నారాయణీయం ద్వావింశతిదశకమ్ – అజామిలోపాఖ్యానమ్
నారాయణీయం ద్వావింశతిదశకమ్ లో భక్తి, భగవన్నామస్మరణ మరియు భగవంతుని కరుణ యొక్క మహిమను తెలియజేసే అజామిలోపాఖ్యానం వివరించబడుతుంది.అజామిలుడు ఒకప్పుడు సద్గుణసంపన్నమైన బ్రాహ్మణుడిగా జీవించినప్పటికీ, చెడు సాంగత్యం మరియు అధర్మ జీవనం కారణంగా తన సత్ప్రవర్తనను కోల్పోతాడు. జీవితాంతంలో తన కుమారుడిని పిలుస్తూ “నారాయణ” అని పలకడం ద్వారా, అనుకోకుండా అయినా భగవన్నామాన్ని ఉచ్చరిస్తాడు.అతని ప్రాణాలను తీసుకెళ్లడానికి వచ్చిన యమదూతలను విష్ణుదూతలు అడ్డుకోవడం ద్వారా, భగవన్నామ మహిమ,నామస్మరణ ప్రభావం, పాప విమోచనం మరియు భగవంతుని అనుగ్రహం వంటి గంభీరమైన ఆధ్యాత్మిక సందేశాలను ఈ ఉపాఖ్యానం అందిస్తుంది.మనిషి ఎంతటి పతనానికి గురైనప్పటికీ, భగవన్నామ స్మరణ అతని జీవితంలో ఎలాంటి మార్పును తీసుకురాగలదో అజామిలుని కథ మనకు తెలియజేస్తుంది.అజామిలోపాఖ్యానంలోని ఈ పవిత్రమైన సందేశాన్ని, భగవన్నామ మహిమను మరియు శ్రీమన్నారాయణుని అపార కరుణను నారాయణీయం ద్వావింశతిదశకమ్ ద్వారా ఇప్పుడు భక్తితో మననం చేసుకుందాం.శ్రీకృష్ణార్పణమస్తు.
అజామిలో నామ మహీసురః పురా
చరన్ విభో ధర్మపథాన్ గృహాశ్రమీ |
గురోర్గిరా కాననమేత్య దృష్టవాన్
సుధృష్టశీలాం కులటాం మదాకులామ్ || ౨౨-౧ ||
ఓ గురువాయూరప్పా! పూర్వకాలంలో అజామిళుడు అనే ఒక బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు. అతడు గృహస్థాశ్రమంలో ఉంటూ, తన గురువు చెప్పిన ధర్మమార్గాన్ని అనుసరిస్తూ, సత్ప్రవర్తనతో జీవించేవాడు. ఒకసారి తన గురువు ఆజ్ఞతో అడవికి వెళ్లినప్పుడు, అక్కడ మద్యపానంతో మత్తుగా, చెడు ప్రవర్తన కలిగిన ఒక స్త్రీని చూశాడు. ఆ స్త్రీని చూడటంతో అతని మనస్సు చలించింది.
స్వతః ప్రశాంతోఽపి తదాహృతాశయః
స్వధర్మముత్సృజ్య తయా సమారమన్ |
అధర్మకారీ దశమీభవన్ పున-
-ర్దధౌ భవన్నామయుతే సుతే రతిమ్ || ౨౨-౨ ||
ఓ ప్రభూ! సహజంగా ప్రశాంతమైన మనస్సు కలిగిన అజామిళుడు, ఆ స్త్రీపై ఆకర్షణకు లోనై తన మనస్సును కోల్పోయాడు. క్రమంగా తన స్వధర్మాన్ని, సత్ప్రవర్తనను విడిచిపెట్టి ఆమెతో కలిసి జీవించసాగాడు. అధర్మకార్యాలు చేస్తూ తన జీవితాన్ని పతనానికి గురిచేసుకున్నాడు. అయితే కాలక్రమంలో నీ నామమైన “నారాయణ” అనే పేరును తన చిన్న కుమారుడికి పెట్టి, ఆ కుమారునిపై ఎంతో ప్రేమను పెంచుకున్నాడు.
స మృత్యుకాలే యమరాజకింకరాన్
భయంకరాంస్త్రీనభిలక్షయన్ భియా |
పురా మనాక్ త్వత్స్మృతివాసనాబలా-
-జ్జుహావ నారాయణనామకం సుతమ్ || ౨౨-౩ ||
ఓ గురువాయూరప్పా! అజామిళుడి మరణ సమయం సమీపించినప్పుడు, అతని ముందు భయంకరమైన రూపాలు కలిగిన యమదూతలు ప్రత్యక్షమయ్యారు. వారిని చూసి అతడు తీవ్రంగా భయపడిపోయాడు. గతంలో కొద్దిగా అయినా నీ నామస్మరణ చేసిన పుణ్యవాసన అతని హృదయంలో మిగిలి ఉండటంతో, భయంతో తన కుమారుడిని పిలుస్తూ “నారాయణా!” అని గట్టిగా అరిచాడు.
దురాశయస్యాపి తదాత్మనిర్గత-
త్వదీయనామాక్షరమాత్రవైభవాత్ |
పురోఽభిపేతుర్భవదీయపార్షదా-
-శ్చతుర్భుజాః పీతపటా మనోహరాః || ౨౨-౪ ||
ఓ ప్రభూ! అజామిళుడు చెడు జీవితాన్ని గడిపినవాడే అయినప్పటికీ, అతని నోటి నుంచి నీ పవిత్రమైన నామంలోని అక్షరాలు వెలువడిన మహిమ ఎంతో గొప్పది. వెంటనే నీ దివ్యపార్షదులు అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యారు. వారు నాలుగు చేతులతో, పీతాంబరాలు ధరించి, అత్యంత సుందరమైన దివ్యరూపాలతో ప్రకాశిస్తూ అజామిళుడిని రక్షించడానికి వచ్చారు.
అముం చ సంపాశ్య వికర్షతో భటాన్
విముంచతేత్యారురుధుర్బలాదమీ |
నివారితాస్తే చ భవజ్జనైస్తదా
తదీయపాపం నిఖిలం న్యవేదయన్ || ౨౨-౫ ||
ఓ నారాయణా! నీ పార్షదులు అక్కడికి వచ్చి అజామిళుడిని తమవైపు లాగుతున్న యమదూతలను చూసి, “ఇతన్ని విడిచిపెట్టండి!” అని వారిని అడ్డుకున్నారు. నీ దివ్యభక్తులైన ఆ పార్షదుల శక్తి ముందు యమదూతలు ఆగిపోయారు. అనంతరం వారు అజామిళుడి పాపాలన్నింటినీ వివరించి, అతన్ని ఎందుకు తీసుకెళ్లాలని ప్రయత్నించారో తెలియజేశారు.
భవంతు పాపాని కథం తు నిష్కృతే
కృతేఽపి భో దండనమస్తి పండితాః |
న నిష్కృతిః కిం విదితా భవాదృశా-
-మితి ప్రభో త్వత్పురుషా బభాషిరే || ౨౨-౬ ||
ఓ ప్రభూ! అప్పుడు నీ పార్షదులు యమదూతలను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నారు:“అజామిళుడు ఎన్నో పాపాలు చేశాడని మీరు చెబుతున్నారు. కానీ ఆ పాపాలకు ప్రాయశ్చిత్తం కూడా ఉంటుంది కదా! ప్రాయశ్చిత్తం చేసిన తరువాత కూడా శిక్ష విధించాలా? ధర్మాన్ని బాగా తెలిసిన మీకు పాపాలకు విముక్తి కలిగించే మార్గం తెలియదా? ఇతనికి ఇప్పుడు విముక్తి లభించలేదా?” అని ప్రశ్నించారు.
శ్రుతిస్మృతిభ్యాం విహితా వ్రతాదయః
పునంతి పాపం న లునంతి వాసనామ్ |
అనంతసేవా తు నికృంతతి ద్వయీ-
-మితి ప్రభో త్వత్పురుషా బభాషిరే || ౨౨-౭ ||
ఓ గురువాయూరప్పా! నీ పార్షదులు మరింతగా ఇలా వివరించారు:“వేదాలు, స్మృతులు సూచించిన వ్రతాలు, ప్రాయశ్చిత్తాలు మనిషి చేసిన పాపాలను కొంతవరకు శుద్ధి చేస్తాయి. కానీ ఆ పాపాల వల్ల మనస్సులో ఏర్పడిన పాపవాసనలను పూర్తిగా తొలగించలేవు. అయితే అనంతుడైన భగవంతుని సేవ, భక్తి మాత్రం పాపాన్ని మాత్రమే కాదు, పాపం చేయాలనే అంతరంగ వాసనను కూడా పూర్తిగా తొలగిస్తుంది.”
అనేన భో జన్మసహస్రకోటిభిః
కృతేషు పాపేష్వపి నిష్కృతిః కృతా |
యదగ్రహీన్నామ భయాకులో హరే-
-రితి ప్రభో త్వత్పురుషా బభాషిరే || ౨౨-౮ ||
ఓ భగవంతుడా! నీ పార్షదులు యమదూతలతో ఇలా అన్నారు:“ఈ అజామిళుడు వేలాది, కోట్లాది జన్మల్లో చేసిన పాపాలకు కూడా ప్రాయశ్చిత్తం పొందినట్టే. ఎందుకంటే తన మరణ సమయంలో భయంతో అయినా హరి నామమైన ‘నారాయణ’ నామాన్ని ఉచ్చరించాడు. ఆ ఒక్క నామస్మరణ యొక్క మహిమ అంత గొప్పది.”
నృణామబుద్ధ్యాపి ముకుందకీర్తనం
దహత్యఘౌఘాన్ మహిమాస్య తాదృశః |
యథాగ్నిరేధాంసి యథౌషధం గదా-
-నితి ప్రభో త్వత్పురుషా బభాషిరే || ౨౨-౯ ||
ఓ గురువాయూరప్పా! నీ పార్షదులు నీ నామ మహిమను మరింత వివరించారు:“మనిషి భగవంతుని నామాన్ని దాని మహిమ తెలియకపోయినా ఉచ్చరించినప్పటికీ, ఆ నామం అతని పాపరాశిని దహించగలదు. అగ్ని తెలియక తాకినా కట్టెలను కాల్చినట్లే, ఔషధం ఎలా పనిచేస్తుందో తెలియక తీసుకున్నా వ్యాధిని నయం చేసినట్లే, ముకుందుని నామస్మరణ కూడా పాపాలను నశింపజేస్తుంది.”
ఇతీరితైర్యామ్యభటైరపాసృతే
భవద్భటానాం చ గణే తిరోహితే |
భవత్ స్మృతిం కంచన కాలమాచరన్
భవత్ పదం ప్రాపి భవద్భటైరసౌ || ౨౨-౧౦ ||
ఓ ప్రభూ! నీ పార్షదులు ఈ విధంగా ధర్మతత్త్వాన్ని వివరించిన తరువాత, యమదూతలు అక్కడి నుంచి వెనుదిరిగారు. నీ దివ్యపార్షదులు కూడా అక్కడి నుంచి అదృశ్యమయ్యారు. ఈ సంఘటనతో అజామిళుడికి నీ నామ మహిమ అర్థమైంది. ఆ తరువాత కొంతకాలం నిన్ను నిరంతరం స్మరిస్తూ, భక్తితో నీ నామాన్ని జపిస్తూ జీవించాడు. చివరకు నీ దివ్యపార్షదులచే నీ పరమపదాన్ని చేరుకున్నాడు.
స్వకింకరావేదనశంకితో యమ-
-స్త్వదంఘ్రిభక్తేషు న గమ్యతామితి |
స్వకీయభృత్యానశిశిక్షదుచ్చకైః
స దేవ వాతాలయనాథ పాహి మామ్ || ౨౨-౧౧ ||
ఓ వాతాలయనాథా! అజామిళుడి విషయంలో జరిగిన సంఘటనను తెలుసుకున్న యమధర్మరాజు, తన దూతలు నీ భక్తుల వద్దకు వెళ్లి వారిని శిక్షించకూడదని స్పష్టంగా ఆజ్ఞాపించాడు. నీ పాదపద్మాలను ఆశ్రయించిన భక్తులపై యమదూతలకు అధికారం లేదని తన సేవకులకు బోధించాడు. అటువంటి నీ భక్తి మహిమను నాకు కూడా ప్రసాదించి, ఎల్లప్పుడూ నన్ను రక్షించు ఓ గురువాయూరప్పా!
ఇతి ద్వావింశదశకం సమాప్తమ్ ||
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్‌సైట్‌లోని ఇతర పోస్ట్‌లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్‌ను సందర్శించండి. 🙏
