస్మితైందవమహఃపూరేపరింఫూర్జతి
ప్రౌఢాంవారిధిచాతురీంకలయతేభక్తాత్మనాంప్రాతిభమ్ ।
దౌర్గత్యప్రసరాస్తమఃపటలికాసాధర్మ్యమాబిభ్రతే
సర్వంకైరవసాహచర్యపదవీరీతింవిధత్తేపరమ్ ॥92॥

అమ్మా కామాక్షీ! ఎప్పుడైతే నీ చల్లని చిరునవ్వులనే చంద్రకాంతి మాపై ప్రసరిస్తుందో, అప్పుడు భక్తులైన మాలో ఉన్న ప్రజ్ఞాపాటవాలు ఉప్పొంగే సముద్రంలాగా వికసిస్తాయి. మాకు పట్టిన దుర్గతులు సూర్యుని చూసిన చీకటిలాగా మాయమైపోతాయి. అంతేకాక, మిగిలిన శుభాలన్నీ కూడా వెన్నెలను చూసి వికసించే కలువపూలలాగా వాటంతట అవే సిద్ధిస్తాయి.

మందారాదిషుమన్మథారిమహిషిప్రాకాశ్యరీతింనిజాం
కాదాచిత్కతయావిశంక్యబహుశోవైశద్యముద్రాగుణః ।
సాతత్యేనతవస్మితేవితనుతేస్వైరాసనావాసనామ్ ॥93॥

మాతా! పరమేశ్వరుని దేవేరీ! దేవతాపుష్పమైన మందారము తదితర తెల్లని పూలలో, తమ తెల్లదనం ఎల్లప్పుడూ ఉండకుండా అప్పుడప్పుడు మాత్రమే ఉంటుందేమో అని భయపడిందేమో. ఆ ‘స్వచ్ఛమైన తెల్లదనం’ అనే గుణం నీ అందమైన చిరునవ్వులను ఆశ్రయించి, ఎల్లప్పుడూ శాశ్వతంగా అందులోనే స్థిరనివాసం ఏర్పరచుకుంది.

ఇంధానేభవవీతిహోత్రనివహేకర్మౌఘచండానిల-
ప్రౌఢిమ్నాబహులీకృతేనిపతితంసంతాపచింతాకులమ్ ।
మాతర్మాంపరిషించకించిదమలైఃపీయూషవర్షైరివ
శ్రీకామాక్షితవస్మితద్యుతికణైఃశైశిర్యలీలాకరైః ॥94॥

మాతా! ఈ సంసారం అనేది మండుతున్న ఒక పెద్ద అగ్నిగుండం. దానికి మేం చేసే కర్మలు అనే పెద్ద గాలి తోడై ఆ మంటలు మరింతగా ఎగసిపడుతున్నాయి. ఆ మంటలలో పడి నేను మలమలా కాలిపోతూ, తాపంతో, చింతతో బాధపడుతున్నాను అమ్మా! దయచేసి నీ చిరునవ్వులనే చల్లని అమృతపు జల్లులను నాపై కురిపించి, ఈ ఘోరమైన సంసార అగ్నికీలల నుండి నన్ను కాపాడు తల్లీ.

భాషాయారసనాగ్రఖేలనజుషఃశృంగారముద్రాసఖీ-
లీలాజాతరతేఃసుఖేననియమస్నానాయమేనాత్మజే ।
శ్రీకామాక్షిసుధామయీవశిశిరాస్రోతస్వినీతావకీ
గాఢానందతరంగితావిజయతేహాసప్రభాచాతురీ ॥95॥

అమ్మా! మేనాదేవి పుత్రీ! కవుల నాలుక చివర ఎల్లప్పుడూ నాట్యం చేస్తూ, శృంగారవిలాసాలతో ఆనందించే చదువుల తల్లి అయిన సరస్వతీదేవి, సంతోషంగా స్నానం చేయడానికి ఏర్పడిన అమృతనదిలాంటిది నీ అందమైన చిరునవ్వు. అటువంటి గాఢమైన ఆనందతరంగాలు కలిగిన నీ చిరునవ్వుల గొప్ప ప్రకాశం ఎల్లప్పుడూ విజయవంతమై వర్ధిల్లుతుంది.

సంతాపంవిరలీకరోతుసకలంకామాక్షిమచ్చేతనా
మజ్జంతీమధురస్మితామరధునీకల్లోలజాలేషుతే ।
నైరంతర్యముపేత్యమన్మథమరుల్లోలేషుయేషుస్ఫుటం
ప్రేమేందుఃప్రతిబింబితోవితనుతేకౌతూహలంధూర్జటేః ॥96॥

మాతా! నీ చల్లని చిరునవ్వులు దేవనదియొక్క అలల సమూహం వంటివి. మన్మథుడు తన వాయువు చేత ఆ కెరటాలను మరింతగా ఎగసిపడేలా చేస్తున్నాడు. ఆ కెరటాలలో నీ ‘ప్రేమ’ అనే చంద్రబింబం స్పష్టంగా ప్రతిబింబిస్తోంది. ఆ ప్రేమను చూసి పరమేశ్వరుడు ఎంతో ఆనందంతో కుతూహలపడుతున్నాడు. అటువంటి నీ చిరునవ్వులలో మునిగి ఉన్న నా మనస్సు యొక్క తాపమంతా పూర్తిగా నశించిపోవుగాక!

చేతఃక్షీరపయోధిమంథరచలద్రాగాఖ్యమంథాచల-
క్షోభవ్యాపృతిసంభవాంజననితేమందస్మితశ్రీసుధామ్ ।
స్వాదంస్వాదముదీతకౌతుకరసానేత్రత్రయీశాంకరీ
శ్రీకామాక్షినిరంతరంపరిణమత్యానందవీచీమయీ ॥97॥

జగద్రక్షకీ! నీ మనస్సు అనే క్షీరసముద్రాన్ని, అనురాగం అనే మందరపర్వతంతో మథించినప్పుడు పుట్టిన అమృతమే నీ గొప్ప చిరునవ్వు. ఆ చిరునవ్వు అనే అమృతాన్ని పరమేశ్వరుని మూడు కళ్ళు కూడా ఎంతో ఆప్యాయంగా పదేపదే ఆస్వాదిస్తూ, నిరంతరం ఆనందపు అలలలో మునిగి తేలుతున్నాయి.

ఆలోకేతవపంచసాయకరిపోరుద్దామకౌతూహల-
ప్రేంఖన్మారుతఘట్టనప్రచలితాదానందదుగ్ధాంబుధేః ।
కాచిద్వీచిరుదంచతిప్రతినవాసంవిత్ప్రరోహాత్మికా
తాంకామాక్షికవీశ్వరాఃస్మితమితివ్యాకుర్వతేసర్వదా ॥98॥

అమ్మా కామాక్షీ! నిన్ను చూడగానే మన్మథశత్రువైన ఈశ్వరునికి కలిగిన అంతులేని కుతూహలం అనే గాలి వీయడం వల్ల, ఆనందం అనే క్షీరసాగరం నుండి ఉవ్వెత్తున ఒక గొప్ప కెరటం ఎగసిపడింది. అది ఎంతో కొత్తగా, జ్ఞానం అనే మొలకలాగా పుట్టుకొచ్చింది. అటువంటి ఆ కెరటాన్నే కవీశ్వరులు నీ ‘చిరునవ్వు’ అని ఎల్లప్పుడూ వర్ణిస్తుంటారు.

సూక్తిఃశీలయతేకిమద్రితనయేమందస్మితాత్తేముహుః
మాధుర్యాగమసంప్రదాయమథవాసూక్తేర్నుమందస్మితమ్ ।
ఇత్థంకామపిగాహతేమమమనఃసందేహమార్గభ్రమిం
శ్రీకామాక్షినపారమార్థ్యసరణిస్ఫూర్తౌనిధత్తేపదమ్ ॥99॥

మాతా కామాక్షీ! నీ మంచి మాటల మాధుర్యం నుండి నీ చిరునవ్వులు ఆ తీయదనాన్ని గ్రహించాయా? లేక నీ అందమైన చిరునవ్వుల నుండి ఆ మాటలు మాధుర్యాన్ని అభ్యసించాయా? ఈ రెండింటిలో ఏది దేనినుండి ఏ లక్షణాన్ని గ్రహించిందో అని నా మనస్సు ఎప్పటికీ ఒక తీరని సందేహంలో, భ్రమలో పడి కొట్టుమిట్టాడుతోంది. కానీ దానికి అసలైన నిజం ఏమిటో ఎంతకీ బోధపడటం లేదు తల్లీ!

క్రీడాలోలకృపాసరోరుహముఖీసౌధాంగణేభ్యఃకవి-
శ్రేణీవాక్పరిపాటికామృతఝరీసూతీగృహేభ్యఃశివే ।
నిర్వాణాంకురసార్వభౌమపదవీసింహాసనేభ్యస్తవ
శ్రీకామాక్షిమనోజ్ఞమందహసితజ్యోతిష్కణేభ్యోనమః ॥100॥

అమ్మా! నీ మనోహరమైన చిరునవ్వుల కాంతులు అనే భవన ప్రాంగణంలోనే కరుణ అనే స్త్రీ ఆనందంగా ఆడుకుంటోంది. నీ చిరునవ్వులు కవీశ్వరుల మాటలకు ప్రేరణనిచ్చే అమృతప్రవాహం పుట్టే ప్రదేశాలు. అవే చిరునవ్వులు మోక్షం అనే గొప్ప సార్వభౌమ పదవికి సింహాసనాలు. అటువంటి అద్భుతమైన నీ చిరునవ్వుల కాంతికిరణాలకు నా సాష్టాంగ ప్రణామములు.

ఆర్యామేవవిభావయన్మనసియఃపాదారవిందంపురః
పశ్యన్నారభతేస్తుతింసనియతంలబ్ధ్వాకటాక్షచ్ఛవిమ్ ।
కామాక్ష్యామృదులస్మితాంశులహరీజ్యోత్స్నావయస్యాన్వితాం
ఆరోహత్యపవర్గసౌధవలభీమానందవీచీమయీమ్ ॥101॥

ఆర్యాదేవి అయిన ఆ కామాక్షిని ఎల్లప్పుడూ మనస్సులో నిశ్చలంగా ధ్యానిస్తూ, ఆ తల్లి పద్మాలలాంటి పాదాలను తన కళ్లముందు చూస్తూ, స్థిరమైన భక్తితో ఎవరు ఈ శతకాన్ని పఠిస్తారో వారు కచ్చితంగా ఆ తల్లి కరుణాకటాక్షాలను పొందుతారు. అలాగే అమ్మవారి మృదువైన చిరునవ్వులనే వెన్నెలతో కూడిన ఆనందతరంగాలతో నిండిన ముక్తి అనే గొప్ప భవనపు పైభాగాన్ని సులభంగా చేరుకుంటారు.

ఇక్కడితో మందస్మిత శతకం మరియు శ్రీ మూకపంచశతి సంపూర్ణమైనది.

ఈ మందస్మిత శతకాన్ని, ముఖ్యంగా అమ్మవారి చిరునవ్వుల వైభవాన్ని ప్రతిరోజూ మనస్సులో నిలుపుకుని భక్తిశ్రద్ధలతో పఠించడం వల్ల అపారమైన ఆధ్యాత్మిక ప్రశాంతత చేకూరుతుంది. జగన్మాత కామాక్షీదేవి చల్లని చిరునవ్వులు ఎల్లప్పుడూ మనందరిపై ప్రసరించి, సకల సన్మంగళాలను కలుగజేయుగాక!

మన పురాణకథలు, స్తోత్రాలు మరియు మరింత భక్తి సమాచారం కోసం మన WhatsApp Channel ని ఫాలో అవ్వండి.

సర్వేజనా సుఖినోభవంతు! లోకా సమస్తా సుఖినోభవంతు! ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః॥

ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్‌సైట్‌లోని ఇతర పోస్ట్‌లను తప్పక చూడండి.

మూకపంచశతీ – మందస్మిత శతకం 1-10 శ్లోకాలు

మూకపంచశతీ – మందస్మిత శతకం 11-20 శ్లోకాలు

మూకపంచశతీ – మందస్మిత శతకం 21-30 శ్లోకాలు

మూకపంచశతీ – మందస్మిత శతకం 31-40 శ్లోకాలు

మూకపంచశతీ – మందస్మిత శతకం 41-50 శ్లోకాలు

మూకపంచశతీ – మందస్మిత శతకం 51-60 శ్లోకాలు

మూకపంచశతీ – మందస్మిత శతకం 61-70 శ్లోకాలు

మూకపంచశతీ – మందస్మిత శతకం 71-80 శ్లోకాలు

మూకపంచశతీ – మందస్మిత శతకం 81-90 శ్లోకాలు