నారాయణీయం 85వ దశకమ్ –జరాసంధవధ తథా శిశుపాలవధ
నారాయణీయం 85వ దశకంలో శ్రీకృష్ణుడు జరాసంధుడిని సంహరించి, అతని చెరలో ఉన్న రాజులను విముక్తులను చేసిన ఘట్టం, ధర్మరాజు నిర్వహించిన రాజసూయ యాగంలో శ్రీకృష్ణుడికి అగ్రపూజ లభించడం, శిశుపాలుడి సంహారం వంటి దివ్య ఘట్టాలు వివరించబడ్డాయి. అలాగే మయసభలో దుర్యోధనుడికి జరిగిన అవమానం గురించి కూడా ఈ దశకంలో తెలుసుకోవచ్చు. భగవంతుని పరాక్రమం, భక్తవత్సలత్వం, ధర్మరక్షణ, మోక్షప్రదాతృత్వాన్ని తెలియజేసే ఈ 85వ దశకాన్ని భక్తితో పారాయణం చేసి, శ్రీకృష్ణుని దివ్య అనుగ్రహాన్ని పొందండి.
తతో మగధభూభృతా చిరనిరోధసంక్లేశితం
శతాష్టకయుతాయుతద్వితయమీశ భూమీభృతామ్ |
అనాథశరణాయ తే కమపి పూరుషం ప్రాహిణో-
-దయాచత స మాగధక్షపణమేవ కిం భూయసా || 1 ||
ఓ పరమాత్మా! మగధ రాజైన జరాసంధుడు ఎంతోకాలంగా బంధించి ఉంచిన 20,800 మంది రాజులు తీవ్ర కష్టాలను అనుభవిస్తూ, తమకు దిక్కెవరూ లేరని భావించి నీ శరణు వేడుకున్నారు. తమను రక్షించమని నీకు ఒక దూత ద్వారా సందేశం పంపించారు. ఆ రాజులను జరాసంధుని చెర నుంచి విడిపించి రక్షించమని వారు ప్రార్థించారు. వారి దీనస్థితిని చూసి నీవు వారిని కాపాడాలని సంకల్పించావు.
యియాసురభిమాగధం తదను నారదోదీరితా-
-ద్యుధిష్ఠిరమఖోద్యమాదుభయకార్యపర్యాకులః |
విరుద్ధజయినోఽధ్వరాదుభయసిద్ధిరిత్యుద్ధవే
శశంసుషి నిజైః సమం పురమియేథ యౌధిష్ఠిరీమ్ || 2 ||
ఓ కృష్ణా! జరాసంధుడిని ఎదుర్కొనాలని నీవు అనుకుంటున్న సమయంలో, నారద మహర్షి ధర్మరాజు రాజసూయ యాగం చేయాలనే సంకల్పాన్ని నీకు తెలియజేశాడు. ఒకవైపు జరాసంధుడిని సంహరించి బంధింపబడిన రాజులను విడిపించాలి. మరోవైపు ధర్మరాజు రాజసూయ యాగానికి సహాయం చేయాలి. ఈ రెండు కార్యాలను ఒకేసారి సాధించవచ్చని ఉద్ధవుడు నీకు సలహా ఇచ్చాడు. అతని ఆలోచనను అంగీకరించి, యాదవులతో కలిసి నీవు ఇంద్రప్రస్థానికి బయలుదేరావు.
అశేషదయితాయుతే త్వయి సమాగతే ధర్మజో
విజిత్య సహజైర్మహీం భవదపాంగసంవర్ధితైః |
శ్రియం నిరుపమాం వహన్నహహ భక్తదాసాయితం
భవంతమయి మాగధే ప్రహితవాన్ సభీమార్జునమ్ || 3 ||
ఓ జగన్నాథా! నీవు ఇంద్రప్రస్థానికి చేరుకోవడంతో ధర్మరాజు ఎంతో ఆనందించాడు. నీ అనుగ్రహంతో భీముడు, అర్జునుడు మరియు ఇతర సోదరుల సహాయంతో ధర్మరాజు భూమండలంలోని అనేక రాజ్యాలను జయించి అపారమైన సంపదను సంపాదించాడు. అయినప్పటికీ, భక్తుల పట్ల దాసునివలె ప్రేమతో సేవలందించే నీవు, జరాసంధుడిని జయించడానికి భీముడు, అర్జునుడితో కలిసి వెళ్లాలని ధర్మరాజు కోరాడు.
గిరివ్రజపురం గతాస్తదను దేవ యూయం త్రయో
యయాచ సమరోత్సవం ద్విజమిషేణ తం మాగధమ్ |
అపూర్ణసుకృతం త్వముం పవనజేన సంగ్రామయన్
నిరీక్ష్య సహ జిష్ణునా త్వమపి రాజయుద్ధ్వా స్థితః || 4 ||
ఓ దేవా! నీవు, భీముడు, అర్జునుడు ముగ్గురూ బ్రాహ్మణుల వేషంలో జరాసంధుడి రాజధాని అయిన గిరివ్రజానికి చేరుకున్నారు. బ్రాహ్మణుల వేషంలో ఉన్న మీరు జరాసంధుడిని మల్లయుద్ధం చేయమని కోరారు. అతడు మీలో భీముడిని యుద్ధానికి ఎంపిక చేసుకున్నాడు. భీముడు అతనితో భీకరమైన మల్లయుద్ధం ప్రారంభించాడు. భీముడికి నీవు అండగా నిలిచి, అర్జునుడితో కలిసి ఆ యుద్ధాన్ని గమనించావు.
అశాంతసమరోద్ధతం విటపపాటనాసంజ్ఞయా
నిపాత్య జరసః సుతం పవనజేన నిష్పాటితమ్ |
విముచ్య నృపతీన్ ముదా సమనుగృహ్య భక్తిం పరాం
దిదేశిథ గతస్పృహానపి చ ధర్మగుప్త్యై భువః || 5||
ఓ కృష్ణా! జరాసంధుడు ఎంతకీ అలసిపోకుండా భీముడితో యుద్ధం చేస్తూనే ఉన్నాడు. అప్పుడు నీవు ఒక చెట్టు కొమ్మను చీల్చి చూపిస్తూ జరాసంధుడిని కూడా అదేవిధంగా రెండుగా చీల్చాలని భీముడికి సంజ్ఞ చేశావు. నీ సూచనను అర్థం చేసుకున్న భీముడు జరాసంధుడి రెండు కాళ్లను పట్టుకుని అతని శరీరాన్ని రెండు భాగాలుగా చీల్చి సంహరించాడు.అనంతరం చెరలో ఉన్న రాజులందరినీ విడుదల చేసి, వారిని ఆదరించి, నీపై వారికి మరింత భక్తి కలిగేలా అనుగ్రహించావు. రాజ్యపాలనలో ఆసక్తి తగ్గినప్పటికీ, భూమిపై ధర్మాన్ని కాపాడటానికి వారిని తిరిగి వారి రాజ్యాలకు పంపించావు.
ప్రచక్రుషి యుధిష్ఠిరే తదను రాజసూయాధ్వరం
ప్రసన్నభృతకీభవత్ సకలరాజకవ్యాకులమ్ |
త్వమప్యయి జగత్పతే ద్విజపదావనేజాదికం
చకర్థ కిము కథ్యతే నృపవరస్య భాగ్యోన్నతిః || 6 ||
ఓ జగన్నాథా! జరాసంధుని సంహారం అనంతరం ధర్మరాజు రాజసూయ యాగాన్ని ప్రారంభించాడు. ఆ యాగానికి అనేకమంది రాజులు, ఋషులు, మహానుభావులు తరలివచ్చారు. నీవు కూడా అక్కడికి చేరుకుని, ఇతరుల మాదిరిగానే బ్రాహ్మణుల పాదాలను కడిగి సేవ చేయడం వంటి పనులను ఎంతో వినయంతో నిర్వహించావు. సర్వలోకాలకు అధిపతివైన నీవు అలా సేవ చేయడం ధర్మరాజు యొక్క మహాభాగ్యానికి నిదర్శనం.
తతః సవనకర్మణి ప్రవరమగ్ర్యపూజావిధిం
విచార్య సహదేవవాగనుగతః స ధర్మాత్మజః |
వ్యధత్త భవతే ముదా సదసి విశ్వభూతాత్మనే
తదా ససురమానుషం భువనమేవ తృప్తిం దధౌ || 7 ||
ఓ పరమాత్మా! రాజసూయ యాగంలో అగ్రపూజ ఎవరికి చేయాలనే విషయం గురించి సభలో చర్చ జరిగింది. అప్పుడు సహదేవుడు నీవే సర్వలోకాలకు మూలకారణమైన పరమాత్ముడవని, అందువల్ల అగ్రపూజకు నీవే అర్హుడవని తెలియజేశాడు.సహదేవుని మాటలను అంగీకరించిన ధర్మరాజు ఎంతో ఆనందంతో దేవతలు, మునులు, రాజులు అందరూ చూస్తుండగా నీకు అగ్రపూజను సమర్పించాడు. ఆ సమయంలో సమస్త లోకాలూ ఆనందంతో పులకించాయి.
తతః సపది చేదిపో మునినృపేషు తిష్ఠత్స్వహో
సభాజయతి కో జడః పశుపదుర్దురూటం వటుమ్ |
ఇతి త్వయి స దుర్వచోవితతిముద్వమన్నాసనా-
-దుదాపతదుదాయుధః సమపతన్నముం పాండవాః || 8 ||
ఓ కృష్ణా! సభలో నీకు అగ్రపూజ జరగడం చూసి చేది దేశపు రాజైన శిశుపాలుడు తీవ్రంగా ఆగ్రహించాడు. అక్కడ అనేకమంది మహర్షులు, రాజులు ఉండగా, వారందరినీ వదిలి ఈ గోపాలకుడైన కృష్ణుడికి అగ్రపూజ చేయడం ఎంతటి అవివేకమని నిన్ను నిందిస్తూ కఠినమైన మాటలు మాట్లాడాడు.నీపై ద్వేషంతో అనేక దుర్భాషలు పలుకుతూ, తన ఆసనం నుంచి లేచి ఆయుధం పట్టుకుని నీపైకి దూసుకొచ్చాడు. అప్పుడు పాండవులు అతనిని అడ్డుకోవడానికి సిద్ధమయ్యారు.
నివార్య నిజపక్షగానభిముఖస్యవిద్వేషిణ-
-స్త్వమేవ జహృషే శిరో దనుజదారిణా స్వారిణా |
జనుస్త్రితయలబ్ధయా సతతచింతయా శుద్ధధీ-
-స్త్వయా స పరమేకతామధృత యోగినాం దుర్లభామ్ || 9 ||
ఓ జగన్నాథా! శిశుపాలుడి పక్షాన ఉన్నవారు, అతనిని ద్వేషించే ఇతర రాజులు యుద్ధానికి సిద్ధమవుతుండగా, నీవు వారిని అడ్డుకున్నావు. అనంతరం నీ సుదర్శన చక్రంతో శిశుపాలుడి తలను ఖండించావు.శిశుపాలుడు మూడు జన్మలుగా నిన్ను నిరంతరం స్మరిస్తూ, నీపై ద్వేషభావంతోనే అయినా ఎల్లప్పుడూ నీ గురించే ఆలోచిస్తూ ఉండటం వల్ల అతని మనస్సు చివరకు నీలోనే లీనమైంది. యోగులకు సైతం దుర్లభమైన పరమాత్మ ఐక్యాన్ని అతడు పొందాడు.
తతః సుమహితే త్వయా క్రతువరే నిరూఢే జనో
యయౌ జయతి ధర్మజో జయతి కృష్ణ ఇత్యాలపన్ |
ఖలః స తు సుయోధనో ధుతమనాః సపత్నశ్రియా
మయార్పితసభాముఖే స్థలజలభ్రమాదభ్రమీత్ || 10 ||
ఓ ప్రభూ! నీవు అనుగ్రహించడంతో రాజసూయ యాగం ఎంతో వైభవంగా పూర్తయింది. అందరూ ధర్మరాజు విజయం సాధించాడని, శ్రీకృష్ణుడు విజయవంతుడయ్యాడని కీర్తిస్తూ తమ తమ ప్రాంతాలకు వెళ్లిపోయారు.అయితే దుర్యోధనుడు మాత్రం పాండవుల అపారమైన సంపదను, వైభవాన్ని చూసి అసూయతో బాధపడ్డాడు. మయుడు నిర్మించిన అద్భుతమైన సభాభవనంలో నేలను నీరుగా, నీటిని నేలగా భ్రమించి, ఎక్కడ నీరు ఉందో, ఎక్కడ నేల ఉందో తెలియక తికమకపడ్డాడు.
తదా హసితముత్థితం ద్రుపదనందనాభీమయో-
-రపాంగకలయా విభో కిమపి తావదుజ్జృంభయన్ |
ధరాభరనిరాకృతౌ సపది నామ బీజం వపన్
జనార్దన మరుత్పురీనిలయ పాహి మామామయాత్ || 11
ఓ జనార్దనా! మయుడు నిర్మించిన సభలో దుర్యోధనుడు నేలను నీరుగా భావించి, నీటిని నేలగా భ్రమించి ఇబ్బందిపడ్డాడు. ఆ సమయంలో ద్రౌపది, భీముడు అతని పరిస్థితిని చూసి నవ్వారు. వారి నవ్వు, చూపులు దుర్యోధనుడి మనస్సులో అవమాన భావాన్ని మరింత పెంచాయి.ఈ సంఘటన దుర్యోధనుడి మనస్సులో పాండవుల పట్ల ద్వేషాన్ని మరింత పెంచి, భవిష్యత్తులో మహాభారత యుద్ధానికి కారణమైన సంఘటనలలో ఒకటిగా మారింది.ఓ గురువాయూరప్పా! భూమిపై ఉన్న పాపభారాన్ని తొలగించడానికి ఈ విధంగా అనేక లీలలను ప్రదర్శించిన నీవు, నా రోగాలను, బాధలను తొలగించి నన్ను ఎల్లప్పుడూ రక్షించు.
ఇతి పంచాశీతితమదశకం సమాప్తమ్ |
నారాయణీయం 51 నుండి 100వ దశకములు
- నారాయణీయం 51 వ దశకమ్ – అఘాసురవధ
- నారాయణీయం 52 వ దశకమ్ – వత్సస్తేయం తథా బ్రహ్మగర్వశమనం
- నారాయణీయం 53 వ దశకమ్ – ధేనుకాసురవధ
- నారాయణీయం 54 వ దశకమ్ – కాళియస్య కాళిందీప్రాప్తిః తథా విషబాధా
- నారాయణీయం 55 వ దశకమ్ – కాళియనర్తనమ్
- నారాయణీయం 56 వ దశకమ్ – కాళియగర్వశమనం తథా భగవదనుగ్రహమ్
- నారాయణీయం 57 వ దశకమ్ – ప్రలంబాసురవధ
- నారాయణీయం 58 వ దశకమ్ – దావాగ్నిసంరక్షణం తథా ఋతువర్ణన
- నారాయణీయం 59 వ దశకమ్ – వేణుగానవర్ణనమ్
- నారాయణీయం 60 వ దశకమ్ – గోపీవస్త్రాపహరణమ్
- నారాయణీయం 61 వ దశకమ్ – విప్రపత్న్యనుగ్రహమ్
- నారాయణీయం 62 వ దశకమ్ – ఇంద్రయజ్ఞనిరోధనం తథా గోవర్ధనయాగమ్
- నారాయణీయం 63 వ దశకమ్ – గోవర్ధనోద్ధారణమ్
- నారాయణీయం 64 వ దశకమ్ – గోవిందపట్టాభిషేకమ్
- నారాయణీయం 65వ దశకమ్ | గోపికానాం భగవత్సామీప్యప్రాప్తిః
- నారాయణీయం 66 వ దశకమ్ – గోపీజనాహ్లాదనమ్
- నారాయణీయం 67 వ దశకమ్ – శ్రీకృష్ణతిరోధానం తథా పునః ప్రత్యక్షీభూయ గోపికాః ప్రీణనమ్
- నారాయణీయం 68 వ దశకమ్ – గోపికానాం ఆహ్లాదప్రకటనమ్
- నారాయణీయం 69 వ దశకమ్ – రాసక్రీడా
- నారాయణీయం 70 వ దశకమ్ – సుదర్శనశాపమోక్షం తథా శంఖచూడ-అరిష్టవధ
- నారాయణీయం 71 వ దశకమ్ – కేశీ తథా వ్యోమాసురవధ
- నారాయణీయం 72 వ దశకమ్ – అక్రూరగోకులయాత్రా
- నారాయణీయం 73 వ దశకమ్ – శ్రీకృష్ణస్య మథురాయాత్రా
- నారాయణీయం 74 వ దశకమ్ – భగవతః మథురాపురీప్రవేశమ్
- నారాయణీయం 75 వ దశకమ్ – కంసవధ
- నారాయణీయం 76వ దశకమ్ – ఉద్ధవదౌత్యం
- నారాయణీయం 77వ దశకమ్ – జరాసంధాదిభిః సహ యుద్ధం
- నారాయణీయం 78వ దశకమ్ – ద్వారకావాసః తథా రుక్మణీసందేశప్రాప్తిః
- నారాయణీయం 79వ దశకమ్ – రుక్మిణీహరణం వివాహమ్
- నారాయణీయం 80వ దశకమ్ – స్యమంతకోపాఖ్యానమ్
- నారాయణీయం 81వ దశకమ్ – నరకాసురవధ తథా సుభద్రాహరణమ్
- నారాయణీయం 82వ దశకమ్ – బాణాసురయుద్ధం తథా నృగశాపమోక్షమ్
- నారాయణీయం 83వ దశకమ్ – పౌండ్రకవధ తథా ద్వివిదవధ
- నారాయణీయం 84వ దశకమ్ – సమంతపంచకతీర్థయాత్రా బంధుమిత్రాది సమాగమమ్
- నారాయణీయం 85వ దశకమ్ –జరాసంధవధ తథా శిశుపాలవధ
- నారాయణీయం 86వ దశకమ్ –సాల్వవధ-మహాభారతయుద్ధమ్
- నారాయణీయం 87వ దశకమ్ –కుచేలోపాఖ్యానమ్
- నారాయణీయం 88వ దశకమ్ –సంతానగోపాలమ్
- నారాయణీయం 89వ దశకమ్ –వృకాసురవధ భృగుపరీక్షణమ్
- నారాయణీయం 90వ దశకమ్ –విష్ణుమహత్తత్త్వస్థాపనమ్
- నారాయణీయం 91వ దశకమ్ –భక్తిమహత్త్వమ్
- నారాయణీయం 92వ దశకమ్ –కర్మమిశ్రభక్తిః
- నారాయణీయం 93వ దశకమ్ –పంచవింశతి గురవః
- నారాయణీయం 94వ దశకమ్ –తత్త్వజ్ఞానోత్పత్తిః
- నారాయణీయం 95వ దశకమ్ –ధ్యానయోగః మోక్షప్రాప్తిమార్గః
- నారాయణీయం 96వ దశకమ్ –భగవద్విభూతయః తథా జ్ఞానకర్మభక్తియోగాః
- నారాయణీయం 97వ దశకమ్ –ఉత్తమభక్తిప్రార్థనా తథా మార్కండేయ కథా
- నారాయణీయం 98వ దశకమ్ –నిష్కలబ్రహ్మోపాసనమ్
- నారాయణీయం 99వ దశకమ్ –వేదమంత్రమూలాత్మక విష్ణుస్తుతిః
- నారాయణీయం 100వ దశకమ్ –భగవతః కేశాదిపాదవర్ణనమ్
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్సైట్లోని ఇతర పోస్ట్లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్ను సందర్శించండి. 🙏







