నారాయణీయం పంచవింశదశకమ్ – నరసింహావతారమ్
నారాయణీయం పంచవింశదశకమ్లో భక్త ప్రహ్లాదుని రక్షించేందుకు శ్రీమహావిష్ణువు అవతరించిన నరసింహావతార మహిమను అత్యంత భక్తి భావంతో వర్ణిస్తారు.హిరణ్యకశిపుడు పొందిన వరం కారణంగా దేవతలు, మానవులు మరియు సమస్త లోకాలు అతని భయంతో వణికిపోయాయి. అయితే ప్రహ్లాదుడు మాత్రం ఎటువంటి పరిస్థితుల్లోనూ శ్రీమన్నారాయణునిపై తన విశ్వాసాన్ని విడిచిపెట్టలేదు. భగవంతుడు సర్వత్రా ఉన్నాడని అతని అచంచలమైన నమ్మకం.ప్రహ్లాదుని మాటలను సత్యం చేయడానికి, హిరణ్యకశిపుని సంహరించడానికి శ్రీహరి మానవ–సింహ రూపమైన నరసింహుడిగా స్తంభం నుండి ఆవిర్భవిస్తాడు. పగలు కాకుండా సంధ్యాసమయంలో, లోపల కాకుండా గడపపై, ఆయుధం కాకుండా తన నఖాలతో హిరణ్యకశిపుని సంహరిస్తాడు.ఈ అవతార ఘట్టం ద్వారా భక్తుని పట్ల భగవంతుని అపారమైన కరుణ, ధర్మ పరిరక్షణ మరియు భక్తి యొక్క అజేయమైన శక్తి స్పష్టమవుతుంది.ప్రహ్లాదుని భక్తికి ప్రతిఫలంగా ఆవిర్భవించిన శ్రీ నరసింహ స్వామి యొక్క ఉగ్రరూపం, అనంతరం శాంతించిన దివ్య స్వరూపం మరియు భక్తానుగ్రహ మహిమను నారాయణీయం పంచవింశదశకమ్ మనకు భక్తిరసంతో అందిస్తుంది.శ్రీ నరసింహ స్వామిని భక్తితో స్మరిస్తూ, ఈ పవిత్రమైన నరసింహావతార మహిమను ఇప్పుడు మననం చేసుకుందాం.
శ్రీకృష్ణార్పణమస్తు.
స్తంభే ఘట్టయతో హిరణ్యకశిపోః కర్ణౌ సమాచూర్ణయ-
-న్నాఘూర్ణజ్జగదండకుండకుహరో ఘోరస్తవాభూద్రవః |
శ్రుత్వా యం కిల దైత్యరాజహృదయే పూర్వం కదాఽప్యశ్రుతం
కంపః కశ్చన సంపపాత చలితోఽప్యంభోజభూర్విష్టరాత్ || ౨౫-౧ ||
ఓ గురువాయూరప్పా! హిరణ్యకశిపుడు కోపంతో స్తంభాన్ని తన చేతితో బలంగా కొట్టిన వెంటనే, ఆ స్తంభం నుంచి భయంకరమైన గర్జన వినిపించింది. ఆ గర్జనకు సమస్త జగత్తే కంపించినట్లయింది. ఇంతకు ముందు ఎప్పుడూ వినని ఆ భయంకరమైన శబ్దాన్ని విని హిరణ్యకశిపుడి హృదయంలో కూడా తెలియని భయం కలిగింది. ఆ భయంకర గర్జన బ్రహ్మదేవుని లోకాన్ని కూడా కదిలించింది.
దైత్యే దిక్షు విసృష్టచక్షుషి మహాసంరంభిణి స్తంభతః
సంభూతం న మృగాత్మకం న మనుజాకారం వపుస్తే విభో |
కిం కిం భీషణమేతదద్భుతమితి వ్యుద్భ్రాంతచిత్తేఽసురే
విస్ఫూర్జద్ధవళోగ్రరోమవికసద్వర్ష్మా సమాజృంభథాః || ౨౫-౨ ||
ఓ విభో! హిరణ్యకశిపుడు కోపంతో అన్ని దిక్కుల వైపు చూస్తుండగా, ఆ స్తంభం నుంచి నీవు ఆవిర్భవించావు. నీ రూపం పూర్తిగా మృగరూపం కాదు, పూర్తిగా మానవ రూపం కూడా కాదు. అర్ధనరసింహ స్వరూపంగా అద్భుతమైన, భయంకరమైన రూపంతో నీవు ప్రత్యక్షమయ్యావు. “ఇది ఏమిటి? ఇంత అద్భుతమైన, భయంకరమైన రూపం ఏమిటి?” అని హిరణ్యకశిపుడు ఆశ్చర్యంతో కలవరపడిపోయాడు. తెల్లగా మెరుస్తున్న ఉగ్ర రోమాలతో నీ మహాదివ్య శరీరం మరింత భయానకంగా ప్రకాశించింది.
తప్తస్వర్ణసవర్ణఘూర్ణదతిరూక్షాక్షం సటాకేసర-
-ప్రోత్కంపప్రనికుంబితాంబరమహో జీయాత్ తవేదం వపుః |
వ్యాత్తవ్యాప్తమహాదరీసఖముఖం ఖడ్గోగ్రవల్గన్మహా-
-జిహ్వానిర్గమదృశ్యమానసుమహాదంష్ట్రాయుగోడ్డామరమ్ || ౨౫-౩ ||
ఓ నరసింహ స్వామీ! నీ దివ్యరూపం కరిగిన బంగారం వలె ప్రకాశిస్తూ, ఉగ్రంగా తిరుగుతున్న అగ్నిజ్వాలల వంటి కళ్లతో భయంకరంగా ఉంది. నీ తల చుట్టూ ఉన్న సింహకేశరాలు ఉగ్రంగా పైకి లేచి, ఆకాశాన్నే కప్పివేసినట్లుగా కనిపించాయి. నీ నోరు ఒక మహాగుహలా విశాలంగా తెరుచుకుని ఉంది. బయటకు వచ్చిన నీ భయంకరమైన నాలుక, పదునైన రెండు భారీ కోరలు నీ ఉగ్రరూపాన్ని మరింత భయానకంగా చేశాయి. నీ ఆ అద్భుత నరసింహ స్వరూపానికి నమస్కరిస్తున్నాను.
ఉత్సర్పద్వలిభంగభీషణహనుం హ్రస్వస్థవీయస్తర-
-గ్రీవం పీవరదోః శతోద్గతనఖక్రూరాంశుదూరోల్బణమ్ |
వ్యోమోల్లంఘి ఘనాఘనోపమఘనప్రధ్వాననిర్ధావిత-
-స్పర్ధాలుప్రకరం నమామి భవతస్తన్నారసింహం వపుః || ౨౫-౪ ||
ఓ నరసింహమూర్తీ! నీ దవడలు భయంకరంగా ఉబ్బి కనిపిస్తున్నాయి. నీ మెడ చిన్నదిగా, దృఢంగా ఉంది. నీ బలమైన భుజాల నుంచి వెలువడుతున్న పదునైన గోళ్లు భయంకరమైన కాంతితో ప్రకాశిస్తున్నాయి. నీ గర్జన ఆకాశాన్ని దాటి మారుమ్రోగుతూ, మేఘాల ఘోరధ్వనిని కూడా మించిపోయింది. అంతటి ఉగ్రతేజస్సుతో ప్రకాశించిన నీ నరసింహ స్వరూపానికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
నూనం విష్ణురయం నిహన్మ్యముమితి భ్రామ్యద్గదాభీషణం
దైత్యేంద్రం సముపాద్రవంతమధృథా దోర్భ్యాం పృథుభ్యామముమ్ |
వీరో నిర్గలితోఽథ ఖడ్గఫలకౌ గృహ్ణన్ విచిత్రశ్రమాన్
వ్యావృణ్వన్ పునరాపపాత భువనగ్రాసోద్యతం త్వామహో || ౨౫-౫ ||
ఓ ప్రభూ! “ఇతడే విష్ణువు అయి ఉండాలి. ఇతన్ని సంహరించాలి” అని భావించిన హిరణ్యకశిపుడు తన భయంకరమైన గదను తిప్పుకుంటూ నీపైకి దూసుకొచ్చాడు. నీవు అతన్ని నీ రెండు బలమైన చేతులతో పట్టుకున్నావు. అయితే ఆ అసురవీరుడు నీ పట్టు నుంచి తప్పించుకుని ఖడ్గం, కవచం తీసుకుని మళ్లీ నీపైకి దూకాడు. సమస్త లోకాలను మింగివేయగలంత ఉగ్రంగా కనిపించిన నీవు అతనిని ఎదుర్కొన్నావు.
భ్రామ్యంతం దితిజాధమం పునరపి ప్రోద్గృహ్య దోర్భ్యాం జవాత్
ద్వారేఽథోరుయుగే నిపాత్య నఖరాన్ వ్యుత్ఖాయ వక్షోభువి |
నిర్భిందన్నధిగర్భనిర్భరగలద్రక్తాంబు బద్ధోత్సవం
పాయం పాయముదైరయో బహుజగత్సంహారిసింహారవాన్ || ౨౫-౬ ||
ఓ నరసింహ స్వామీ! ఆ దైత్యాధముడైన హిరణ్యకశిపుడిని మళ్లీ నీ బలమైన చేతులతో పట్టుకుని, రాజభవనం ద్వారం వద్ద ఉన్న నీ తొడలపై కూర్చోబెట్టావు. నీ పదునైన గోళ్లతో అతని ఛాతిని చీల్చావు. అతని శరీరం నుంచి రక్తం ధారలుగా ప్రవహించింది. ఆ రక్తాన్ని సేవిస్తూ, సమస్త లోకాలనూ కంపింపజేసే భయంకరమైన సింహగర్జనలు చేశావు. నీ ఉగ్ర నరసింహరూపంతో అధర్మాన్ని సంహరించావు.
త్యక్త్వా తం హతమాశు రక్తలహరీసిక్తోన్నమద్వర్ష్మణి
ప్రత్యుత్పత్య సమస్తదైత్యపటలీం చాఖాద్యమానే త్వయి |
భ్రామ్యద్భూమి వికంపితాంబుధికులం వ్యాలోలశైలోత్కరం
ప్రోత్సర్పత్ఖచరం చరాచరమహో దుఃస్థామవస్థాం దధౌ || ౨౫-౭ ||
ఓ ప్రభూ! హిరణ్యకశిపుడిని సంహరించిన తరువాత కూడా నీ ఉగ్రరూపం శాంతించలేదు. రక్తంతో తడిసిన నీ మహాదేహంతో నీవు అక్కడే భయంకరంగా విరాజిల్లావు. అక్కడ ఉన్న దైత్యసైన్యాన్ని కూడా సంహరించావు. నీ ఉగ్రత వల్ల భూమి కంపించింది, సముద్రాలు కల్లోలమయ్యాయి, పర్వతాలు కదిలిపోయాయి, ఆకాశంలోని జీవరాశులు కూడా భయంతో కలవరపడ్డాయి. సమస్త చరాచర జగత్తు భయంకరమైన స్థితికి చేరుకుంది.
తావన్మాంసవపాకరాళవపుషం ఘోరాంత్రమాలాధరం
త్వాం మధ్యేసభమిద్ధరోషముషితం దుర్వారగుర్వారవమ్ |
అభ్యేతుం న శశాక కోఽపి భువనే దూరే స్థితా భీరవః
సర్వే శర్వవిరించవాసవముఖాః ప్రత్యేకమస్తోషత || ౨౫-౮ ||
ఓ నరసింహ స్వామీ! మాంసంతో, రక్తంతో నిండిన భయంకరమైన నీ దివ్యశరీరంతో, హిరణ్యకశిపుడి ప్రేగులను మాలగా ధరించి, సభ మధ్యలో ఉగ్రకోపంతో కూర్చున్నావు. నీ గర్జనను ఎవరూ తట్టుకోలేకపోయారు. సమీపానికి రావడానికి దేవతలెవరూ ధైర్యం చేయలేక దూరంగా నిలబడ్డారు. శివుడు, బ్రహ్మదేవుడు, ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలందరూ విడివిడిగా నిన్ను స్తుతిస్తూ, నీ కోపం శాంతించాలని ప్రార్థించారు.
భూయోఽప్యక్షతరోషధామ్ని భవతి బ్రహ్మాజ్ఞయా బాలకే
ప్రహ్లాదే పదయోర్నమత్యపభయే కారుణ్యభారాకులః |
శాంతస్త్వం కరమస్య మూర్ధ్ని సమధాః స్తోత్రైరథోద్గాయత-
-స్తస్యాకామధియోఽపి తేనిథ వరం లోకాయ చానుగ్రహమ్ || ౨౫-౯ ||
ఓ ప్రభూ! నీ ఉగ్రకోపం ఇంకా తగ్గకపోవడంతో, బ్రహ్మదేవుని ఆజ్ఞతో చిన్న బాలుడైన ప్రహ్లాదుడు నీ దగ్గరకు వచ్చాడు. ఏమాత్రం భయపడకుండా నీ పాదాలకు నమస్కరించాడు. భక్తుడైన ప్రహ్లాదుడిని చూసిన వెంటనే నీ హృదయంలో కరుణ ఉప్పొంగింది. నీవు శాంతించి, ప్రేమతో నీ చేతిని అతని తలపై ఉంచి ఆశీర్వదించావు. ప్రహ్లాదుడు చేసిన స్తోత్రాలను విని ప్రసన్నుడై, అతనికి వరాన్ని ప్రసాదించావు. అతడు తన కోసం ఏమీ కోరుకోకపోయినా, అతనిని అనుగ్రహించడం ద్వారా సమస్త లోకానికీ మంగళాన్ని ప్రసాదించావు.
ఏవం నాటితరౌద్రచేష్టిత విభో శ్రీతాపనీయాభిధ-
-శ్రుత్యంతస్ఫుటగీతసర్వమహిమన్నత్యంతశుద్ధాకృతే |
తత్తాదృఙ్నిఖిలోత్తరం పునరహో కస్త్వాం పరో లంఘయేత్
ప్రహ్లాదప్రియ హే మరుత్పురపతే సర్వామయాత్ పాహి మామ్ || ౨౫-౧౦ ||
ఓ విభో! ఓ ప్రహ్లాదప్రియుడా! ఓ మరుత్పురాధీశా! నీవు నరసింహావతారంలో ప్రదర్శించిన ఆ ఉగ్రలీలలు అద్భుతమైనవి. శ్రుతుల అంతర్భాగమైన తాపనీయ ఉపనిషత్తులు కూడా నీ మహిమను స్పష్టంగా గానం చేస్తున్నాయి. నీవు అత్యంత పవిత్రమైన పరబ్రహ్మస్వరూపుడవు. నీకంటే ఉన్నతమైన పరమతత్త్వం మరొకటి లేదు.
ఓ గురువాయూరప్పా! ప్రహ్లాదుడిని రక్షించినట్లే, సర్వ రోగాలు, బాధలు, భయాల నుంచి నన్ను కూడా కాపాడు. నీ కృపను నాకు ప్రసాదించు.
ఇతి పంచవింశదశకం సమాప్తమ్ ||
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్‌సైట్‌లోని ఇతర పోస్ట్‌లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్‌ను సందర్శించండి. 🙏
