నారాయణీయం 37 వ దశకమ్ – శ్రీకృష్ణావతారోపక్రమమ్
భగవంతుడైన శ్రీమహావిష్ణువు భూలోకంలో అవతరించిన అత్యంత మధురమైన, మహిమాన్వితమైన అవతారం శ్రీకృష్ణావతారం. నారాయణీయం 37వ దశకంలో శ్రీకృష్ణుని అవతారానికి దారితీసిన దివ్య పరిణామాలను భక్తిరసంతో వర్ణించారు. భూమాత దేవతలతో కలిసి శ్రీమహావిష్ణువును శరణు వేడుకోవడం, అధర్మం పెరగడం, దేవకీదేవి–వసుదేవుల పుణ్యఫలం, కంసుని దురాగతాలు వంటి ముఖ్యమైన ఘట్టాలు ఇందులో దర్శనమిస్తాయి. లోకరక్షణ కోసం పరమాత్ముడు శ్రీకృష్ణునిగా అవతరించబోతున్నాడనే దివ్య సంకల్పం ఈ దశకంలో స్పష్టమవుతుంది. భక్తులకు ఆనందాన్ని, ధర్మానికి రక్షణను అందించేందుకు అవతరించబోయే శ్రీకృష్ణుని దివ్య లీలలకు ఇది అద్భుతమైన పూర్వభూమిక. జై శ్రీకృష్ణ!
సాంద్రానందతనో హరే నను పురా దైవాసురే సంగరే
త్వత్కృత్తా అపి కర్మశేషవశతో యే తే న యాతా గతిమ్ |
తేషాం భూతలజన్మనాం దితిభువాం భారేణ దురార్దితా
భూమిః ప్రాప విరించమాశ్రితపదం దేవైః పురైవాగతైః || 1||
ఓ హరే! పూర్వకాలంలో జరిగిన దేవాసుర యుద్ధాలలో నీ చేత సంహరించబడిన అనేక మంది అసురులు, తమ పూర్వకర్మల శేషం కారణంగా వెంటనే మోక్షాన్ని పొందలేదు.వారు మళ్లీ భూమిపై దితి వంశంలో జన్మించి, అధర్మాన్ని పెంచసాగారు.అనేకమంది దుష్టులు, అధర్మపరులైన రాజులు భూమిపై పుట్టడంతో భూమాత వారి భారాన్ని భరించలేక తీవ్రంగా బాధపడింది.ఆ బాధను తీర్చుకోవడానికి భూమాత గోవు రూపాన్ని ధరించి, దేవతలతో కలిసి సృష్టికర్త అయిన బ్రహ్మదేవుని వద్దకు వెళ్లింది.భూమిపై అధర్మం విపరీతంగా పెరిగినప్పుడు, ధర్మరక్షణ కోసం భగవంతుని అవతారం అవసరమవుతుంది — శ్రీకృష్ణావతారానికి ఇదే నేపథ్యం.
హా హా దుర్జనభూరిభారమథితాం పాథోనిధౌ పాతుకా-
-మేతాం పాలయ హంత మే వివశతాం సంపృచ్ఛ దేవానిమాన్ |
ఇత్యాదిప్రచురప్రలాపవివశామాలోక్య ధాతా మహీం
దేవానాం వదనాని వీక్ష్య పరితో దధ్యౌ భవంతం హరే || 2 ||
భూమాత తనపై పెరిగిపోయిన దుష్టుల భారాన్ని భరించలేక విలపించింది.”అయ్యో! అనేకమంది దుర్మార్గుల భారంతో నేను తీవ్రంగా బాధపడుతున్నాను. ఇక ఈ భారాన్ని నేను భరించలేను. నన్ను రక్షించండి” అంటూ దేవతల ముందు తన బాధను వ్యక్తం చేసింది.భూమాత యొక్క దీనస్థితిని చూసి బ్రహ్మదేవుడు కూడా ఎంతో ఆలోచనలో పడ్డాడు.దేవతలందరి ముఖాల్లో కనిపిస్తున్న ఆందోళనను చూసి, ఈ సమస్యకు పరిష్కారం స్వయంగా శ్రీమహావిష్ణువే అని బ్రహ్మదేవుడు ధ్యానించాడు.భక్తుడు ఎంతటి కష్టంలో ఉన్నా, ఆర్తితో భగవంతుని ఆశ్రయించినప్పుడు ఆయన కరుణ తప్పకుండా ప్రసరిస్తుంది.
ఊచే చాంబుజభూరమూనయి సురాః సత్యం ధరిత్ర్యా వచో
నన్వస్యా భవతాం చ రక్షణవిధౌ దక్షో హి లక్ష్మీపతిః |
సర్వే శర్వపురఃసరా వయమితో గత్వా పయోవారిధిం
నత్వా తం స్తుమహే జవాదితి యుయః సాకం తవాకేతనమ్ || 3 ||
పద్మంలో జన్మించిన బ్రహ్మదేవుడు దేవతలతో ఇలా అన్నాడు:”భూమాత చెప్పినది నిజమే. ఆమెను, మిమ్మల్ని రక్షించగల శక్తి ఒక్క లక్ష్మీపతి శ్రీమహావిష్ణువుకే ఉంది.”అందువల్ల శివుడు ముందుండగా దేవతలందరూ కలిసి క్షీరసాగర తీరానికి వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నారు.అక్కడ శ్రీమహావిష్ణువును భక్తితో స్తుతించి, భూమాత బాధను వివరించి, లోకరక్షణ కోసం ఆయనను ప్రార్థించాలని నిర్ణయించారు.
అలా దేవతలందరూ కలిసి నీ ధామమైన క్షీరసాగరాన్ని చేరుకున్నారు.శరణాగతి అంటే మన శక్తి సరిపోని సమయంలో భగవంతుని శక్తిపై సంపూర్ణ విశ్వాసం ఉంచడం. దేవతల శరణాగతి కూడా ఇదే భావాన్ని తెలియజేస్తుంది.
తే ముగ్ధానిలశాలిదుగ్ధజలధేస్తీరం గతాః సంగతా
యావత్త్వత్పదచింతనైకమనసస్తావత్ స పాథోజభూః |
త్వద్వాచం హృదయే నిశమ్య సకలానానందయన్నూచివా-
-నాఖ్యాతః పరమాత్మనా స్వయమహం వాక్యం తదాకర్ణ్యతామ్ || 4 ||
దేవతలందరూ పవిత్రమైన క్షీరసాగర తీరానికి చేరుకుని, నీ పాదపద్మాలను ధ్యానిస్తూ ఏకాగ్రచిత్తంతో ప్రార్థించారు.వారు నీపై ధ్యానం చేస్తూ ఉండగా, బ్రహ్మదేవుని హృదయంలో పరమాత్మ స్వరూపుడైన నీ సందేశం ప్రత్యక్షమైంది.ఆ దివ్య సందేశాన్ని బ్రహ్మదేవుడు దేవతలందరికీ తెలియజేశాడు.భగవంతుని సంకల్పం ముందుగా హృదయంలో వెలుగుతుంది; ఆ దివ్యమైన జ్ఞానం భక్తులకు మార్గదర్శకంగా మారుతుంది.
జానే దీనదశామహం దివిషదాం భూమేశ్చ భీమైర్నృపై-
-స్తత్ క్షేపాయ భవామి యాదవకులే సోఽహం సమగ్రాత్మనా |
దేవా వృష్ణికులే భవంతు కలయా దేవాంగనాశ్చావనౌ
మత్సేవార్థమితి త్వదీయవచనం పాథోజభూరూచివాన్ || 5 ||
అప్పుడు పరమాత్ముని సందేశాన్ని బ్రహ్మదేవుడు దేవతలకు తెలియజేశాడు:”భూమి మరియు దేవతలు అధర్మపరులైన రాజుల వల్ల బాధపడుతున్నారని నాకు తెలుసు. ఆ భారాన్ని తొలగించడానికి నేను యాదవ వంశంలో సంపూర్ణ స్వరూపంతో శ్రీకృష్ణుడిగా అవతరిస్తాను.దేవతలు కూడా తమ తమ అంశాలతో వృష్ణి, యాదవ వంశాలలో జన్మించాలి. దేవతాంగనలు కూడా భూమిపై జన్మించి నా అవతారకార్యంలో సహకరించాలి.”అలా శ్రీకృష్ణావతారానికి దివ్యమైన ఏర్పాట్లు ప్రారంభమయ్యాయి.భగవంతుని అవతారం ఒంటరి సంఘటన కాదు; ధర్మస్థాపన కోసం అనేక దివ్యశక్తులు కలిసి నిర్వహించే మహాలీల.
శ్రుత్వా కర్ణరసాయనం తవ వచః సర్వేషు నిర్వాపిత-
-స్వాంతేష్వీశ గతేషు తావకకృపాపీయూషతృప్తాత్మసు |
విఖ్యాతే మథురాపురే కిల భవత్సాన్నిధ్యపుణ్యోత్తరే
ధన్యాం దేవకనందనాముదవహద్రాజా స శూరాత్మజః ||6 ||
నీ అవతారవార్తను విన్న దేవతల హృదయాలు ఆనందంతో నిండిపోయాయి.నీ కృపామృతాన్ని స్మరించుకుంటూ వారు తమ భయాలను, ఆందోళనలను విడిచిపెట్టారు.ఇదే సమయంలో, నీ దివ్యసాన్నిధ్యం వల్ల పవిత్రమైన మథురానగరంలో, శూరసేనుని వంశానికి చెందిన వసుదేవ మహారాజు, దేవకుని కుమార్తె అయిన దేవకీదేవిని వివాహం చేసుకున్నాడు.వసుదేవ–దేవకీల వివాహం సాధారణమైన వివాహం కాదు. శ్రీకృష్ణుని భూలోక అవతారానికి ఇది కీలకమైన ఆరంభ ఘట్టం.
ఉద్వాహావసితౌ తదీయసహజః కంసోఽథ సమ్మానయ-
-న్నేతౌ సూతతయా గతః పథి రథే వ్యోమోత్థయా త్వద్గిరా |
అస్యాస్త్వామతిదుష్టమష్టమసుతో హంతేతి హంతేరితః
సంత్రాసాత్ స తు హంతుమంతికగతాం తన్వీం కృపాణీమధాత్ || 7 ||
దేవకీ–వసుదేవుల వివాహం పూర్తయిన తరువాత, దేవకీ సోదరుడైన కంసుడు వారిని ఎంతో గౌరవంగా తన రథంలో స్వయంగా తీసుకెళ్లాడు.అతను రథసారథిగా మారి తన సోదరిని, బావను వారి ఇంటికి తీసుకెళ్తున్నాడు.అప్పుడు ఆకాశం నుండి ఒక దివ్యమైన ఆకాశవాణి వినిపించింది:”కంసా! నీవు ఎంతో ప్రేమగా తీసుకెళ్తున్న ఈ దేవకీకి పుట్టబోయే ఎనిమిదవ కుమారుడు నిన్ను సంహరిస్తాడు.”ఆ మాట విన్న వెంటనే కంసుడు భయంతో ఉలిక్కిపడ్డాడు.దేవకీనే చంపితే తనకు ప్రమాదం ఉండదని భావించి, ఆమెను ఖడ్గంతో సంహరించడానికి సిద్ధమయ్యాడు.అయితే వసుదేవుడు అతన్ని శాంతింపజేయడానికి ప్రయత్నించాడు.భవిష్యత్తు భయంతో మనస్సు కలత చెందితే, మనిషి ధర్మాన్ని మరచి ఎంతటి దారుణమైన నిర్ణయానికైనా వెళ్లగలడని కంసుని ప్రవర్తన చూపిస్తుంది.
గృహ్ణానశ్చికురేషు తాం ఖలమతిః శౌరేశ్చిరం సాంత్వనై-
-ర్నో ముంచన్ పునరాత్మజార్పణగిరా ప్రీతోఽథ యాతో గృహాన్ |
ఆద్యం త్వత్సహజం తథార్పితమపి స్నేహేన నాహన్నసౌ
దుష్టానామపి దేవ పుష్టకరుణా దృష్టా హి ధీరేకదా || 8 ||
కంసుడు దేవకీ జుట్టును పట్టుకుని ఆమెను చంపడానికి సిద్ధమైనప్పుడు, వసుదేవుడు ఎంతో శాంతంగా అతన్ని సమాధానపరిచాడు.”నీకు భయం దేవకీ వల్ల కాదు. ఆమెకు పుట్టబోయే సంతానం వల్ల. పుట్టే ప్రతి శిశువును నీకు అప్పగిస్తాను” అని వసుదేవుడు మాట ఇచ్చాడు.ఆ మాటలకు కంసుడు కొంత శాంతించాడు.వసుదేవుడు తన మొదటి కుమారుడిని కూడా కంసునికి అప్పగించాడు. కానీ ఆ సమయంలో కంసుడిలో కొంత మానవత్వం మిగిలి ఉండడంతో, ఆ శిశువును చంపలేదు.దుష్టునిలో కూడా కొన్ని సందర్భాల్లో కరుణ మేల్కొనవచ్చని, భగవంతుని కృప ఎవరిపైనా ప్రసరించగలదని ఈ శ్లోకం సూచిస్తుంది.
తావత్ త్వన్మనసైవ నారదమునిః ప్రోచే స భోజేశ్వరం
యూయం నన్వసురాః సురాశ్చ యదవో జానాసి కిం న ప్రభో |
మాయావీ స హరిర్భవద్వధకృతే భావీ సురప్రార్థనా-
-దిత్యాకర్ణ్య యదూనదూధునదసౌ శౌరేశ్చ సూనూనహన్ || 9||
ఈ సమయంలో నారద మహర్షి కంసుని వద్దకు వెళ్లి, యాదవ వంశంలో జన్మించిన అనేకమంది నిజానికి దేవతల అంశాలతో భూమిపైకి వచ్చారని, దేవతల ప్రార్థన మేరకు శ్రీహరి కంసుని అంతం చేయడానికి అవతరించబోతున్నాడని తెలియజేశాడు.ఈ మాటలు విన్న కంసుని భయం మరింత పెరిగింది.తనకు శత్రువులుగా భావించిన యాదవులను హింసించడం ప్రారంభించాడు. వసుదేవుడు, దేవకీ దంపతులకు పుట్టిన శిశువులను కూడా ఒక్కొక్కరినీ సంహరించాడు.ఈ విధంగా కంసుని భయం మరింత క్రూరత్వంగా మారింది.అవతారం సమీపిస్తున్న కొద్దీ అధర్మం కూడా తన చివరి ప్రయత్నంగా మరింత ఉగ్రరూపాన్ని ప్రదర్శించింది.
ప్రాప్తే సప్తమగర్భతామహిపతౌ త్వత్ ప్రేరణాన్మాయయా
నీతే మాధవ రోహిణీం త్వమపి భోః సచ్చిత్సుఖైకాత్మకః |
దేవక్యా జఠరం వివేశిథ విభో సంస్తూయమానః సురైః
స త్వం కృష్ణ విధూయ రోగపటలీం భక్తిం పరాం దేహి మే || 10 ||
దేవకీదేవికి ఏడవ గర్భం వచ్చినప్పుడు, నీ ఆజ్ఞతో యోగమాయాదేవి ఆ గర్భాన్ని రోహిణీదేవి గర్భంలోకి మార్చింది.ఆ గర్భమే తరువాత బలరాముడిగా జన్మించాడు.ఆ తరువాత, ఓ మాధవా! సచ్చిదానంద స్వరూపుడవైన నీవు దేవకీదేవి గర్భంలో ప్రవేశించావు.నీవు దేవకీ గర్భంలో ప్రవేశించినప్పుడు దేవతలు నిన్ను స్తుతిస్తూ నీ అవతార మహిమను కీర్తించారు.ఇలా శ్రీకృష్ణుని భూలోక అవతారానికి చివరి దశ ప్రారంభమైంది.దేవకీ గర్భంలో ప్రవేశించిన నీవు త్వరలోనే మథురలో శ్రీకృష్ణుడిగా జన్మించి, కంసుని అధర్మానికి ముగింపు పలకబోతున్నావు.ఓ కృష్ణా! సచ్చిదానంద స్వరూపుడా! నాలోని అజ్ఞానం, భయం, దుఃఖం, అంతరంగ రోగాలన్నింటినీ తొలగించి, నీ పాదపద్మాలపై అచంచలమైన పరమభక్తిని ప్రసాదించు.
ఇతి సప్తత్రింశదశకం సమాప్తమ్ |
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్‌సైట్‌లోని ఇతర పోస్ట్‌లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్‌ను సందర్శించండి. 🙏
