రెండవ దశక0 – భగవతః స్వరూపమాధుర్యం తథా
ఇది నారాయణీయంలోని రెండవ దశకము. ఈ దశకంలో గురువాయూరప్ప పరమాత్ముని దివ్య మంగళ స్వరూపాన్ని మేల్పత్తూరు నారాయణ భట్టతిరి అత్యంత మనోహరంగా వర్ణించారు. భగవంతుని కిరీటం, కౌస్తుభమణి, శ్రీవత్స చిహ్నం, వనమాల, కరుణామయమైన నేత్రాలు వంటి దివ్య అలంకారాల ద్వారా ఆయన సౌందర్యాన్ని భక్తి భావంతో చిత్రించారు. ఈ రెండవ దశకాన్ని భక్తితో పఠించడం వల్ల మనస్సుకు ఏకాగ్రత, భగవంతుని దివ్య రూప ధ్యానంలో స్థిరత్వం, భక్తి మరింత పెరుగుతాయి.
భక్తిమహత్త్వంసూర్యస్పర్ధికిరీటమూర్ధ్వతిలకప్రోద్భాసిఫాలాంతరం
కారుణ్యాకులనేత్రమార్ద్రహసితోల్లాసం సునాసాపుటమ్ |
గండోద్యన్మకరాభకుండలయుగం కంఠోజ్జ్వలత్కౌస్తుభం
త్వద్రూపం వనమాల్యహారపటలశ్రీవత్సదీప్రం భజే || 11 ||
ఓ కృష్ణా! సూర్యుడిలా ప్రకాశించే కిరీటం, నుదుటిపై మెరిసే ఊర్ధ్వపుండ్రం, కరుణతో నిండిన కళ్లు, చిరునవ్వుతో వెలిగే ముఖం, అందమైన ముక్కు, చెవులకు మెరిసే మకర కుండలాలు—ఇలా నీ దివ్యరూపం ఎంతో మనోహరంగా ఉంది. కంఠంలో కౌస్తుభమణి, వక్షస్థలంపై శ్రీవత్స చిహ్నం, వనమాలలు, రత్నహారాలతో అలంకరించిన నీ దివ్య స్వరూపాన్నే నేను భక్తితో ధ్యానం చేస్తున్నాను.
కేయూరాంగదకంకణోత్తమ మహారత్నాంగుళీయాంకిత-
–శ్రీమద్బాహుచతుష్కసంగత గదాశంఖారిపంకేరుహామ్ |
కాంచిత్కాంచనకాంచిలాంఛితలసత్ పీతాంబరాలంబినీ-
–మాలంబే విమలాంబుజద్యుతిపదాం మూర్తిం తవార్తిచ్ఛిదమ్ || 12 ||
ఓ స్వామీ! కేయూరాలు, అంగదాలు, కంకణాలు, రత్నాలతో అలంకరించిన నాలుగు చేతుల్లో శంఖం, చక్రం, గద, పద్మాలను ధరించి ఉన్నావు. బంగారు మొలతాడు, పీతాంబరం, పద్మంలా ప్రకాశించే పాదాలతో భక్తుల బాధలను తొలగించే నీ దివ్యరూపాన్ని నేను శరణు వేడుతున్నాను.
యత్ త్రైలోక్యమహీయసోఽపి మహితం సమ్మోహనం మోహనాత్
కాంతం కాంతినిధానతోఽపి మధురం మాధుర్యధుర్యాదపి |
సౌందర్యోత్తరతోఽపి సుందరతరం త్వద్రూపమాశ్చర్యతో-
–ఽప్యాశ్చర్యం భువనే న కస్య కుతుకం పుష్ణాతి విష్ణో విభో || 13 ||
ఓ విష్ణూ! ఈ మూడు లోకాలలో నీ అందానికి సాటిగా మరొకటి లేదు. అందమైన వాటికంటే నీవు మరింత అందమైనవాడివి. మధురమైన వాటికంటే నీవు మరింత మధురమైనవాడివి. ఆశ్చర్యకరమైన వాటికంటే నీవు మరింత ఆశ్చర్యకరమైనవాడివి. అలాంటి నీ దివ్యరూపాన్ని చూసి ఎవరి మనసైనా ఆకర్షితమవకుండా ఉండదు.
తత్తాదృఙ్మధురాత్మకం తవ వపుః సంప్రాప్య సంపన్మయీ
సా దేవీ పరమోత్సుకా చిరతరం నాఽస్తే స్వభక్తేష్వపి |
తేనాస్యా బత కష్టమచ్యుత విభో త్వద్రూపమానోజ్ఞక-
–ప్రేమస్థైర్యమయాదచాపలబలాచ్చాపల్యవార్తోదభూత్ || 14 ||
ఓ అచ్యుతా! నీ దివ్యరూపం అంతటి మధురమైనది కాబట్టే లక్ష్మీదేవి నీ దగ్గరే స్థిరంగా ఉంటుంది. నీపై ఉన్న అపారమైన ప్రేమ వల్ల ఆమె ఇతరుల వద్ద ఎక్కువకాలం ఉండదు. అందుకే ఆమెకు “చంచల” అనే పేరు వచ్చింది.
లక్ష్మీస్తావకరామణీయకహృతైవేయం పరేష్వస్థిరే-
–త్యస్మిన్నన్యదపి ప్రమాణమధునా వక్ష్యామి లక్ష్మీపతే |
యే త్వద్ధ్యానగుణానుకీర్తనరసాసక్తా హి భక్తా జనా-
–స్తేష్వేషా వసతి స్థిరైవ దయితప్రస్తావదత్తాదరా || 15 ||
ఓ లక్ష్మీపతీ! నీ అందానికి ఆకర్షితురాలైన లక్ష్మీదేవి సాధారణంగా ఎవరి వద్దా స్థిరంగా ఉండదు. కానీ ఎవరైతే నీ ధ్యానంలో, నీ గుణగానంలో మునిగి ఉంటారో, వారి ఇంట్లో మాత్రం ఆమె శాశ్వతంగా ఉంటుంది. ఎందుకంటే వారికి నీ గురించి మాట్లాడటం వినడం ఆమెకు ఎంతో ఇష్టం.
ఏవం భూతమనోజ్ఞతా నవసుధా నిష్యందసందోహనం
త్వద్రూపం పరచిద్రసాయనమయం చేతోహరం శృణ్వతామ్ |
సద్యః ప్రేరయతే మతిం మదయతే రోమాంచయత్యంగకం
వ్యాసించత్యపి శీతబాష్పవిసరైరానందమూర్ఛోద్భవైః || 16 ||
ఓ స్వామీ! నీ దివ్యరూపం గురించి వినడమే అమృతాన్ని ఆస్వాదించినట్లుగా ఉంటుంది. అది మనసును ప్రశాంతం చేస్తుంది, బుద్ధిని పవిత్రం చేస్తుంది, శరీరంలో రోమాంచనం కలిగిస్తుంది. ఆనందంతో కళ్లలో నీళ్లు తెప్పించేంతటి భక్తి అనుభూతిని ప్రసాదిస్తుంది.
ఏవం భూతతయా హి భక్త్యభిహితో యోగః స యోగద్వయాత్
కర్మజ్ఞానమయాద్భృశోత్తమతరో యోగీశ్వరైర్గీయతే |
సౌందర్యైకరసాత్మకే త్వయి ఖలు ప్రేమప్రకర్షాత్మికా
భక్తిర్నిఃశ్రమమేవ విశ్వపురుషైర్లభ్యా రమావల్లభ || 17 ||
ఓ రమావల్లభా! కర్మయోగం, జ్ఞానయోగం కంటే భక్తియోగమే ఎంతో సులభమైనది, గొప్పది అని మహర్షులు చెప్పారు. ఎందుకంటే నీపై ప్రేమ పెంచుకోవడం ద్వారా కలిగే భక్తి ఎవరికైనా సులభంగా లభిస్తుంది. అదే భగవంతుణ్ణి చేరడానికి ఉత్తమమైన మార్గం.
నిష్కామం నియతస్వధర్మచరణం యత్కర్మయోగాభిధం
తద్దూరేత్యఫలం యదౌపనిషదజ్ఞానోపలభ్యం పునః |
తత్ త్వవ్యక్తతయా సుదుర్గమతరం చిత్తస్య తస్మాద్విభో
త్వత్ ప్రేమాత్మకభక్తిరేవ సతతం స్వాదీయసీ శ్రేయసీ || 18 ||
ఓ విభో! కర్మయోగం ఫలితం పొందడానికి చాలా కాలం పడుతుంది. జ్ఞానమార్గం కూడా అందరికీ సులభంగా అర్థమయ్యేది కాదు. కానీ నీపై ప్రేమతో చేసే భక్తి మాత్రం చాలా సులభమైనది. అదే మనిషికి నిజమైన శ్రేయస్సును అందిస్తుంది.
అత్యాయాసకరాణి కర్మపటలాన్యాచర్య నిర్యన్మలా
బోధే భక్తిపథేఽథవాఽప్యుచితతామాయాంతి కిం తావతా |
క్లిష్ట్వా తర్కపథే పరం తవ వపుర్బ్రహ్మాఖ్యమన్యే పున-
–శ్చిత్తార్ద్రత్వమృతే విచింత్య బహుభిః సిద్ధ్యంతి జన్మాంతరైః || 19 ||
ఎన్ని కర్మలు చేసినా, ఎంత తర్కించి బ్రహ్మతత్త్వాన్ని తెలుసుకోవాలని ప్రయత్నించినా, హృదయంలో భక్తి లేకపోతే మోక్షం సులభంగా లభించదు. కానీ నీపై నిజమైన ప్రేమ ఉంటే, ఆ భక్తే మనిషిని త్వరగా నీ దగ్గరకు చేర్చుతుంది.
త్వద్భక్తిస్తు కథారసామృతఝరీనిర్మజ్జనేన స్వయం
సిద్ధ్యంతీ విమలప్రబోధపదవీమక్లేశతస్తన్వతీ |
సద్యః సిద్ధికరీ జయత్యయి విభో సైవాస్తు మే త్వత్పద-
–ప్రేమప్రౌఢిరసార్ద్రతా ద్రుతతరం వాతాలయాధీశ్వర || 20 ||
ఓ గురువాయూరప్పా! నీ కథలను భక్తితో వినడం, నీ మహిమను స్మరించడం వల్ల మనసు పవిత్రమవుతుంది. అలా సహజంగానే జ్ఞానం కలిగి, మోక్షానికి దారి తెరుచుకుంటుంది. అందుకే నీ పాదాలపై అచంచలమైన ప్రేమ, భక్తిని నాకు ప్రసాదించమని నేను ప్రార్థిస్తున్నాను.
ఇతి ద్వితీయదశకం సమాప్తమ్ |
ఇలాంటి మరిన్ని స్తోత్రాలు, శ్లోకాలు, భక్తి విషయాల కోసం మా వెబ్సైట్లోని ఇతర పోస్ట్లను తప్పక చూడండి.
ఎన్నో స్తోత్రాలు, వాటి అర్థాలు తెలుగులో తెలుసుకోవాలనుకుంటే మన “భారతీయ సంస్కృతి” YouTube ఛానల్ను సందర్శించండి. 🙏
