ప్రథమదశకం – భగవతః స్వరూపం తథా మాహాత్మ్యం
ఇది నారాయణీయంలోని మొదటి దశకము. కేరళకు చెందిన ప్రఖ్యాత కవి మేల్పత్తూరు నారాయణ భట్టతిరి రచించిన ఈ గ్రంథం, భాగవత పురాణానికి సంక్షిప్త రూపం. గురువాయూరులోని శ్రీకృష్ణుని (గురుపవనపురాధీశుడు) పరబ్రహ్మ స్వరూపాన్ని ఈ దశకంలో అద్భుతంగా వర్ణించారు. నారాయణీయంలోని ఈ మొదటి దశకాన్ని పఠించడం వల్ల మనశ్శాంతి మరియు భగవంతునిపై భక్తి కలుగుతాయి.
సాంద్రానందావబోధాత్మకమనుపమితం కాలదేశావధిభ్యాం
నిర్ముక్తం నిత్యముక్తం నిగమశతసహస్రేణ నిర్భాస్యమానమ్ |
అస్పష్టం దృష్టమాత్రే పునరురు పురుషార్థాత్మకం బ్రహ్మతత్త్వం
తత్తావద్భాతి సాక్షాద్గురుపవనపురే హంత భాగ్యం జనానామ్ || 1 ||
పరిపూర్ణమైన ఆనందం, సంపూర్ణమైన జ్ఞానమే స్వరూపంగా ఉన్న పరబ్రహ్మకు ఏదీ సాటిరాదు. అది కాలానికి, ప్రదేశానికి అతీతమైనది. ఎప్పుడూ బంధనాలకు లోబడదు, ఎల్లప్పుడూ ముక్త స్వరూపంగానే ఉంటుంది. వేలాది వేదాలు దాని మహిమను వర్ణించినా, సాధారణ దృష్టికి అది పూర్తిగా అర్థం కాదు. అయితే ధర్మం, అర్థం, కామం, మోక్షం అనే నాలుగు పురుషార్థాలను ప్రసాదించే ఆ పరబ్రహ్మ తత్త్వమే గురువాయూరులో శ్రీకృష్ణుని రూపంలో ప్రత్యక్షంగా దర్శనమిస్తోంది. అటువంటి దివ్య స్వరూపాన్ని దర్శించే భాగ్యం కలిగిన వారు నిజంగా ఎంతో అదృష్టవంతులు.
ఏవం దుర్లభ్యవస్తున్యపి సులభతయా హస్తలబ్ధే యదన్యత్
తన్వా వాచా ధియా వా భజతి బత జనః క్షుద్రతైవ స్ఫుటేయమ్ |
ఏతే తావద్వయం తు స్థిరతరమనసా విశ్వపీడాపహత్యై
నిశ్శేషాత్మానమేనం గురుపవనపురాధీశమేవాశ్రయామః || 2 ||
ఇంత దుర్లభమైన పరబ్రహ్మ స్వరూపమే గురువాయూరులో ఎంతో సులభంగా అందరికీ దర్శనమిస్తున్నా కూడా, మనుషులు తమ శరీరంతో, మాటలతో, ఆలోచనలతో ఆ పరమాత్మను ఆశ్రయించకుండా, చిన్నచిన్న కోరికలు, తాత్కాలిక సుఖాలు, అల్పమైన విషయాల వెంటే పరుగులు తీయడం నిజంగా వారి అజ్ఞానానికే నిదర్శనం.
మేమైతే అలాంటి అల్ప విషయాల కోసం తిరగకుండా, మా మనస్సును స్థిరంగా భగవంతుని మీదే నిలిపి, ఈ ప్రపంచంలోని సమస్త బాధలు తొలగిపోవాలని కోరుకుంటూ, సర్వజీవులలో అంతర్యామిగా ఉన్న గురుపవనపురాధీశుడినే సంపూర్ణ శరణుగా స్వీకరిస్తున్నాము.
సత్త్వం యత్తత్ పరాభ్యామపరికలనతో నిర్మలం తేన తావత్
భూతైర్భూతేంద్రియైస్తే వపురితి బహుశః శ్రూయతే వ్యాసవాక్యమ్ |
తత్ స్వచ్ఛత్వాద్యదచ్ఛాదితపరసుఖచిద్గర్భనిర్భాసరూపం
తస్మిన్ ధన్యా రమంతే శ్రుతిమతిమధురే సుగ్రహే విగ్రహే తే || 3 ||
ఓ గురువాయూరప్పా! నీవు ధరించిన ఈ దివ్య రూపం శుద్ధ సత్త్వ స్వరూపంతో నిండి ఉంది. అందుకే దీనిలో ఎలాంటి మలినం, మాయ, రజోగుణం, తమోగుణం ఉండవు. వేదవ్యాస మహర్షి కూడా నీ దివ్య శరీరం పంచభూతాలు, ఇంద్రియాల వలె కనిపించినా, అది సాధారణ శరీరం కాదని చెప్పాడు.
నీ ఈ నిర్మలమైన దివ్య రూపం లోపల పరిపూర్ణమైన ఆనందం, జ్ఞానం, చైతన్యం ప్రకాశిస్తూ ఉంటాయి. అందుకే వేదాల సారాన్ని గ్రహించిన మహాభక్తులు నీ మధురమైన, సులభంగా ధ్యానం చేయగల ఈ దివ్య రూపంలోనే ఆనందిస్తూ ఉంటారు.
నిష్కంపే నిత్యపూర్ణే నిరవధిపరమానందపీయూషరూపే
నిర్లీనానేకముక్తావళిసుభగతమే నిర్మలబ్రహ్మసింధౌ |
కల్లోలోల్లాసతుల్యం ఖలు విమలతరం సత్త్వమాహుస్తదాత్మా
కస్మాన్నో నిష్కళస్త్వం సకల ఇతి వచస్త్వత్కలాస్వేవ భూమన్ || 4||
ఓ గురువాయూరప్పా! నీవు ఎలాంటి మార్పులు లేని, ఎప్పుడూ పరిపూర్ణమైన, అంతులేని ఆనందామృత స్వరూపుడివి. నిర్మలమైన బ్రహ్మసాగరంలో అనేకమంది ముక్తులు ఆనందంగా లీనమై ఉంటారు.
ఆ అనంతమైన బ్రహ్మసాగరంలో ఎగసే ఒక స్వచ్ఛమైన అలలాగా నీ శుద్ధ సత్త్వమయ దివ్యరూపం ప్రకాశిస్తోంది. అందుకే కొందరు నిన్ను నిరాకార పరబ్రహ్మం (నిష్కళుడు) అంటారు. మరికొందరు ఈ అందమైన దివ్య రూపంతో ఉన్న సాకార స్వరూపుడు (సకళుడు) అంటారు. కానీ నిజానికి ఈ రెండూ నీవే. నిరాకార పరబ్రహ్మమూ నీవే, భక్తులకు దర్శనమిచ్చే సాకార దివ్యమూర్తీ నీవే. అందువల్ల నీలో ఈ రెండు స్వరూపాలు ఏకకాలంలో ఉన్నాయి.
నిర్వ్యాపారోఽపి నిష్కారణమజ భజసే యత్క్రియామీక్షణాఖ్యాం
తేనైవోదేతి లీనా ప్రకృతిరసతికల్పాఽపి కల్పాదికాలే |
తస్యాః సంశుద్ధమంశం కమపి తమతిరోధాయకం సత్త్వరూపం
స త్వం ధృత్వా దధాసి స్వమహిమవిభవాకుంఠ వైకుంఠ రూపమ్ || 5 ||
ఓ గురువాయూరప్పా! నీకు స్వార్థం కోసం చేయాల్సిన పని ఏదీ లేకపోయినా, ఎలాంటి కారణం లేకుండానే నీ సంకల్పం ద్వారా సృష్టిని ప్రారంభిస్తావు. నీ ఒక్క దివ్య దృష్టి (ఈక్షణం) పడగానే, ప్రళయ సమయంలో లీనమై ఉన్న ప్రకృతి మళ్లీ మేల్కొని ఈ జగత్తు సృష్టి ప్రారంభమవుతుంది.
ఆ ప్రకృతిలోని అత్యంత నిర్మలమైన శుద్ధ సత్త్వ స్వరూపాన్ని స్వీకరించి, అజ్ఞానాన్ని తొలగించే దివ్య రూపాన్ని నీవు ధరిస్తావు. ఆ రూపమే నీ అపారమైన మహిమను, దివ్య వైభవాన్ని వెల్లడించే వైకుంఠనాథుని దివ్య స్వరూపం. భక్తులను అనుగ్రహించడానికి నీవు ఆ దివ్యరూపంతో ప్రత్యక్షమవుతావు.
తత్ తే ప్రత్యగ్ర ధారాధర లలితకలాయావలీ కేలికారం
లావణ్యస్యైకసారం సుకృతిజనదృశాం పూర్ణపుణ్యావతారమ్ |
లక్ష్మీనిశ్శంకలీలానిలయనమమృతస్యందసందోహమంతః
సించత్ సంచింతకానాం వపురనుకలయే మారుతాగారనాథ || 6 ||
ఓ మారుతాగారనాథా (గురువాయూరప్పా)! కొత్తగా కురిసే నల్లని వర్షమేఘంలా నీ దివ్య శరీరం ఎంతో మనోహరంగా, శోభాయమానంగా ఉంది. నీ రూపమే సౌందర్యానికి పరమమైన సారం. ఎన్నో జన్మల్లో పుణ్యం చేసిన మహాభాగ్యులకే ఆ దివ్య స్వరూపాన్ని దర్శించే అవకాశం లభిస్తుంది.
మహాలక్ష్మీదేవి ఎలాంటి సంకోచం లేకుండా ఆనందంగా విహరించే పవిత్ర నిలయం నీ హృదయం. నీ దివ్యరూపం నుంచి అమృతంలాంటి కరుణ, ఆనందం, శాంతి నిరంతరం ప్రవహిస్తూ, నిన్ను భక్తితో ధ్యానించే వారి హృదయాలను నింపుతూనే ఉంటుంది. అలాంటి సౌందర్యమూర్తి, కరుణాసాగరుడైన నీ దివ్య స్వరూపాన్నే నేను ఎల్లప్పుడూ ధ్యానం చేస్తున్నాను.
కష్టా తే సృష్టిచేష్టా బహుతరభవఖేదావహా జీవభాజా-
–మిత్యేవం పూర్వమాలోచితమజిత మయా నైవమద్యాభిజానే |
నో చేజ్జీవాః కథం వా మధురతరమిదం త్వద్వపుశ్చిద్రసార్ద్రం
నేత్రైః శ్రోత్రైశ్చ పీత్వా పరమరససుధాంభోధిపూరే రమేరన్ || 7||
ఓ గురువాయూరప్పా! ఒకప్పుడు నీ సృష్టి వల్ల జీవులు కష్టాలు పడుతున్నారని అనుకున్నాను. కానీ ఇప్పుడు అలా కాదు అని గ్రహించాను. ఈ సృష్టి లేకపోతే నీ మధురమైన దివ్యరూపాన్ని దర్శించి, నీ మహిమను విని, పరమానందాన్ని అనుభవించే భాగ్యం జీవులకు ఎలా కలిగేది? అందుకే నీ సృష్టి జీవుల మోక్షానికే మార్గం.
నమ్రాణాం సన్నిధత్తే సతతమపి పురస్తైరనభ్యర్థితాన-
–ప్యర్థాన్ కామానజస్రం వితరతి పరమానందసాంద్రాం గతిం చ |
ఇత్థం నిశ్శేషలభ్యో నిరవధికఫలః పారిజాతో హరే త్వం
క్షుద్రం తం శక్రవాటీద్రుమమభిలషతి వ్యర్థమర్థివ్రజోఽయమ్ || 8||
ఓ హరీ! నీ ముందు వినయంగా నమస్కరించి శరణు కోరిన భక్తులకు నీవు ఎల్లప్పుడూ అందుబాటులో ఉంటావు. వారు ప్రత్యేకంగా అడగకపోయినా, వారికి నిజంగా అవసరమైన కోరికలను నీవే అనుగ్రహిస్తావు. అంతేకాదు, చివరికి పరమానంద స్వరూపమైన మోక్షాన్ని కూడా ప్రసాదిస్తావు. అందువల్ల నీవు అందరికీ సులభంగా లభించే, అంతులేని ఫలితాలను ప్రసాదించే నిజమైన పారిజాత వృక్షం వంటివాడివి. అలాంటి నిన్ను వదిలి, కేవలం పరిమితమైన కోరికలను తీర్చే ఇంద్రుని నందనవనంలోని పారిజాత వృక్షాన్ని కోరుకోవడం నిజంగా అజ్ఞానమే.
కారుణ్యాత్ కామమన్యం దదతి ఖలు పరే స్వాత్మదస్త్వం విశేషా-
–దైశ్వర్యాదీశతేఽన్యే జగతి పరజనే స్వాత్మనోఽపీశ్వరస్త్వమ్ |
త్వయ్యుచ్చైరారమంతి ప్రతిపదమధురే చేతనాః స్ఫీతభాగ్యా-
–స్త్వం చాత్మారామ ఏవేత్యతులగుణగణాధార శౌరే నమస్తే || 9 ||
ఓ గురువాయూరప్పా! శంకరుడు మొదలైన దేవతలకు కూడా అధిపతివైన పరమేశ్వరుడివి. అపారమైన తేజస్సు, అజేయమైన పరాక్రమం, నిర్మలమైన కీర్తి నీ సొంతం. మహాలక్ష్మీదేవి ఎల్లప్పుడూ నీతోనే ఉంటుంది. నీవు సర్వజ్ఞుడివైనా, ప్రపంచంలోని దేనిపైనా ఆసక్తి లేదా బంధం లేని వైరాగ్య స్వరూపుడివి. ఐశ్వర్యం, వీర్యం, యశస్సు, శ్రీ, జ్ఞానం, వైరాగ్యం అనే ఆరు భగాలను సంపూర్ణంగా కలిగి ఉన్నందువల్ల “భగవాన్” అనే పదానికి నిజమైన అర్థం నీవే.
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్సైట్లోని ఇతర పోస్ట్లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్ను సందర్శించండి. 🙏
